Deprem Bölgesinde Asrın İnşa Seferberliği 350 Bin Bağımsız Bölüme Ulaştı

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli yaşanan yıkıcı depremlerin ardından başlatılan ve "asrın inşa seferberliği" olarak nitelendirilen çalışmalar, büyük ölçüde tamamlanma aşamasına geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, depremden etkilenen 11 ilde yürütülen yeniden imar faaliyetlerinde mutlu sona çok yaklaşıldığını kamuoyuna duyurdu. Bakanlık koordinasyonunda, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Emlak Konut GYO, İLBANK ve Yapı İşleri Genel Müdürlüğü'nün iş birliğiyle, 45 gün gibi kısa bir sürede ilk temelin atılmasıyla başlayan bu devasa projeler, aralıksız sürdürüldü.

Deprem bölgesinde, 11 ilde toplam 174 ayrı alanda kurulan 3 bin 481 şantiyede, 200 bin mimar, mühendis ve işçi özveriyle görev yaptı. Bu kapsamda, depremden zarar gören vatandaşlar için modern ve güvenli yaşam alanları inşa edildi, şehir merkezleri ve kırsal alanlar yeniden ihya edildi.

Yüz Binlerce Bağımsız Bölüm Teslim Edildi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla Adıyaman'da gerçekleştirilen "Memleket aşkıyla 350 bin yuva tamam" temalı törende, depremzedelere yeni konut ve iş yerlerinin anahtarları teslim edildi. Bu törenle birlikte 36 bin 884 konut, 3 bin 282 iş yeri ve 5 bin 176 köy evi olmak üzere toplam 45 bin 342 bağımsız bölüm daha hak sahiplerine ulaştırıldı. Yapılan son teslimatlarla birlikte, deprem bölgesi genelinde teslim edilen bağımsız bölüm sayısı toplamda 350 bin 178'e yükseldi. Bu sayının 286 bin 708'i konutlardan, 12 bin 189'u iş yerlerinden ve 51 bin 281'i köy evlerinden oluştu.

Çalışmaların hızla devam ettiği belirtilirken, yıl sonuna kadar toplam 452 bin 983 bağımsız bölümün tamamlanarak teslim edilmesi hedefleniyor. Bu hedefin içinde 358 bin 859 konut, 31 bin 307 iş yeri ve 62 bin 817 köy evi bulunuyor. Böylece, asrın inşa seferberliğinin büyük bir bölümü başarıyla sonuçlandırılmış olacak.

Bölgenin En Büyük Şantiyelerinde İlerleme

Malatya'nın Yeşilyurt ilçesine bağlı İkizce Mahallesi, 5 milyon 730 bin metrekarelik devasa bir alana yayılan ve Türkiye'nin en büyük şantiyesi olma özelliğini taşıyan bir bölge olarak öne çıktı. TOKİ tarafından yürütülen bu alandaki çalışmalarda, 27 bin 628 konut ve 661 iş yeri olmak üzere toplam 28 bin 289 bağımsız bölümün yapımı tamamlanma aşamasına geldi. Adıyaman İndere'de ise Emlak Konut GYO, 5 milyon metrekarelik bir alanda, 16 bin 467 konut ve 355 iş yeri olmak üzere toplam 16 bin 822 bağımsız bölümün teslimatı için gün sayıyor. Hatay'ın Dikmece Mahallesi'nde yer alan ve deprem bölgesinin en büyük 3'üncü şantiyesi olan 4 milyon 952 bin metrekarelik alanda da, TOKİ eliyle 14 bin 489 konutun yapımı büyük bir hızla bitirildi.

Tarihi Şehir Merkezleri Yeniden Hayat Buluyor

Bakanlık koordinasyonunda yürütülen yeniden inşa çalışmaları sadece konut ve iş yerleriyle sınırlı kalmadı. Depremde ağır yıkıma uğrayan Hatay, Malatya, Kahramanmaraş ve Adıyaman'ın tarihi çarşıları ve meydanları da aslına uygun olarak yeniden ihya ediliyor. Hatay'daki Habib-i Neccar Camii, Adıyaman'daki Ulu Camii ve Malatya'daki Söğütlü Camii gibi şehirlerin sembol yapıları meydan projeleri kapsamında restore edildi.

Hatay'ın kadim simgelerinden Tarihi Uzun Çarşı, Atatürk Caddesi, Kemalpaşa Caddesi ve "dünyanın ışıklandırılan ilk caddesi" olarak bilinen Kurtuluş Caddesi, yeniden eski ihtişamına kavuşturuldu. Malatya'da Bakıcılar Çarşısı, Kuyumcular Çarşısı ve Şire Pazarı yeniden ticaretin kalbi olmaya hazırlanırken, el sanatları ve oymacılıkla ünlü Kahramanmaraş'ta da Tarihi Kapalı Çarşı ile Tarihi Demirciler Çarşısı'nda depremin izleri silindi. Adıyaman ise Ulu Camii çevresi ve kent merkezinde yürütülen Adıyaman Meydan Projesi ile yeni bir kimliğe bürünüyor.

Kırsal Dönüşüm Ve Altyapı Atılımları

Deprem bölgesindeki köylerde yaşayan vatandaşlar için de Yapı İşleri Genel Müdürlüğü koordinasyonunda modern ve sağlam köy evleri inşa edildi. Bugüne kadar bölge genelinde 51 bin 281 köy evi teslim edildi ve 2025 yılı sonuna kadar bu sayının 62 bin 817'ye ulaşması hedefleniyor. Özellikle Hatay'da, depremin neden olduğu büyük kayalık hareketleri ve ağır kırsal hasarların ardından, Türkiye'nin ilk kırsal uydu kenti Kumlu ilçesinde kuruldu. Kumlu, Reyhanlı ve Antakya ilçelerindeki 21 mahalleden depremden etkilenen vatandaşlar için Cumhuriyet Mahallesi'nde 777 köy evi inşaatı başarıyla tamamlandı.

Yeniden inşa sürecinin vazgeçilmez bir parçası olan altyapı çalışmaları da kapsamlı bir şekilde yürütüldü. Deprem bölgesinde, Türkiye'nin çevresinin uzunluğuna denk gelen yaklaşık 11 bin kilometrelik altyapı hattı yenilendi. Şehirlerin atık su, yağmur suyu ve içme suyu hatları, modern standartlara uygun olarak yeniden inşa edildi. Hatay'ın Defne ilçesinde, İLBANK, Emlak Konut GYO ve Hatay Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle, ileri biyolojik arıtma tesisi kuruldu. Defne'den başlayıp Antakya merkez ve Samandağ'ı da kapsayan 11.2 kilometre uzunluğunda ve 5.6 metre çapındaki Türkiye'nin en büyük atık su tünelinin inşası devam ediyor. Bu tünel, TOKİ ve Emlak Konut projeleri başta olmak üzere mevcut yerleşim birimlerinin atık sularını 180 bin metreküp kapasiteli ileri biyolojik arıtma tesisine ulaştıracak. Tesisin tamamlanmasıyla Hatay'ın kanalizasyon sorunu çözülecek ve Asi Nehri'nin kirlilik problemi önemli ölçüde ortadan kalkacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Asrın inşasında 350 bin tamam. 11 ilimizde mutlu sona çok az kaldı" ifadelerini kullanarak, yürütülen çalışmaların geldiği noktayı vurguladı.

İllere Göre Konut Ve İş Yeri Teslimat Detayları

Depremden etkilenen 11 ilde devam eden inşa seferberliği kapsamında tamamlanan ve yıl sonuna kadar tamamlanacak bağımsız bölüm sayıları il bazında şu şekildedir:

Adana'da bugüne kadar 10 bin 978 konut ve 403 köy evi olmak üzere toplam 11 bin 381 bağımsız bölüm teslim edildi. Yıl sonuna kadar 11 bin 899 konut, 89 iş yeri ve 534 köy evi olmak üzere toplam 12 bin 522 bağımsız bölümün yapımı tamamlanmış olacak.

Adıyaman'da 29 bin 966 konut, 1837 iş yeri ve 6 bin 730 köy evi olmak üzere toplam 38 bin 533 bağımsız bölüm teslimatı gerçekleştirildi. Yıl sonu itibarıyla 30 bin 835 konut, 2 bin 580 iş yeri ve 10 bin 158 köy evi ile toplamda 43 bin 573 bağımsız bölümün inşası tamamlanmış olacak.

Diyarbakır'da 15 bin 708 konut ve 611 köy evi olmak üzere toplam 16 bin 319 bağımsız bölüm hak sahiplerine verildi. Bu yıl sonuna kadar 16 bin 27 konut, 251 iş yeri ve bin 299 köy evi olmak üzere toplam 17 bin 577 bağımsız bölümün yapımı bitirilecek.

Elazığ'da 10 bin 934 konut ve 1392 köy evi olmak üzere toplam 12 bin 326 bağımsız bölüm teslimatı yapıldı. Yıl sonu projeksiyonuna göre, 10 bin 261 konut, 87 iş yeri ve 2 bin 794 köy evi ile toplam 13 bin 142 bağımsız bölüm tamamlanmış olacak.

Gaziantep'te 24 bin 389 konut, 1123 iş yeri ve 3 bin 921 köy evi olmak üzere toplam 29 bin 433 bağımsız bölüm teslim edildi. Yıl sonuna kadar 23 bin 694 konut, bin 219 iş yeri ve 4 bin 587 köy evi olmak üzere toplam 29 bin 500 bağımsız bölümün yapımı tamamlanacak.

Hatay'da 85 bin 259 konut, 2 bin 899 iş yeri ve 9 bin 916 köy evi olmak üzere toplam 98 bin 74 bağımsız bölüm teslimatı yapıldı. Yıl sonuna kadar 133 bin 382 konut, 9 bin 103 iş yeri ve 10 bin 763 köy evi olmak üzere toplam 153 bin 248 bağımsız bölümün inşası tamamlanmış olacak.

Kahramanmaraş'ta 36 bin 17 konut, 2226 iş yeri ve 13 bin 632 köy evi olmak üzere toplam 51 bin 875 bağımsız bölüm inşa edildi. Yıl sonu hedeflerine göre, 53 bin 976 konut, 6 bin 397 iş yeri ve 13 bin 814 köy evi ile toplam 74 bin 187 bağımsız bölümün yapımı tamamlanacak.

Kilis'te bin 713 konut, 4 iş yeri ve 544 köy evi olmak üzere toplam 2 bin 261 bağımsız bölüm teslim edildi. Yıl sonuna kadar bin 854 konut, 4 iş yeri ve bin 3 köy evi ile toplam 2 bin 861 bağımsız bölümün inşası bitirilecek.

Malatya'da 53 bin 927 konut, 3 bin 960 iş yeri ve 10 bin 406 köy evi olmak üzere toplam 68 bin 293 bağımsız bölüm hak sahiplerine ulaştırıldı. Yıl sonu itibarıyla 55 bin 496 konut, 10 bin 714 iş yeri ve 13 bin 210 köy evi ile toplam 79 bin 420 bağımsız bölümün yapımı tamamlanmış olacak.

Osmaniye'de 7 bin 465 konut, 130 iş yeri ve bin 605 köy evi olmak üzere toplam 9 bin 200 bağımsız bölüm teslim edildi. Yıl sonuna kadar 9 bin 366 konut, 760 iş yeri ve 2 bin 92 köy evi ile toplam 12 bin 218 bağımsız bölümün inşası bitirilecek.

Şanlıurfa'da 10 bin 117 konut, 10 iş yeri ve bin 969 köy evi olmak üzere toplam 12 bin 96 bağımsız bölüm teslim edildi. Yıl sonu hedefi doğrultusunda, 12 bin 69 konut, 103 iş yeri ve 2 bin 563 köy evi ile toplam 14 bin 735 bağımsız bölümün yapımı tamamlanmış olacak.

Bingöl'de 62 konutun, Kayseri'de 9 konut ve 55 köy evi olmak üzere toplam 64 bağımsız bölümün, Sivas'ta 164 konutun ve Tunceli'de 97 köy evinin yapımı başarıyla tamamlandı.