Torba Teklifte Enflasyon Muhasebesi Yok Kira Ve Sosyal Güvenlik Yükleri Artıyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu, ülkenin ekonomik ve sosyal yapısını derinden etkileyecek olan 36 maddelik "Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3320)" metnini görüşmeye başladı. Teklif, geniş bir yelpazede vergi ve sosyal güvenlik düzenlemelerini kapsarken, uzun süredir ekonomi yönetiminin ve iş dünyasının gündeminde olan enflasyon muhasebesine ilişkin herhangi bir maddenin yer almaması dikkatleri üzerine çekti.

Enflasyon Muhasebesi Konusundaki Sessizlik Ve Beklentiler

Ekonomi çevreleri tarafından büyük bir ilgiyle takip edilen enflasyon düzeltmesi uygulamasının, bu kritik torba teklife dahil edilmemesi, iş dünyasında ve finans piyasalarında farklı yorumlara neden oldu. Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu içerisindeki değerlendirmelerde, bazı şirketlerin mevcut uygulamayı suiistimal ederek önemli vergi kayıplarına yol açtığı yönünde tespitlerin öne çıktığı belirtildi. Bu nedenle, teklif metninde enflasyon muhasebesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesi kararı alındığı ifade edildi. Kulislere yansıyan bilgilere göre, mevcut aşamada "erteleme olmasın, uygulama devam etsin" yaklaşımının ağırlık kazandığı gözlemlendi.

Ancak, özellikle sanayi ve hizmet sektörlerinden gelen enflasyon muhasebesinin ertelenmesi yönündeki talepler devam etmektedir. İş dünyası temsilcileri, yüksek enflasyon dönemlerinde hazırlanan mali tabloların gerçeği tam olarak yansıtmadığını, "kâğıt üzerinde kâr" görünen birçok firmanın ağır vergi yükleriyle karşı karşıya kaldığını dile getirmektedir. Hükümetin bu yoğun talepler karşısında tutumunu değiştirip değiştirmeyeceği, komisyon görüşmeleri sırasında netleşecektir. Olası bir değişiklik durumunda, düzenlemenin Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bir önerge ile, aksi takdirde Genel Kurul aşamasında yeniden gündeme gelmesi beklenmektedir.

Kira Gelirleri Ve Emlak Piyasasına Yönelik Yeni Vergi Düzenlemeleri

Teklifin en çok tartışılan bölümlerinden biri, mesken kira gelirlerindeki mevcut istisnanın kapsamının daraltılması oldu. Mevcut durumda 47 bin Türk Lirası'na kadar olan kira gelirleri vergiden muaf tutulurken, yeni düzenleme ile bu istisnadan yalnızca emekli, dul, yetim veya malul aylığı alan bireylerin yararlanabileceği öngörüldü. Bu değişikliğin, istisnadan faydalanan mükellef sayısını 1,9 milyondan 500 binin altına düşürmesi ve 2027 yılı itibarıyla hazineye yaklaşık 22 milyar Türk Lirası ek gelir sağlaması tahmin edilmektedir.

Ayrıca, kiraya verilen konutlar için kullanılan kredilerin faizlerinin gider olarak yazılması uygulaması da kaldırıldı. Bu adımın temel amacı, kredili ve kredisiz gayrimenkul sahipleri arasında vergi adaletini temin etmek ve konut yatırımlarının yalnızca vergi avantajlarına dayalı bir şekilde yönlendirilmesinin önüne geçmektir. Bu düzenlemenin 2026 yılı itibarıyla 1,6 milyar Türk Lirası gelir etkisi oluşturacağı beklenmektedir.

Gayrimenkul piyasasında kayıt dışılığı azaltmak ve satış işlemlerinin gerçek bedel üzerinden yapılmasını teşvik etmek amacıyla önemli bir adım daha atıldı. Tapu işlemlerinde eksik bedel beyanı yapanlara uygulanan vergi ziyaı cezasının oranı yüzde 25'ten yüzde 100'e çıkarıldı. Böylece, beyan edilen değer ile gerçek değer arasındaki farkın vergi kaybı kadar ceza ile karşılanması hedeflenmektedir.

Vergi Uygulamalarında Ve Harçlarda Geniş Kapsamlı Değişiklikler

Gelir vergisi mükellefleri için 4. geçici vergi beyannamesi uygulaması yeniden yürürlüğe konuldu. Bu düzenleme ile kazançların yıl içinde daha dengeli bir şekilde beyan edilmesi ve vergi tahsilatının düzenli hale gelmesi amaçlanmaktadır. Uygulamanın devlete yaklaşık 2 milyar Türk Lirası damga vergisi geliri sağlaması öngörülmektedir.

Motorlu taşıt piyasasında da yeni bir düzenlemeye gidildi. Sıfır ve ikinci el araç satışlarından artık nispi noter harcı alınacak. 2024 yılında yaklaşık 10 milyon araç satışı gerçekleştiği göz önüne alındığında, bu düzenlemenin hazineye 13 milyar Türk Lirası civarında ek gelir yaratması beklenmektedir.

Bazı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler için yıllık harç uygulaması getirildi. Kuyumcular, özel sağlık kuruluşları, veteriner klinikleri ile ikinci el araç ve taşınmaz ticareti yapan işletmeler yıllık harç ödeyecek. Harç tutarları 10 bin Türk Lirası ile 50 bin Türk Lirası arasında değişirken, büyükşehirlerde bu tutarların bir kat artırımlı uygulanacağı belirtildi. Bu uygulama ile yıllık 4,5 milyar Türk Lirası ek gelir hedeflenmektedir.

Sosyal Güvenlik Sistemine Ek Yükler Ve Finansman Düzenlemeleri

Sosyal güvenlik sistemi üzerinde de önemli değişiklikler yapıldı. Borçlanma ve ihya oranları yüzde 32'den yüzde 45'e, prime esas kazanç üst sınırı ise asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarıldı. Ayrıca, işverenlerin uzun vadeli sigorta kolları prim oranı 1 puan artırılırken, işveren hissesi teşviki 4 puandan 2 puana düşürüldü. Bu düzenlemelerin sosyal güvenlik sistemine toplamda yaklaşık 70 milyar Türk Lirası ek kaynak sağlaması beklenmektedir.

Kentsel dönüşüm projelerinin hızlandırılması amacıyla da önemli adımlar atıldı. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na kamu bankalarından iç borçlanma yetkisi tanınırken, Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'nın süresi 2027 yılı sonuna kadar uzatıldı. Bu düzenlemeler, deprem riski altındaki bölgelerdeki dönüşüm faaliyetlerine finansal destek sağlamayı hedeflemektedir.

Ticaret Ve Spor Alanındaki Diğer Düzenlemeler

Piyasada likidite istikrarını korumayı amaçlayan bir düzenleme ile çeklerin üzerinde yazılı tarihten önce bankaya ibraz edilmesi yasağı 2028 yılı sonuna kadar uzatıldı.

Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı büyük spor organizasyonlarına da vergi muafiyeti tanındı. 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali, 2027 Konferans Ligi Finali ve 2032 Avrupa Futbol Şampiyonası organizasyonlarına ilişkin tüm gelirler, Katma Değer Vergisi ve gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu muafiyetin, uluslararası spor etkinliklerinin Türkiye'de düzenlenmesini teşvik edici bir unsur olması beklenmektedir.

Meclis Süreci Ve Gelecek Hafta Gündemi

36 maddelik bu geniş kapsamlı torba teklif, enflasyon muhasebesi dışındaki vergi, sosyal güvenlik, şehircilik ve spor alanlarında önemli düzenlemeleri içermektedir. Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki detaylı görüşmelerin tamamlanmasının ardından, teklifin önümüzdeki hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu gündemine gelerek yasalaşma sürecine devam etmesi beklenmektedir.