AFAD Arama Kurtarma Personelinin Sağlık Şartları Yeni Yönetmelikle Yeniden Düzenlendi

İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı AFAD tarafından yayımlanan yeni bir yönetmelik arama ve kurtarma teknikerliği ile arama ve kurtarma teknisyenliği kadro ve pozisyonlarında istihdam edilecek ve görev yapan personelin sağlık şartlarını kapsamlı bir biçimde belirledi. 04 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete'de yer alan bu düzenleme afet ve acil durumlarda kritik bir rol üstlenen personelin fiziksel ve mental yeterliliklerini daha net ve titiz bir çerçeveye oturtmuştur.


Yönetmeliğin Kapsamı Ve Stratejik Hedefleri


Yayımlanan Yönetmeliğin temel amacı arama ve kurtarma teknikerliği ile teknisyenliği kadrolarında bulunan veya bu pozisyonlara atanacak kişiler için düzenlenecek sağlık kurulu raporlarının genel usul ve esaslarını tanımlamak ve aranacak spesifik sağlık koşullarını detaylandırmaktı. Yönetmelik mevcut personelin yanı sıra yeni atama talebinde bulunan adayları da kapsayarak ilgili sağlık kurulu raporlarının içeriğini ayrıntılarını ve bu raporlara göre yapılacak işlemleri ele almıştır. Bu kapsam arama ve kurtarma hizmetlerinin niteliği gereği yüksek fiziksel ve psikolojik dayanıklılık gerektiren bu mesleğin standartlarını yükseltmeyi hedefledi.


Yasal Dayanaklar Ve Temel Tanımlar


Bu önemli düzenleme 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar gibi yürürlükteki mevzuat hükümlerine dayanmıştır. Yönetmelik "aktif görev" "arama ve kurtarma hizmeti" "arama ve kurtarma teknikeri/teknisyeni" "durum bildirir ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu" ve "giriş sağlık raporu" gibi kritik terimlere açıklık getirdi. Özellikle hastalık branş sınıflandırmasında kullanılan A B C D ve E dilimleri personelin sağlık durumlarının seviyelerini ve görev uygunluklarını belirlemede temel kriterleri oluşturdu.


Yeni Atanacak Personel İçin Sağlık Raporu Süreci


Arama ve kurtarma teknisyenliği ile teknikerliği kadrolarına ilk defa atanacak adaylar için giriş sınavına katılmaya hak kazananların tam teşekküllü hastanelerden giriş sağlık raporu almaları zorunlu kılındı. Bu raporlar EK-1'de belirtilen tüm bölümleri eksiksiz içermeli laboratuvar testleri görüntüleme yöntemleri ve organ fonksiyon testlerinin sonuçları ile uzman hekimlerin muayene bulgularını detaylı bir şekilde yansıttı. Tedavi veya operasyonla düzelebilecek patolojilerin muayeneden önce giderilmiş olması şart koşuldu zira muayene tarihinden sonra bu tür tedaviler için ek süre tanınmayacaktı. Değerlendirmeler EK-2'de yer alan hastalık branşlarının sınıflandırmasına göre yapıldı ve A dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar "arama ve kurtarma teknikeri-teknisyeni olur" kararı alırken diğer dilimlerdeki adaylar "arama ve kurtarma teknikeri-teknisyeni olamaz" şeklinde değerlendirildi. Bu raporların uygulama sınav tarihinden önce Başkanlığa teslim edilmesi gerekti.


Mevcut Personelin Sağlık Durumu Ve Görevlendirme Kriterleri


Görevde bulunan personelin sağlık durumu belirli koşullarda yeniden değerlendirilmeye tabi tutulacaktı. Başkanlıkça talep edilmesi il veya birlik müdürünün gerekli görmesi personelin kendi talebi veya 50 yaşın üzerinde aktif görevdeki personelin sağlık şartlarının tespiti bu değerlendirme durumlarını oluşturdu. Bu değerlendirmelerde alınan durum bildirir ve dilim belirtir sağlık kurulu raporları Başkanlık tarafından görevlendirilen hekim veya hekimler tarafından incelendi.


Sağlık Dilimlerine Göre Görevlendirme Ve Maluliyet İşlemleri


Yapılan değerlendirmeler sonucunda personelin sağlık durumu aşağıdaki dilimlere göre sınıflandırıldı ve buna uygun kararlar verildi:



Elli yaşın üzerinde aktif görevde çalışan personel 2 yılda bir tam teşekküllü hastaneye sevk edilerek sağlık kurulu raporu almak zorundaydı. Ancak aktif olmayan görevlerdeki 50 yaşın üzerindeki personel için bu zorunluluk bulunmamaktaydı.


Göreve Dönüş Şartları Ve Prosedürleri


Görevinden 6 aydan uzun süre ayrıldıktan sonra geri dönmek isteyen personel durum bildirir ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu ile sağlık durumunu belgelemelidir. Bu durumda A B ve C dilimi sağlık şartlarına uygunluk arandı. Ayrıca D dilimi sağlık şartları nedeniyle aktif görevlerden çekilmiş ancak sağlık durumunun düzeldiğini iddia eden personel de aynı şekilde sağlık kurulu raporu ile iyileşmeyi kanıtlamak zorundaydı. Bu kişilerin de aktif göreve dönebilmeleri için A B ve C dilimi şartlarını taşımaları gerekti.


Hastaneye Sevk Süreçleri Ve Disipliner Yaptırımlar


Durum bildirir ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu almak üzere hastaneye sevk edilen personel aynı ilde ise 3 iş günü il dışına sevk edilmişse 7 iş günü içinde hastaneye başvurmak zorundaydı. Kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın bu sürelere uymayanlar hakkında disiplin hükümleri uygulanacaktı.


Geçici Hükümler Ve Yürürlük


Yönetmelikte hüküm bulunmayan durumlarda ilgili diğer mevzuat hükümleri geçerli oldu. Geçici Madde 1 ile yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sağlık kurulu işlemine başlanmış ancak henüz sonuçlanmamış raporların bu yeni yönetmelik hükümlerine tabi olacağı belirtildi. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş olup İçişleri Bakanı tarafından yürütülecektir. Bu yeni düzenleme AFAD personelinin operasyonel yeterliliğini ve iş güvenliğini sağlamada önemli bir adım olarak değerlendirilmiştir.