Amerika Birleşik Devletleri Bütçe Krizi Sebebiyle Federal Hükümet Faaliyetlerini Durdurdu

Amerika Birleşik Devletleri'nde uzun süredir devam eden bütçe çıkmazı, federal hükümetin Salı günü gece yarısı itibarıyla faaliyetlerini durdurmasına neden oldu. 2019 yılından bu yana ilk kez yaşanan bu kapanma, ülkenin yeni mali yılı olan 2025 mali yılı için gerekli finansmanı sağlayacak bir anlaşmaya varılamamasının ardından gerçekleşti.

Federal kamu kuruluşlarının operasyonlarını sürdürmesi için hayati önem taşıyan geçici bütçe tasarısının Kongre'den onay alamaması, ülke genelinde yüz binlerce federal çalışanı ve kamu hizmetlerini etkileyecek ciddi bir krize yol açtı. Yeni mali yılın başlamasına saatler kala, Senato'da hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler tarafından sunulan geçici bütçe tasarıları, gerekli desteği göremedi.

Kongredeki Uzlaşmazlıklar Ve Tarafların Talepleri

Senatörler, hükümete finansman sağlanmasını ve yaklaşık 1 trilyon Dolar değerindeki sağlık hizmetleri düzenlemelerini içeren Demokratların desteklediği tasarıyı reddetti. Benzer şekilde, Cumhuriyetçilerin sunduğu tasarı da yeniden oylamaya sunulmasına rağmen yeterli sayıda oy alamayarak geçersiz sayıldı. Bu durum, iki parti arasındaki derin ayrılıkları bir kez daha gözler önüne serdi.

Daha önce, 19 Eylül tarihinde ABD Temsilciler Meclisi, federal hükümete 21 Kasım tarihine kadar finansman sağlamayı öngören geçici bütçe tasarısını onaylamıştı. Ancak, Cumhuriyetçilerin desteklediği bu tasarı, Senato'dan geçemedi. Demokrat Partili senatörler, özellikle sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılması ve Medicaid kesintilerinin geri alınması taleplerini dile getirerek Cumhuriyetçilerin teklifine destek vermeyi reddettiler. Cumhuriyetçiler ise mevcut harcama düzeylerinde herhangi bir değişikliğe gitmeyen bir geçici bütçe tasarısında ısrarcı oldular, bu da uzlaşma sağlanmasını imkansız hale getirdi.

Federal Hükümet Kapanmasının Etkileri

ABD Başkanı Donald Trump, krizin derinleştiği Salı günü yaptığı açıklamada, federal hükümetin muhtemelen kapanacağını ve bu durumda çok sayıda çalışanı işten çıkarabileceklerini belirtmişti. ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO) tarafından yapılan tahminlere göre, federal hükümetin kapanması durumunda yaklaşık 750.000 federal çalışanın ücretsiz izne çıkarılabileceği öngörüldü.

Amerikan kanunlarına göre, Kongre'nin 01 Ekim'de başlayıp 30 Eylül'de sona eren mali yıl için bütçeyi onaylayamaması halinde, bütçe boşluğu genellikle geçici bütçelerle kapatılmaya çalışılır. Ancak geçici bir bütçenin de kabul edilemediği dönemlerde federal hükümet, harcama yetkisini kaybeder ve temel hizmetler dışındaki tüm faaliyetlerine ara verir. Bu süreçte, "temel" olmayan hizmetlerde görevli kamu çalışanları ücretsiz izne ayrılırken, ABD ordusu, istihbarat kurumları, kamu hastaneleri, havaalanları ve hapishanelerde görevli personel çalışmalarına devam eder. Ancak "temel personel" kategorisinde yer alan bu çalışanlar dahi, kapanma dönemindeki maaşlarını genellikle Kongre yeni bir bütçeyi onaylayana kadar alamamaktadırlar.

Geçmişten Günümüze Kapanma Vakaları

Sorumlu Federal Bütçe Komitesi'nin (CRFB) verilerine göre, 1981 yılından bu yana Amerika Birleşik Devletleri'nde üç gün veya daha kısa süreli 10 kapanma yaşandı. Bunun yanı sıra, federal hükümetin operasyonlarını ciddi şekilde etkileyen 4 uzun süreli kapanma vakası kaydedildi.

Ülkede en son federal hükümet kapanması, ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk başkanlık dönemi olan Aralık 2018 ve Ocak 2019 tarihleri arasında meydana gelmişti. Trump'ın Meksika sınırına örülecek duvar için finansman içermeyen geçici bütçe tasarısını imzalamama restiyle başlayan bütçe krizi, Demokratların geri adım atmaması üzerine federal hükümetin kısmen kapanmasıyla sonuçlanmıştı. Tam 35 gün süren bu kapanma, ABD tarihinin en uzun süreli hükümet kapanması olarak kayıtlara geçmişti.