2025 Nobel Ödülleri Sahiplerine Takdim Edildi Barış Ödülü Protestolarla Gölgede Kaldı

Uluslararası bilim, edebiyat ve ekonomi dünyasının en prestijli ödülleri olan 2025 Nobel Ödülleri, sahiplerine görkemli bir törenle takdim edildi. İsveç'in başkenti Stockholm'deki tarihi Konser Evi'nde (Konsert Huset) düzenlenen bu özel etkinliğe, İsveç Kraliyet ailesi üyeleri başta olmak üzere, Başbakan Ulf Kristersson, çeşitli bakanlar, siyasi parti temsilcileri, yabancı ülke diplomatları ve çok sayıda seçkin davetli iştirak etti. Ödül sahipleri, kendi alanlarında çığır açan çalışmalarıyla uluslararası takdir toplamış önemli isimlerdi.

Törenin en anlamlı anlarından biri, ödüllerin İsveç Kralı 16. Carl Gustaf tarafından bizzat sahiplerine takdim edilmesiydi. Fizik alanındaki Nobel Ödülü'ne John Clarke, Michel Devoret ve John Martinis layık görüldü. Kimya kategorisinde Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi ödülün sahibi olurken, Tıp Ödülü'nü Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi paylaştı. Ekonomi Bilimleri Ödülü Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt'e verilirken, Edebiyat Ödülü ise Macar yazar Laszlo Krasznahorkai'nin oldu. Her bir Nobel Ödülü sahibi, prestijli birer diploma, özel olarak tasarlanmış Nobel madalyası ve önemli bir mali destek olarak 11 milyon İsveç Kronu para ödülü ile onurlandırıldı.

Ancak, bu ihtişamlı tören, dışarıda yaşanan protestolarla gölgelendi. Konser Evi'nin önünde toplanan yaklaşık 100 iklim aktivisti, Nobel ödüllerinin finansmanına katkı sağlayan bazı şirketlerin çevreye ve ormanlara zarar veren faaliyetlerle gelir elde ettikleri iddiasını dile getirerek etkinliği protesto etti. Aktivistler, "Dünyamızı kirletmeyi durdurun" sloganları eşliğinde, küresel iklim krizi konusunda acil eylem çağrısında bulundu.

Törenin bir diğer dikkat çeken yönü ise, Norveç'in başkenti Oslo'da düzenlenen 2025 Nobel Barış Ödülü törenine dair gelişmelerdi. Barış Ödülü'ne layık görülen Venezuelalı muhalif siyasetçi Maria Corina Machado, törene katılamadığı için ödülünü kızı Ana Corina Sosa, Oslo'da düzenlenen ayrı bir törende annesi adına kabul etti.

Maria Corina Machado'nun Barış Ödülü'ne layık görülmesi, uluslararası kamuoyunda ve özellikle insan hakları çevrelerinde önemli tepkilere yol açtı. Machado'nun, iki yılı aşkın süredir Gazze'de yaşanan çatışmalara ve İsrail politikalarına açıkça destek verdiği yönündeki duruşu, eleştirilerin odağı haline geldi. Bu durum, Nobel Komitesi'nin ödül seçim kriterleri ve evrensel barış değerleri ile ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Yaşanan bu tartışmalar ve tepkiler üzerine Norveç Barış Konseyi, Machado için her yıl geleneksel olarak düzenlenen meşale yürüyüşünü bu yıl yapmama kararı aldı. Konseyden yapılan resmi açıklamada, Maria Corina Machado'nun siyasi duruşu ve eylemlerinin, Norveç Barış Konseyi ve üye kuruluşlarının savunduğu evrensel "değerlerle uyumlu olmadığı" açıkça ifade edildi. Bu karar, Barış Ödülü'nün politik hassasiyetini ve uluslararası ilişkilerdeki yansımalarını bir kez daha gözler önüne serdi.