Yeni Aile Hekimliği Yönetmeliği Performans Ve Koruyucu Sağlık Hizmetlerini Odak Noktasına Aldı

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararı ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde kapsamlı değişikliklere gidildi. 29 Ekim 2024 tarihli ve 9073 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca yürürlüğe konulan bu yeni düzenlemeler aile hekimliği sisteminin işleyişine önemli yenilikler getirdi. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca alınan bu kararla koruyucu ve önleyici sağlık hizmetleri kapsamı genişletilirken performansa dayalı ödeme ve sözleşme yenileme kriterleri de güncellendi. Yeni yönetmelik hükümleri 01 Kasım 2024 tarihinde yürürlüğe girecek.

Sözleşme Yenileme Kriterlerinde Köklü Değişiklikler Uygulandı

Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının sözleşme yenileme koşullarını baştan sona değiştiren 7 nci maddesi oldu. Bu maddeye göre sözleşme süresi sonunda görevine devam etmek isteyen sağlık profesyonellerinin sözleşmeleri artık Bakanlıkça belirlenecek performans göstergelerine bağlı olarak yenilenecek. Bu göstergeler arasında gebe lohusa bebek-çocuk izlemleri bağışıklama kronik hastalık tarama ve izlemleri kanser taramaları gibi koruyucu ve önleyici sağlık hizmetleri yer aldı. Aile hekimliği biriminin aldığı toplam puanın Bakanlıkça ilan edilecek hedef puana eşit veya üzerinde olması sözleşmenin yenilenmesi için esas teşkil edecek. Bu değerlendirme bir sözleşme döneminde altı ay ve üzeri çalışan personel için uygulanacak ve göstergeler ile hedef puanlar bölgesel farklılıklara göre belirlenebilecek.

Diğer yandan aile hekimliği kanununda göreve gelmeme durumlarına ilişkin yeni bir bent de eklendi.

"657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde belirtilen süre ve usul çerçevesinde göreve gelinmemesi"

sözleşmenin sona ermesi için yeni bir gerekçe olarak düzenlendi.

Disiplin cezalarına ilişkin 10 uncu maddeye eklenen yeni bir ifade ile bir sözleşme döneminde toplam altı ay ve üzerinde destek ödemesi kesintisini gerektiren disiplin cezaları da sözleşmenin feshi için bir neden olarak belirlendi.

Performansa Dayalı Ödeme Sistemi Ve Teşvik Mekanizmaları Geliştirildi

Yeni yönetmelik aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının ödeme sistemini kapsamlı bir şekilde revize ederek performansı daha fazla ön plana çıkardı. Özellikle gebeler lohusalar ve cezaevlerindeki tutuklu/hükümlüler ile farklı yaş grupları için katsayılar belirlenerek sağlık hizmeti sunumunda özel gereksinimleri olan gruplara daha fazla odaklanılması teşvik edildi. Ayrıca son altı ayda birime müracaat etmeyen nüfus grupları için belirtilen katsayının yarısı esas alınacak olması aktif hasta takibinin önemini artırdı.

Aile Hekimlerine Yönelik Yeni Katsayılar Ve Ödeme Düzenlemeleri

Aile hekimleri için ödeme katsayıları önemli ölçüde güncellendi. Gebeler ve lohusalar için (3) cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlüler için (2,25) 0-28 gün nüfus grubu için (5) 29-365 gün nüfus grubu için (2) 13-59 ay nüfus grubu için (1,6) ve 65 yaş ve üstü nüfus grubu için (1,6) katsayıları esas alınacak. Diğer kişiler için ise yıllık başvuru sayısı ve sağlık ihtiyaçları doğrultusunda Bakanlıkça belirlenen ve ağırlıklı ortalaması (0,79) olan bir katsayı uygulanacak. Aylık asgari 96 saat nöbet tutulmaması halinde tutulmayan her 8 saatlik nöbet için 1,65 katsayısının %8 oranında azaltılarak uygulanması nöbet sistemine uyumu teşvik etmeyi amaçladı.

Aile Sağlığı Çalışanlarına Yönelik Teşvikler Oluşturuldu

Aile sağlığı çalışanları için de benzer şekilde yeni katsayılar ve teşvik ödeme oranları belirlendi. Gebeler ve lohusalar için (3) cezaevindeki tutuklu ve hükümlüler için (2,25) 0-28 gün nüfus grubu için (5) 29-365 gün nüfus grubu için (2) 13-59 ay nüfus grubu için (1,75) ve 65 yaş üstü nüfus grubu için (1,75) katsayıları kullanılacak. Diğer kişiler için ise ağırlıklı ortalaması (0,80) olan bir katsayı esas alınacak. Aile sağlığı çalışanlarının da aylık asgari 5 nöbet veya 96 saat nöbet tutmaması durumunda katsayılarında kesinti uygulanacak.

Rasyonel İlaç Kullanımı Ve Sevk Zinciri Teşvikleri Sunuldu

Yeni yönetmelik ile aile hekimleri için günlük muayene sayıları kronik hastalık taramaları ve sevk zinciri uygulamaları gibi alanlarda önemli teşvik ödemeleri getirildi. Günlük muayene sayısının hedef muayene sayısına oranına göre tavan ücretin %22,05 ila %44,1'i oranında teşvik ödemesi yapılacak. Kronik hastalıklar için belirlenen aylık hedef nüfusun %40'ını tarayan hekimlere tavan ücretin %18,9'u %70 ve üzerini tarayanlara ise %37,8'i oranında ödeme yapılacak. En dikkat çekici teşviklerden biri ise sevk zinciri uygulamasına yönelik düzenlemeler oldu. Bir önceki yıla göre hastanelere başvuru sayısının aynı kalması ya da düşmesi veya son 12 ayda kişi başı tüm sağlık kuruluşlarına müracaat sayısının 7'den az olması durumunda tavan ücretin %31,5'i oranında teşvik ödenecek. Bu madde hastaların birinci basamak sağlık hizmetlerinde tutulmasını ve gereksiz hastane başvurularının önüne geçilmesini hedefliyor.

Ayrıca aile hekimliği birimi memnuniyet oranının il oranının üzerinde olması halinde tavan ücretin %6,3'ü oranında teşvik ödemesi sağlanacak. Akılcı ilaç kullanım oranının il ortalamasının altında olması yani daha sorumlu reçeteleme alışkanlığı sergilenmesi durumunda ise tavan ücretin %6,3'ü oranında teşvik ödemesi yapılacak. Bu teşvikler antibiyotik anti-enflamatuar PPI gibi ilaç gruplarını kapsayacak ve Bakanlıkça dönemsel hedefler belirlenecek.

İdari Ve Mali Düzenlemeler

Yönetmelik idari ve mali konularda da çeşitli değişiklikler içeriyor.

Aile Sağlığı Merkezi Giderleri Ve Yönetici Hekim Ödemeleri

Aile sağlığı merkezlerinin hizmet verimliliğini ve kalitesini artırmak amacıyla Bakanlıkça karşılanacak gider unsurlarının bedelleri ilgili aile hekimine yapılacak aile sağlığı merkezi gider ödemesinden kesilerek il sağlık müdürlüğünün döner sermaye hesabına aktarılacak. Bu kesinti Hazine ve Maliye Bakanlığı onayı aranmaksızın tavan ücretin %12'sine kadar uygulanabilecek. Yönetici hekimler için bu kesinti oranı %2 daha az uygulanacak. Gider unsurlarının seçimi ve uygulanacağı yer Bakanlıkça belirlenecek.

Sözleşme Yetkisinde Değişiklik

EK-1 Aile Hekimi Sözleşme Örneği ve EK-2 Aile Sağlığı Çalışanı Sözleşme Örneği'nde yer alan

"İl Sağlık Müdürlüğü"

ibareleri

"Valiliği"

şeklinde

"İL SAĞLIK MÜDÜRÜ"

ibaresi ise

"(... VALİSİ)"

şeklinde değiştirildi. Bu değişiklik aile hekimliği sözleşmelerindeki yetkili makamın İl Sağlık Müdürlüğü'nden Valiliğe devredildiğini gösteriyor.

Yönetmeliğin 13 üncü maddesi ile EK-4 Sosyoekonomik Gelişmişlik Düzeyi Ücreti Listesi de güncellendi. Bu değişiklikler farklı bölgelerdeki aile hekimliği hizmetlerinin maliyet ve ücretlendirme dengesini yeniden ayarlamayı hedefliyor.

Yürürlük Tarihi

Bu Yönetmelik hükümleri 01 Kasım 2024 tarihinde yürürlüğe girecek olup uygulanmasından Cumhurbaşkanı sorumludur.