Azerbaycan Kafkasların Yükselen Yıldızı Olarak Türk Sanayisine Yeni Ufuklar Açtı

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclisi, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ekonomik ve sınai iş birliğini derinleştirmek ve yeni yatırım olanaklarını keşfetmek amacıyla 30 Ekim – 01 Kasım tarihleri arasında dost ve kardeş ülke Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye kapsamlı bir ziyaret düzenledi. İSO tarihinin en kalabalık ve güçlü yurt dışı heyetlerinden biri olarak kayıtlara geçen bu gezide, İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan ve İSO Meclis Başkanı Ender Yılmaz liderliğindeki seçkin bir heyet yer aldı. Heyet, İSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları İrfan Özhamaratlı ve Cemal Keleş'in yanı sıra İSO Yönetim Kurulu Üyeleri Sultan Tepe (Sayman), Kemal Akar, Vehbi Canpolat, Celal Kaya, İnana Altınbaş, Hüseyin Çetin, Dr. Faruk Sarı, Murat Çökmez ile İSO Meclis Başkan Yardımcıları Sadık Ayhan Saruhan ve Yüksel Özyurt, ayrıca İSO Meclis Başkanlık Divanı Kâtip Üyesi Koray Yavuz gibi önemli isimlerden oluştu.

Azerbaycan'ın Stratejik Dönüşümü: "Tılsım" Oluşumu

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, Bakü’de gerçekleştirdiği konuşmasında, son aylarda Azerbaycan’ın çevresinde adeta bir "tılsım" oluştuğunu dile getirdi. Bahçıvan, bu dönüşümün temelinde iki kritik gelişmenin yattığını vurguladı: eski ABD Başkanı Donald Trump’ın katılımıyla imzalanan Ermenistan ile barış anlaşması ve "bu yüzyılın Süveyş Kanalı" olarak nitelendirdiği Zengezur Koridoru’nun açılmasına yönelik kararın alınması. Bahçıvan, yaşanan bu olumlu gelişmelerin bölgedeki pozitif dönüşümün güçlü simgeleri olduğunu ifade etti.

Bahçıvan değerlendirmesinde, "Son aylardaki üst üste gelişen olumlu hadiseler adeta Azerbaycan'ın çerçevesinde bir tılsım oluşturdu. Trump'ın bir yıllık yoğun zaman mesaisi içerisinde Azerbaycan iki tane önemli kararla dünya gündemine oturdu. Onlardan bir tanesi yıllar süren Ermenistan'la problemin Trump'la beraber imzaladıkları barışla nihayete ermesi ve hemen onu takip eden süre içerisinde de Zengezur kararının verilmesi. Bu iki konunun birbiri arkasına gelmesi bu coğrafyadaki pozitif ve geriye dönük olumlu dönüşün bence çok güçlü iki tane simgesi" şeklinde konuştu.

Yatırım Rotasında Neden Bakü?

Seyahatin temel amacının, Azerbaycan ekonomisinin geleceğine yönelik uzun vadeli bir perspektif sunmak olduğunu belirten Bahçıvan, Türk sanayisinin Azerbaycan’da 25-30 senelik stratejiler oluşturmasının hedeflendiğini ifade etti. Dünyanın gözünün şu an Azerbaycan üzerinde olduğunu gözlemlediğini aktaran Bahçıvan, Bakü'nün yabancı iş insanları için cazibe merkezi haline geldiğini dile getirdi. "Dünyanın gözü şu anda burada. Otelde aşağı inerken asansör 5 katta durdu. Hepsinde yabancı uyruklu insanlar vardı. Bu insanların çoğu turist değildi. Her birinin elinde bir bilgisayar vardı. Eğer son 3-4 yılda dünyanın 3 büyük organizasyonu burada yapıldıysa burayla ilgili bir enerji oluşmuştur" diyen Bahçıvan, ziyaretin İstanbul Sanayi Odası adına doğru ve anlamlı bir sorumluluk taşıdığını ve geleceğe yönelik bir mesaj olduğunu belirtti. Bu bağlamda, Türk tekstil sektörünün Mısır’a yönelmek yerine neden Bakü’yü tercih etmediğini sorgulayarak, Azerbaycan’ın sunduğu geniş bölgesel pazar potansiyeline dikkat çekti.

"Tek Millet, İki Devlet" Anlayışıyla Ortak Gelecek

Bahçıvan, Türkiye ve Azerbaycan’ın tarihi ve milli bağları, karşılıklı güvene dayalı dostluk ve kardeşlik ilişkileriyle öne çıktığını vurguladı. "Tek millet, iki devlet demek hiç kolay bir şey değil. Ne mutlu ki Bakü’de, bu topraklarda hakikaten iki devlet, tek millet sloganının ne kadar gerçek olduğunu hep birlikte yaşıyoruz" sözleriyle bu derin bağın altını çizdi. Günümüz dünyasında artan zorluklar ve kamplaşmalar karşısında iki ülkenin birlikte hareket etmesinin önemine değinen Bahçıvan, Azerbaycan’ın sadece kendi pazarı olarak değil, çevresindeki 300 milyona yakın nüfusla birlikte büyük bir ortak pazar olarak görülmesi gerektiğini belirtti. Bu geniş perspektifin, iki ülke arasında birçok farklı proje ve fikrin geliştirilmesine vesile olacağını düşündüğünü ifade etti.

Azerbaycan topraklarının Nobel kardeşler gibi dünya çapında önemli markalar çıkardığını hatırlatan Bahçıvan, Türk sanayicilerinin de bu topraklarda gelecekte Nobel boyutunda fikirler ve projeler geliştirebilmesi için daha derin ve stratejik hedefler koyması gerektiğini vurguladı. Azerbaycan’ın güçlü enerji altyapısı, çeşitlenen sanayi yatırımları ve artan uluslararası bağlantılarıyla Kafkasya’nın yükselen bir yıldızı olduğunu kaydeden Bahçıvan, "Azerbaycan’ın gücü Türkiye'nin gücüdür, Türkiye'nin başarısı Azerbaycan’ın başarısıdır. Tek millet, iki devlet anlayışıyla iki kardeş devlet olan Türkiye ve Azerbaycan’ın birlikten kuvvet doğar düşüncesiyle hareket etmesi, hayırlı ve güzel başarılar, sonuçlar ortaya çıkarmaya başlayacaktır. Buna yürekten inanıyoruz" dedi. İSO olarak bu topraklara nitelikli sermaye ve Türk iş gücü getirme, kalıcı değerler oluşturma sorumluluğunun farkında olduklarını ve bu kardeş topraklara katkı sunmaya kararlı olduklarını belirtti. Bahçıvan, "Bu coğrafya, önümüzdeki 10-20 yılın en stratejik bölgesi olacak. Bizlere, bu dönemi yaşama ve şekillendirme fırsatı verilmiş durumda" diyerek geleceğe yönelik vizyonunu ortaya koydu.

Yoğun Temaslar Ve İkili Görüşmeler

İSO Heyeti’nin Bakü ziyaretinin ilk gününde, İSO Meclis Üyesi Abdurrahman Uzun ev sahipliğinde iki ülke sanayicilerini bir araya getiren ortak bir toplantı düzenlendi. Bu toplantıya Azerbaycan Türkiye Ticaret Temsilcisi Tamerlan Taghiyev, Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı Sanayi Genel Müdürü Bahtiyar Aliyev ve Azerbaycan Milli Sahipkarlar Teşkilatları Milli Konfederasyonu Başkanı Mehmet Musayev de katıldı.

Bakü seyahatinin ikinci gününde ise, İSO, Azerbaycan Ticaret Temsilciliği ve Azerbaycan Cumhuriyeti İşverenler Teşkilatları Milli Konfederasyonu (ASK) iş birliğiyle gerçekleştirilen ikili iş görüşmeleri büyük ilgi gördü. Etkinliğe 107 Azerbaycanlı firma katılım sağlarken, 74 Türk sanayi firması ile toplam 190 ikili görüşme gerçekleştirildi. Bu görüşmelerde, Türk ve Azerbaycanlı sanayiciler olası yatırım ve ticaret alanlarında kapsamlı görüş alışverişinde bulundu.

Devlet Yetkilileriyle Ziyaretler Ve Alan İncelemeleri

Gezi kapsamında, İSO Yönetimi ve İSO Meclis Başkanlık Divanı Üyeleri, Azerbaycan Cumhuriyeti Başbakanı Ali Esedov ve Ekonomi Bakanı Mikail Cabbarov’a nezaket ziyaretlerinde bulunarak plaket takdim etti. Heyet ayrıca, Azerbaycan’ın bağımsızlığının sembollerinden biri olan Zafer Parkı Bakü Anıtı’nı gezdi ve Türkiye Cumhuriyeti Bakü Büyükelçisi Prof. Dr. Birol Akgün’ü ziyaret etti.

İSO Heyeti’nin programında, Sumgait Sanayi Parkı’nı ziyaret ederek sanayi bölgelerinin altyapısı, yatırım destek mekanizmaları ve potansiyel sektör alanları hakkında bilgi edinmek de yer aldı. Bu ziyaretler sırasında, Kartaş Kimya ve Baykar üretim tesisleri, Veyseloğlu Şirketler Grubu, Nobel Müze Evi, Karabağ Ganimetler Müzesi, Haydar Aliyev Sanat ve Tarih Müzesi, Araba Müzesi ve İçeri Şehir (Eski Şehir) bölgesi gibi önemli noktalar da ziyaret edildi. Heyet üyeleri, bu ziyaretler aracılığıyla iki ülke sanayi iş birliğinin somut örneklerini yerinde gözlemleyerek, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki teknoloji transferi, üretim kapasitesi ve ortak yatırım potansiyeline ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"İki Devlet Tek Millet" Ekonomik İlişkilerde Somutlaşacak

İSO Meclis Başkanı Ender Yılmaz, yaptığı değerlendirmede, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki "iki devlet tek millet" anlayışının ekonomik ilişkilerde somut karşılık bulacağına yürekten inandıklarını belirtti. Yılmaz, iki ülkenin iş birliğini çok daha ileri noktalara taşıyacak önemli bir potansiyel barındırdığını ifade ederek, "İSO Meclisi olarak üyelerimizin Azerbaycan’ın dinamik ekonomisinde daha fazla yer almasını, yatırım ve ticaret hacminin karşılıklı fayda sağlayacak şekilde artmasını stratejik bir hedef olarak görüyoruz" dedi. Türk ve Azerbaycan iş dünyaları arasında köprü vazifesi görmekten ve ticaret ile yatırım fırsatlarını geliştirmekten büyük mutluluk duyduklarını ekledi.

Ortak toplantıda konuşan İSO Meclis Üyesi Abdurrahman Uzun ise 2004 yılından beri Azerbaycan’da ticaretle meşgul olduğunu belirterek, "Bir ülkenin yeniden ayağa kalktığı, şahlandığı, büyüdüğü, kendini ortaya koyduğu bir sürece eşlik ettik. Buna bizzat şahitlik ederek, gözlemleyerek yaşadığımız bir süreçti. Bu süreci yaşamak bana şunu da hissettirmişti: 1920’lerde, 1923’lerde, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemlerine şahitlik edebilmenin ne kadar kıymetli olduğunu, buna bugün Azerbaycan gibi bir ülkede şahitlik edebilmek çok kıymetliydi" ifadelerini kullandı.

Azerbaycan Türkiye Ticaret Temsilcisi Tamerlan Taghiyev, ziyaretin ülkeler arasındaki ekonomik iş birliğine yeni bir güç, ufuklar ve uzun vadeli ortaklıklar kazandırmasını temenni etti. Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı Sanayi Genel Müdürü Bahtiyar Aliyev ise, sanayi ve iş dünyasında yaşanan dijital ve yeşil dönüşüm süreçlerinin zorluklarından iş birlikleri geliştirerek çıkılması gerektiğini vurguladı. Azerbaycan Milli Sahipkarlar Teşkilatları Milli Konfederasyonu Başkanı Mehmet Musayev de, Haydar Aliyev’in "Bir millet, iki devlet" sözünü hatırlatarak, Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında artık "bir millet, sekiz devlet" olarak dünyada potansiyel bir iktisadi güç olduklarını ve bu nedenle yapılan ziyaretin çok kıymetli ve anlamlı olduğunu dile getirdi.

Azerbaycan "İkinci Vatanımız"

Türkiye Cumhuriyeti Bakü Büyükelçisi Prof. Dr. Birol Akgün, "Bizim için Azerbaycan ikinci vatanımızdır. Bu bağın adı, 1920’lerde konmuştur. Mustafa Kemal Atatürk, 1920’de Azerbaycan’ın Ankara’daki ilk büyükelçisini kabul ederken şunu söylemiştir: 'Azeriler bizim kardeşimizdir, kederi kederimiz, sevinci sevincimizdir.' Haydar Aliyev’in de 'Bir millet, iki devlet' diye çok güzel ifadesi vardır. İki ülke liderleri her kritik durumda dayanışmasını, bu kardeşliği göstermesini bilmişlerdir ve göstermeye devam edecektir" sözleriyle iki ülke arasındaki derin kardeşlik bağını vurguladı.

Ziyaret kapsamında Azerbaycan Cumhuriyeti Sahipkarlar Teşkilatları Milli Konfederasyonu Başkanı Mehmet Musayev, bu tür toplantıların ortak hedeflere ulaşmada büyük önem taşıdığını belirtirken, Azerbaycan Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme Ajansı (KOBİA) Başkanı Orhan Mehmedov, kardeş Türkiye’nin çeşitli kurumlarıyla bugüne kadar 15’ten fazla mutabakat zaptı ve iyi niyet protokolü imzaladıklarını duyurdu. Alat Serbest Ekonomik Bölgesi Başkanı Valeh Alasgarov ise, bölgede iş yapan şirketlerin yalnızca Bölge İdaresi ile muhatap olduğunu, başka hiçbir devlet kurumundan izin alma, onay veya sertifika temin etme zorunluluğu bulunmadığını ifade ederek yatırımcılara kolaylık sinyali verdi.