Bakan Bolat 2026 Yılı Mal İhracatı Hedefinin 280 Milyar Doların Üzerine Çıkarılacağını Duyurdu

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçelerini görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında bir araya geldi. Toplantıda sunum gerçekleştiren Ticaret Bakanı Ömer Bolat, küresel ekonomideki mevcut durumu ve Türkiye'nin bu süreçteki dış ticaret performansını detaylı bir şekilde değerlendirdi.

Küresel Ekonomideki Dalgalanmalar Ve Türkiye'nin Direnci

Bakan Bolat, konuşmasında dünya genelinde belirgin bir ekonomik yavaşlamanın yaşandığını ve bunun dış talebi zayıflattığını vurguladı. Mevcut jeopolitik gerilimlere dikkat çeken Bolat,

"Yakın coğrafyamızda süregelen savaşlar, iç karışıklıklar, jeopolitik gerilimler ve temelde gümrük vergilerinde astronomik artışlar yaşanıyor. Ticaret korumacılığındaki artış eğilimiyle birlikte dünya ticareti uzun süredir görülmemiş ölçüde bir politika belirsizliğine sürüklenmiştir," ifadelerini kullandı. Küresel ticaretin, geçmişte dünya ekonomik büyümesinin yaklaşık 2 katı kadar bir artış göstererek lokomotif görevi üstlendiğini hatırlatan Bakan Bolat, son 5-6 yılda büyüme oranının altında bir performans sergilendiğini aktardı. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) son tahminlerine göre, 2025 yılında dünya büyümesinin yüzde 3,2, 2026 yılında ise benzer bir oranda gerçekleşmesinin beklendiğini belirten Bolat, bu rakamın tarihsel ortalama olan yüzde 3,9'un oldukça altında olduğunu kaydetti. Bakan Bolat, böylesine zorlu koşullar altında Türkiye ekonomisinin güçlü, istikrarlı ve dengeli bir şekilde büyüme göstermesinin önemli bir başarı olduğunu ifade etti.

Son Yirmi İki Yılda Türkiye Ekonomisinin Başarısı

Türkiye ekonomisinin son 22 yılda reel olarak yıllık yüzde 5,4 büyüme gösterdiğini belirten Bakan Bolat, milli gelirin 1 trilyon 538 milyar Dolara yükseldiğini ve reel olarak 6 kat arttığını kaydetti. Kişi başına düşen milli gelirin de yaklaşık 5 katından fazla bir artışla 3 bin 608 Dolardan 17 bin 788 Dolara ulaştığını vurgulayan Bolat, bu performansın Orta Vadeli Program hedeflerinin üzerinde gerçekleştiğini belirtti. Bakan Bolat, 2002 yılında Avrupa Birliği ortalamasının yüzde 100 olduğu kişi başına düşen milli gelirde Türkiye'nin yüzde 38 seviyesindeyken, 2024 yılı itibarıyla yüzde 70'e yükseldiğini aktardı. Benzer şekilde, OECD ortalamasının yüzde 100 olduğu dönemde Türkiye'nin yüzde 33 seviyesinden yüzde 67'ye çıktığını ifade etti. İstihdam alanında da önemli bir gelişme kaydedildiğini belirten Bakan Bolat, yaklaşık 19,5 milyon kişiyle devralınan toplam istihdam rakamının, en son Ekim ayı itibarıyla 32 milyon 780 bine ulaştığını bildirdi.

Dış Ticaret Performansında Hedefler Ve Destekler

Küresel belirsizliklere rağmen Türkiye'nin dış ticaret performansının 2025 yılı boyunca güçlü ve istikrarlı bir artış eğilimini sürdürdüğünü ifade eden Bakan Bolat, bu yıl Kasım ayı itibarıyla mal ihracatının yüzde 3,1 artışla 270,6 milyar Dolara yükseldiğini duyurdu. Bu rakamın 36 milyar Dolardan gelinen seviye olarak tam 7,5 katlık bir artışı temsil ettiğini belirten Bolat, 2026 yılında mal ihracatını 280 milyar Doların üzerine çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı. Bakanlık olarak 2025 yılında 18 bin 213 mal ihracatçısı firmaya 20 milyar Lira, 2 bin 9 hizmet ihracatçısına ise 6,3 milyar Lira destek ödemesi gerçekleştirdiklerini aktaran Bolat, bu yıl toplam 77 somut tedbirden oluşan İhracat Eylem Planı'nı bütünüyle uyguladıklarını belirtti. Yeşil Dönüşüm'e uyum konusunda danışmanlık ve eğitim giderlerine destek sağlamak amacıyla 'Sorumluluk' başlığı altında bir program başlattıklarını ve 'E-Kolay İhracat Platformu' ile ihracatçılara her an danışmanlık hizmeti verdiklerini kaydetti. Ayrıca Uzak Ülkelere İhracat Stratejisi ve İslam İş Birliği Teşkilatı ülkelerine ihracatı geliştirme programlarının devam ettiğini de sözlerine ekledi.

Serbest Bölgelerde Yüksek Katma Değerli Üretim Ve İhracat

Türkiye'deki 19 serbest bölgede geçen yıl 12 milyar Dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini ve bu ihracat içinde özellikle teknolojik ürünlerin payının yüzde 75'e ulaştığını belirten Bakan Bolat, bu yılın ilk 11 ayında ise bu rakamın 11,3 milyar Dolar seviyesine ulaştığını aktardı.

İthalat Ve Dış Ticaret Açığı Değerlendirmesi

İthalat konusunda da değerlendirmelerde bulunan Bakan Bolat, Kasım ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ithalatının 361,9 milyar Dolar seviyesinde olduğunu bildirdi. Aynı dönem itibarıyla ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 74,8 olduğunu ve yıllıklandırılmış dış ticaret açığının 91 milyar Dolar seviyesinde bulunduğunu belirten Bolat, ithalat konusunda özellikle yerli ve milli üretimi korumak amacıyla ve haksız, uluslararası kurallara aykırı ithalat uygulamalarına karşı savunma araçları noktasında en çok karar alan ülkelerin başında geldiklerini ifade etti.

Uluslararası Ticaret İlişkilerinde Stratejik Adımlar

Bakan Bolat, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'nin modernizasyonu ve güncellenmesi için yürütülen çalışmalara değinerek, Avrupa Birliği Konseyi'nin henüz modernizasyon müzakerelerinin başlaması kararını alamadığını belirtti. Amerika Birleşik Devletleri ile ticaret hacmini iki ülke liderlerinin ortaya koyduğu 100 milyar Dolar seviyesine çıkarmaya yönelik yol haritası üzerinde muhataplarla ticaret müzakerelerinin sürdüğünü aktardı. Rusya Federasyonu ile ticari ilişkileri güçlendirmek amacıyla Türkiye-Rusya Karma Ekonomik Komisyonu'nun 19’uncu Toplantısı'nın Haziran ayında Moskova'da gerçekleştirildiğini ve yeni bir yol haritası için protokol imzalandığını kaydeden Bolat, Ukrayna'nın Yeniden İnşası Forumu'na Türkiye olarak ev sahipliği yaptıklarını ve Ukraynalı yetkililerle Türk müteahhitlik grupları ve iş insanları arasında toplantıların devam ettiğini bildirdi.

İsrail İle Ticaret Ambargosu Ve Suriye İlişkileri

Bakan Bolat, İsrail'in Gazze'deki katliamları nedeniyle bütün ürün gruplarında ticaret ambargosunun uygulandığını ve bu sürecin aynı şekilde devam ettiğini dile getirdi. Suriye ile ticaret hacminin ise yüzde 50 oranında artarak 3,2 milyar Dolara yükseldiğini aktardı.

İç Ticaretin Düzenlenmesi Ve Tüketiciyi Koruma

Yurt içindeki işletmelere yönelik düzenlemeler hakkında da bilgi veren Bakan Bolat, kafe, pastane, lokanta ve restoran gibi işletmelerin fiyat düzenlemelerini, menü düzenlemelerini iş yeri önüne, masaların üstüne ve kare kod uygulamalarıyla zorunlu hale getirdiklerini belirtti. Denetimler konusunda ise amaçlarının üreticinin ve ticaret yapanın gelişmesini arzu ettiklerini, ancak fırsatçılık yapmak isteyen, fahiş fiyat ya da stokçuluk yapmak isteyenlere karşı affetmediklerini vurguladı. Bu kapsamda, 81 ilde bu yılın ilk 11 ayında 522 bin 219 işletmenin denetlendiğini ve 35 milyondan fazla ürünün kontrol edildiğini aktardı. Kanunlara, mevzuatlara ve tüketici haklarına aykırı davranan firmalara toplamda 2,5 milyar Liranın üzerinde idari para cezası uygulandığını bildirdi. Rekabet Kurumu'nun da başta gıda endüstrisi, sigorta hizmetleri, finans işlemleri, inşaat ve kimyasal ürünler alanında hizmet gösteren 212 firmaya 12,5 milyar Lira idari para cezası uyguladığını ekledi. Hal Kanunu'nun halen yürürlükte olduğunu ve kanunda yeni idari değişiklikler noktasında hazırlanan taslağın gruplarına gönderilerek görüşe açıldığını duyurdu.

Elektronik Ticarette Büyük Gelişim

Elektronik ticaretteki gelişmelere de dikkat çeken Bakan Bolat, bu alanda 3 trilyon Liralık bir ticaret hacmi oluştuğunu ve elektronik ticaretin toplam ticaretin yüzde 20'sine ulaştığını belirtti. Meclis tarafından çıkarılan kanunların bu alanda önemli olduğunu ve titizlikle uygulandığını vurgulayan Bolat, "E-ticaret yapan firma sayısı 5 senede 60 binden 600 bine ulaşmıştır. Onun için kanunlar harfiyen uygulanmaktadır," dedi. Geçen yıl mecliste yapılan değişiklikle rekabetin artırıldığını da sözlerine ekledi.