Ulaştırma Ve Altyapı Bakanlığı 2025’Te 189 Milyar Liralık 44 Projeyi Hizmete Sundu

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Bakanlığının 2026 yılı bütçe sunumunu gerçekleştirdi. Bakan Uraloğlu, konuşmasında ülkenin ulaşım hizmetlerindeki mevcut durumunu, gelecek vizyonunu ve hizmet siyasetinin temel yönlerini detaylarıyla paylaştı. Sunumun ana odağında, ulaştırma ve haberleşme alanında gerçekleştirilen büyük yatırımlar, 2053 hedefleri ve sürdürülebilirlik ilkeleri yer aldı.

Bakan Uraloğlu, sunumunun başında, son yirmi üç yılda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde ulaştırma ve haberleşme sektörlerinde hayata geçirilen devasa yatırımlara vurgu yaptı. Uraloğlu, bu yatırımların milletin takdirini kazandığını belirterek, "Yapılamaz denileni yapmak, ulaşılamaz denilene ulaşmak anlayışıyla eser siyaseti yürüttük. Yaptığımız her yol, her köprü, her ray hattı; milletimizin gücünü, devletimizin kararlılığını yansıtıyor" ifadelerini kullandı. Bakanlık bünyesinde Türkiye genelinde 2.003 şantiyede 103 binden fazla çalışanın gece gündüz demeden görev yaptığını ve toplamda 235 bin kişiye doğrudan istihdam sağlandığını da ekledi.

Ulaştırma Ve Lojistik Ana Planı İle Stratejik Hedefler

Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı’nın, yalnızca bugünün değil, aynı zamanda Türkiye’nin 2053 hedeflerine ulaşmasında kritik bir yol haritası niteliği taşıdığını belirten Bakan Uraloğlu, bu planla tüm ulaşım modlarını entegre bir biçimde ele aldıklarını dile getirdi. Verimlilik, çevreye duyarlılık ve güvenlik unsurlarının merkeze alındığı bir sistemin kurulduğunu kaydeden Uraloğlu, Bakanlık vizyonunun Türkiye Yüzyılı’nda insan ve çevre odaklı, akıllı ve güvenli entegre ulaştırma sistemleri ile hızlı iletişim ağlarıyla dünyada öncü olmak olduğunu vurguladı.

Bakan Uraloğlu, yapılan yatırımların üretim maliyetlerini düşürdüğünü, istihdamı artırdığını ve seyahat sürelerini kısalttığını ifade etti. Ayrıca, bölgesel kalkınmayı destekleyen bu projelerin karbon emisyonlarını önemli ölçüde azalttığını da ekledi. Son yirmi üç yılda ulaştırma alanına yaklaşık 300 milyar Dolar tutarında yatırım yapıldığı, bu yatırımların yılda ortalama 1 milyondan fazla kişiye istihdam etkisi oluşturduğu bilgisi paylaşıldı. Mevcut yatırım programında 870 ana proje kapsamında toplamda 2.171 projenin bulunduğu ve bu projelerin toplam bedelinin 5,2 trilyon Lira olduğu belirtildi.

2026 Bütçesinde Demiryolu Yatırımlarına Öncelik

2025 yılında yatırımlar için toplam 488 milyar Lira ödenek ayrıldığı bilgisini veren Bakan Uraloğlu, 2026 yılı bütçesinde demiryolu yatırımlarının payının %53’e, karayolu yatırımlarının payının ise %39’a ulaşacağını bildirdi. Bu dengelemenin, demiryolunun yolcu ve yük taşımacılığındaki payını artırma hedefinin bir yansıması olduğunu vurguladı. Türkiye’de yük ve yolcu taşımacılığının %91’inin karayoluyla yapıldığını hatırlatarak, demiryolunun payının artırılmasının enerji verimliliği ve çevresel sürdürülebilirlik açısından öncelikli olduğunu dile getirdi.

Türkiye’nin kıtaları birleştiren stratejik konumuna da değinen Bakan Uraloğlu, ülkenin 4 saatlik uçuş mesafesiyle, 1,5 milyar insanın yaşadığı ve 55 trilyon Doları aşan bir ekonomiye sahip 67 ülkeye erişim imkanı sunduğunu ifade etti. Orta Koridor’un, Asya’dan Avrupa’ya uzanan en kısa ve güvenli ticaret yolu olduğunu vurgulayan Uraloğlu, denizyoluyla 45 güne kadar süren taşımaların Türkiye üzerinden demiryoluyla 18 günde tamamlandığını, Çin’den gelen yüklerin Marmaray üzerinden Avrupa’ya ulaştırıldığını belirtti.

Kalkınma Yolu Projesi Ve Çevreci Ulaşım Yaklaşımı

Orta Koridor demiryolu ağının, Kars-Iğdır-Dilucu hattının tamamlanmasıyla Türkiye’ye iki farklı kapıdan bağlanacağına dikkat çeken Uraloğlu, koridora limanlar ve lojistik merkezlerin entegre edildiğini anlattı. Basra Körfezi’nden Avrupa’ya uzanan Kalkınma Yolu’nun Türkiye kesiminin, karayolu ve demiryoluyla kıtalar arası ticaretin omurgasını oluşturduğunu belirten Bakan, 24 milyar Dolar değerindeki bu yatırımın ülkeye 50 milyar Dolar üretim ve 63 bin istihdam katkısı sağlayacağını ifade etti.

Ulaştırma Bakanlığı’nın yatırımları yalnızca ekonomik büyüme odağında değil, çevresel etkiler ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle birlikte değerlendirdiğini kaydeden Uraloğlu, "Toplam emisyonumuzu ve projelerimizin sağladığı emisyon azaltımını hesaplıyoruz. Sadece Marmaray’la 62 milyon ton emisyonu engelledik. Net sıfır emisyon hedefiyle uyumlu ulaştırma vizyonumuzla, yeşil dönüşüme öncülük ediyoruz" açıklamasını yaptı. Sorumluluk alanlarında bisiklet yolları yapımını sürdürdüklerini, son yirmi üç yılda 97 milyon fidan diktiklerini, güneş enerji santralleri, ekolojik köprüler ve asfalt geri dönüşüm tesisleriyle karbon ayak izini azalttıklarını sözlerine ekledi.

Elektrikli araç sayısının 321 bini, şarj soket sayısının ise 35 bini aşarak altyapı gelişiminin hızlandırıldığını belirten Uraloğlu, uluslararası karbon akreditasyonlu 50 havalimanında TOGG ile “Follow Me” hizmetlerinin çevreci araçlarla sağlandığını, Yeşil Liman Sertifikası ve dekarbonizasyon projeleriyle denizcilik alanında da çevreci dönüşümün desteklendiğini ifade etti.

Ulaştırma Altyapısında Son Gelişmeler Ve Gelecek Hedefler

Bakan Uraloğlu, 6 Şubat depremlerinin ardından ulaştırma altyapısının dirençliliğinin bir kez daha kanıtlandığını, depremden etkilenen illerdeki 9.176 kilometrelik karayolu ağının %98’inin hasar görmediğini, hasar gören kısımların onarımı için tüm ulaşım sektörlerinde yaklaşık 98 milyar Lira tutarında büyük bir seferberlik yürütüldüğünü açıkladı. Demiryolu hatlarında da çalışmaların aralıksız sürdürüldüğünü, deprem bölgesinde toplam 274 kilometrelik demiryolu hattındaki altyapı ve üstyapı çalışmalarının tamamlanarak tren trafiğine açıldığını kaydetti.

Cumhuriyetin mirası demiryolu ağının tamamının elden geçirildiği vurgulayan Uraloğlu, ülkedeki mevcut demiryolu ağının 7.274 kilometresinin elektrikli, 8.046 kilometresinin sinyalli hale getirildiğini ve 2.251 kilometre hızlı tren ağının inşa edilerek ülkenin hızlı trenlerle tanıştığını dile getirdi. 2053 hedefleri doğrultusunda mevcut demiryolu koridorlarının geliştirildiğini, 4.158 kilometrelik hatta yapım çalışmalarının sürdüğünü ve 2028’de demiryolu ağının 17.287 kilometreye ulaşmasının hedeflendiğini belirtti.

Hızlı tren hatlarıyla nüfusun %51’inin hızlı tren konforuyla buluşturulduğunu aktaran Bakan Uraloğlu, Ankara-Eskişehir-İstanbul hattında 62 milyon, Ankara-Konya-Karaman hattında 24 milyonun üzerinde, Ankara-Sivas hattında ise açılışından bu yana yaklaşık 3 milyon yolcu taşındığı bilgisini verdi. Marmaray’ın 12 yılda 1,4 milyar yolcu taşıyarak küresel ölçekte örnek bir şehir içi raylı sistem olduğunu, Başkentray’ın günlük 69 bin yolcu kapasitesine ulaştığını, İZBAN’ın 1,1 milyar yolcu taşıdığını ve Gaziray’ın açılışından bu yana 8 milyon yolcuya hizmet verdiğini de ekledi.

Kent içi raylı sistemlerde Levent-Hisarüstü, Pendik-Sabiha Gökçen Havalimanı, Gayrettepe-İstanbul Havalimanı, Başakşehir-Kayaşehir, Bakırköy-Kirazlı, Sirkeci-Kazlıçeşme, Arnavutköy-İstanbul Havalimanı metro hatlarının İstanbul’da; AKM-Gar-Kızılay metro hattının Ankara’da; Şehir Hastanesi tramvay hattının Kocaeli’de; Anafartalar tramvay hattının Kayseri’de ve Emek-YHT-Şehir Hastanesi hattının Bursa’da tamamlanarak ülkenin kent içi raylı sistem ağının %42’sinin halkın hizmetine sunulduğu kaydedildi.

Devam eden yatırımlarla demiryolu ağının geliştirildiğini ve 2028 yılına kadar doğrudan hızlı trenle bağlanan il sayısının 11’den 27’ye çıkarılmasının hedeflendiğini belirten Uraloğlu, Ankara-İzmir Hızlı Demiryolu Hattı’nın Polatlı-Afyon arasının 2027’de, tüm hattın 2028’de; Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Hızlı Tren Hattı’nın 2027’de tamamlanacağını duyurdu. Halkalı-Kapıkule Hızlı Tren Hattı’nda Çerkezköy-Kapıkule arasının 2026’da, Çerkezköy-Halkalı arasının ise 2028’de bitirilmesinin hedeflendiğini aktardı. Ayrıca, Ankara-İstanbul Süper Hızlı Tren Projesi ile iki şehir arasındaki seyahat süresinin 80 dakikaya inmesinin planlandığı ifade edildi.

Karayolları, Havayolları Ve Denizcilik Alanındaki İlerleme

Karayollarında 2003’te 6.100 kilometre olan bölünmüş yol ağının 29.947 kilometreye ulaştığı, yıl sonuna kadar 30 bin kilometre eşiğinin aşılmasının beklendiği açıklandı. Köprü ve viyadük uzunluğunun 811 kilometreye, tünel uzunluğunun ise 833 kilometreye ulaştığı bilgisi verildi. Trafik güvenliğinde önemli ilerleme kaydedildiğini belirten Bakan Uraloğlu, 100 milyon taşıt-kilometre başına can kaybının %81 oranında azaldığını ifade etti. Ayrıca, 510 tarihi köprünün restore edildiği ve 2028 sonunda otoyol ağının 4.330 kilometreye ulaşmasının hedeflendiği belirtildi.

Havayolu yatırımlarıyla Türkiye’nin küresel bir uçuş merkezi haline geldiğini dile getiren Uraloğlu, havalimanı sayısının 58’e çıktığını, 175 ülkeyle anlaşma yapıldığını ve ülkenin 2024 yılında 231 milyon yolcuyla Avrupa’da 3. Dünya’da 7. sırada yer aldığını kaydetti. Yozgat ve Bayburt-Gümüşhane havalimanları ile havalimanı sayısının 60’a çıkarılmasının hedeflendiği belirtildi. 17 Nisan 2025’te İstanbul Havalimanı’nda başlatılan üçlü bağımsız pist operasyonuyla, Avrupa’da ilk, dünyada ise ABD’den sonra ikinci ülke konumuna gelindiği vurgulandı.

Denizcilik sektöründe de büyük bir yükseliş yaşandığını belirten Uraloğlu, yük elleçleme miktarının 456 milyon tonu aştığını, Türk filosunun 2025 yılının ilk yarısında 2.203 gemiyle dünya deniz ticaretinde 10. sıraya yükseldiğini ifade etti. Montrö Sözleşmesi’ndeki “Altın Frank” güncellemeleriyle boğaz geçiş gelirlerinin son üç yılda 38 milyon Dolardan 223 milyon Dolara yükseldiği bildirildi.

Dijital Dönüşüm Ve Uzay Teknolojileri

Küresel rekabetin hız, veri ve bağlantı olduğunu vurgulayan Bakan Uraloğlu, 5G teknolojisiyle Türkiye’nin dijital dünyanın merkezine taşındığını kaydetti. Geniş bant ve mobil abone sayısının 97 milyona, fiber altyapının ise 638 bin kilometreye ulaştığı ifade edildi. E-Devlet Kapısı ile Birleşmiş Milletler e-Devlet Endeksi’nde 193 ülke içinde 27. sıraya, Avrupa’da ise ilk 10’a girildiği belirtildi.

Siber güvenlik alanında, BTK bünyesindeki USOM koordinasyonuyla 100 tam puan alınarak ITU Küresel Siber Güvenlik Endeksi’nde “Rol Model Ülke” seçildiği açıklandı. Uzayda artık izleyen değil, üreten bir ülke olunduğunu belirten Uraloğlu, geçen yıl uzaya fırlatılan yerli ve milli uydu TÜRKSAT 6A’nın 21 Nisan’da hizmete girdiğini, böylece Türkiye’nin kendi uydusunu üreten 11 ülke arasına girdiğini bildirdi. TÜRKSAT 7A için de çalışmalara başlandığı bilgisi verildi. 16 Ekim’de yapılan 5G ihalesinden 3 milyar 534 milyon Dolar gelir elde edildiği de sözlerine eklendi.

2025 Yılında Tamamlanan Önemli Projeler

2025 yılının, ulaştırma ve haberleşmede büyük atılımların hayata geçtiği bir yıl olduğunu dile getiren Bakan Uraloğlu, toplam yatırım tutarı 189 milyar Lira olan 44 projenin tamamlanarak vatandaşın hizmetine sunulduğunu açıkladı. Bu projeler arasında Aydın–Denizli Otoyolu, Konya Çevre Yolu’nun ikinci kesimi, Malatya Çevre Yolu’nun ikinci etabı, Pazarkule–Edirne–TEM Bağlantı Yolu gibi önemli karayolu projeleri yer aldı. Demiryolu sektöründe ilk milli banliyö tren setinin teslimi, Kırıkkale (Delice) – Çorum Hızlı Tren Hattı ile Konya Şehir Hastanesi–Stadyum 2. Etap Tramvay Hattı’nın temelleri atıldı. Havalimanı tarafında ise Antalya Havalimanı’nın yeni terminalleri hizmete girdi ve TÜRKSAT 6A uzaya fırlatıldı. Ayrıca Kars–Iğdır–Aralık–Dilucu Demiryolu Hattı ile Kocaeli KörfezRay Metro Hattı’nın temelleri atıldı.

Bakan Uraloğlu, sunumunu "Bu yolları sadece şehirleri değil, gönülleri birbirine bağlamak için yaptık. Bu köprüleri yalnızca yakaları değil, geleceği birleştirmek için kurduk. Her projemizde bir hayal, her eserimizde milletimizin duası var. Biz lafla değil, eserle konuşuruz. Son 23 yılda yaptıklarımız, bu aziz milletin özgüveninin en güçlü ifadesidir" sözleriyle noktaladı ve 2026 yılı bütçesinin Türkiye’nin büyüme hedeflerine yeni bir ivme kazandıracağına olan inancını dile getirdi.