Bağ-kur İhya Primleri 01 Ocak 2026 İtibarıyla Yüzde 45’E Yükseltilecek

Kendi adına ve hesabına bağımsız faaliyet gösterenler ile tarım sektöründe aynı statüde çalışan Bağ-Kur'lular, ekonomik koşulların etkisiyle zaman zaman prim ödemelerini aksatma durumuyla karşı karşıya kalabilmektedir. Bu durum, uzun yıllardır süregelen bir sorun olup, Sosyal Güvenlik Sistemi içinde önemli bir gündem maddesini oluşturmuştur. Geçmiş yıllarda, özellikle 2008, 2015, 2018, 2020 ve 2021 tarihlerinde yürürlüğe giren yasal düzenlemelerle, prim borcu birikmiş bu kişilerin borçları silinmiş ve sigortalılık süreleri dondurulmuştur. Bu adımlar, bir yandan borç yükünden kurtuluş sağlarken, diğer yandan primleri ödenemeyen günlere ait sigortalılık sürelerinin emeklilik hesaplamalarına dahil edilmemesi gibi önemli bir sonucu beraberinde getirmiştir.

Durdurulan Sigortalılık Sürelerinin İhya İmkanı

Ancak, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen geçici maddeler sayesinde, durdurulan bu sigortalılık sürelerini yeniden canlandırma (ihya etme) hakkı tanınmıştır. Bu düzenleme ile Bağ-Kur'lular, ekonomik koşullarının düzelmesiyle birlikte, geçmişte dondurulan sigortalılık sürelerinin primlerini ödeyerek bu dönemleri emekliliklerine saydırabilme imkanına sahip olmuştur. Halihazırda, durdurulan prim günlerini ihya etmek isteyen Bağ-Kur'lular, bu süreler için prime esas kazanç tutarının yüzde 34,75'i oranında prim ödemektedirler. Mevcut asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamalara göre, bir günlük prim tutarı 301,23 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, üç yıllık bir süreye (1.080 gün) tekabül eden ihya başvurusunda bulunan bir Bağ-Kur'lunun bu yıl içerisinde toplam 325.428 Türk Lirası prim ödemesi gerekmektedir.

Bağ-kur İhya Prim Oranlarında Önemli Artış Teklifi

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) AK Parti Grubu tarafından sunulan ve bu hafta Plan Bütçe Komisyonu'nda görüşülmesi beklenen kanun teklifi, Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) ödenen bazı prim oranlarında artış öngörmektedir. Bu kapsamda, Bağ-Kur'luların ihya primleri de önemli bir düzenlemeye tabi tutulmaktadır. Teklif, Bağ-Kur ihya prim oranının yüzde 45'e yükseltilmesini hedeflemektedir. Bu yeni düzenlemenin yasalaşması halinde, üç yıllık bir süre için ihya başvurusunda bulunacak bir kişinin günlük 390,08 Türk Lirası ödemesi gerekecek ve 1.080 gün için ödenmesi gereken toplam prim tutarı 421.286 Türk Lirasına ulaşacaktır. Bu durum, söz konusu kişinin üç yıllık prim gününü ihya maliyetinde 95.805 Türk Lirasılık bir artışa yol açacaktır. Yapılan analizlere göre, ihya oranlarının yüzde 45'e yükseltilmesiyle birlikte yıllık yaklaşık 2,98 milyar Türk Lirası tutarında ilave gelir sağlanması öngörülmektedir.

Yüksek Maliyetten Etkilenmemek İçin Son Başvuru Tarihi

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarım sektöründe bağımsız faaliyet gösterenlerden, 30 Nisan 2021 tarihi itibarıyla prim borcu bulunan ve bu tarihten önceki primlerini ödeyememiş olan kişilerin sigortalılık süreleri borçlarının silinmesiyle birlikte durdurulmuştu. Borcunu ödemediği için sigortalılık süresi durdurulan bu kişiler, diledikleri zaman ihya başvurusunda bulunabilmektedirler. Mevcut kanun maddelerine göre, ihya başvurusu yapanlardan başvuru tarihindeki prime esas kazanç tutarı üzerinden prim tahsil edilmektedir. Ancak, kanun teklifindeki önemli bir geçiş maddesi, başvuru tarihini maliyet açısından kritik kılmaktadır. Buna göre, başvuruyu 31 Aralık 2025 tarihine kadar yapan Bağ-Kur'lular, mevcut yüzde 34,75 oranı üzerinden prim ödeme imkanından yararlanacaklardır. 01 Ocak 2026 tarihi ve sonrasında yapılan başvurularda ise yüzde 45 oranında prim tahsilatı gerçekleştirilecektir. Başvuru sonrasında hesaplanan borç tutarının tamamının, borcun SGK tarafından tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde ödenmesi zorunludur. Ödemeyi gerçekleştiren kişilerin sigortalılık süreleri yeniden canlandırılarak emeklilik günleri için değerlendirmeye alınacaktır. İhya işlemi, prim borcu ödenmediği için silinen günlerin tamamı için yapılmakta olup, bu sürenin kısmi olarak ihya edilmesi mümkün değildir. Örneğin, prim günü 1.080 gün olan bir kişinin ihya talebinin kabul edilebilmesi için bu sürenin tamamının primini ödemesi gerekmektedir.