Bakan Şimşek Vergi Yapılandırmasının Uyumu Bozduğunu Açıkladı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2026 yılı bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Şimşek, bu önemli platformda yaptığı açıklamalarla, vergi politikalarından deprem bölgesindeki çalışmalara, ekonomik göstergelerden reel sektörün durumuna kadar geniş bir yelpazedeki konulara değindi. Özellikle vergi yapılandırmalarının vergi uyumunu olumsuz etkilediği yönündeki görüşleri dikkat çekti.

Deprem Bölgesi İçin Kapsamlı Destek Ve Mücbir Sebep Durumu

Bakan Şimşek, ülkenin en büyük önceliklerinden birinin Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen bölgelerin ihyası olduğunu vurguladı. Bu kapsamda, 2025 yılı fiyatlarıyla bugüne kadar 3,6 trilyon Lira, yani 90 milyar Doların üzerinde bir bütçe tahakkuk bazlı harcamanın gerçekleştiğini dile getirdi. Deprem afetinin hemen ardından bölgede hızla gerekli tedbirleri hayata geçirdiklerini belirten Şimşek, mücbir sebep haline ilişkin yasal düzenlemelerin geçen yıl değiştirilerek uzatıldığını hatırlattı. Şimşek, uzatma imkanlarının tamamının kullanıldığını ve bu durumun 30 Kasım tarihinde sona ereceğini ifade etti. Ancak, mücbir halin sona ermesine rağmen, depremden etkilenenlerin durumlarını kanıtlamaları halinde bu haklardan yararlanmaya devam edeceklerinin altını çizdi. Ayrıca, teminat konusunda da önemli bir kolaylığa gidildiğini ve 250 bin Liraya kadar teminat şartının kaldırıldığını sözlerine ekledi.

Vergi Yapılandırmalarına Eleştiri Ve Yeni Affa Kapalı Kapı

Milletvekillerinin vergi affına ilişkin sorularını da yanıtlayan Bakan Şimşek, geçmiş dönemlerde yapılan yapılandırma düzenlemelerine değindi. Bu düzenlemelerde genellikle vergi asıllarında herhangi bir indirim veya silinmenin olmadığını, sadece gecikme faiz ve zamlarının enflasyon oranında güncellendiğini belirtti. Şimşek, yapılandırmaların vergi uyumunu bozduğunun çok net bir gerçek olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"Vergisini zamanında ödemeyeni ödüllendirecek düzenlemeyi doğru bulmuyoruz."

Bununla birlikte, bilançosunu ve gelir tablosunu sunarak zorda olduğunu kanıtlayan mükelleflere memnuniyetle taksitlendirme imkanı tanıdıklarını, bu anlamda yapılandırmanın zorda olan herkese açık olduğunu aktardı. Ancak, yeni bir yasal düzenlemenin veya genel bir vergi affının gündemlerinde olmadığını kesin bir dille ifade etti.

Ekonomik Programın Başarısı Ve Reel Sektördeki Durum

Ekonomi programına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bakan Şimşek, uygulanan politikaların meyvelerini vermeye başladığını kaydetti. Bütçe açığının geçen sene %5,1'den %4,7'ye gerilediğini, bu sene ise büyük ihtimalle %3,5 ila %3,6 civarında gerçekleşeceğini öngördü. Şimşek, bütçe açığının düşüş eğiliminde olduğunu ve programın başarılı bir şekilde ilerlediğini belirtti. Cari açığın artık bir endişe kaynağı olmaktan çıktığını vurgulayan Şimşek, kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye'nin notunu artırmasının da programın başarısının bir göstergesi olduğunu dile getirdi. Dezenflasyon sürecinin devam ettiğini, mali disiplinin tesis edildiğini, sürdürülebilir cari dengenin sağlandığını ve Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkışın tamamlandığını aktardı. Bu yıl birçok şokla karşı karşıya kalınmasına rağmen, programın dayanıklılığını ispat ettiğini ve eğer bu program uygulanmamış olsaydı enflasyonun çok daha yüksek seviyelere ulaşacağını belirtti.

Reel sektörde küresel çapta benzer sıkıntıların yaşandığını ve uygulanan programın yan etkilerinin olabileceğini kabul eden Şimşek, yaklaşık iki buçuk yıllık dönemde 4.567 firmanın konkordato başvurusunda bulunduğunu açıkladı. Bu firmaların cirodaki payının %0,89, ihracattaki payının %0,85 ve istihdamdaki payının ise %0,73 seviyelerinde olduğunu bildirdi. Konkordato ilanının iflas etmek anlamına gelmediğini, mahkemelerin yaşama şansı olan firmalara bu imkanı sunduğunu vurguladı. Ticari kredilerin takip oranının şu anda %1,8 seviyesinde olduğunu, bunun 10 yıllık ortalama olan %3'ün oldukça altında bir rakam olduğunu belirtti. Ancak, Eylül 2025 itibarıyla karşılıksız çeklerin toplam keşide edilen çeklere oranının %2,8'e ulaştığını ve bunun son 12 yıllık ortalama olan %2,5'in üzerinde olduğunu da ekledi. Finansmana erişim konusunda kolaylaştırıcı adımlar atmaya devam edeceklerini ifade eden Şimşek, Eximbank'ın bu yıl ihracatçılara 53 milyar Dolar kredi sağlayacağını ve bu kredilerin önemli bir kısmının neredeyse %50 faiz sübvansiyonu içerdiğini kaydetti.

Vergi Adaleti Ve Bakan Şimşek'in Kişisel Yaklaşımı

Bakan Şimşek, vergi harcamalarını düşürdüklerine de değinerek, 2026 yılında vergi harcamalarının 1 trilyon 92 milyar Liralık kısmının asgari ücretin vergi dışı bırakılmasından kaynaklandığını bildirdi. Yatırım, üretim ve ihracatın teşviki ile istihdamın artırılması için 641,5 milyar Lira, engelli bireyler başta olmak üzere dezavantajlı grupların desteklenmesi, eğitim, sağlık, kültür, spor ve çevresel faaliyetler için yaklaşık 265 milyar Lira, çiftçilerin tarımsal faaliyetlerinin desteklenmesi için ise 262 milyar Lira pay ayrıldığını belirtti. Şimşek, bu tür uygulamaların kanunla yapıldığını ve vergi borcu siliniyor denilen durumların bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, "Benden sermayeci çıkmaz" diyerek, kamu hizmeti yapmak için bu görevde olduğunu şu sözlerle açıkladı:

"Benden burjuva sermayeci çıkartamazsınız arkadaşlar, mümkün değil. Bakın, kurumlar vergisini 5 puan artıran benim, bankaların vergisini yüzde 20’den yüzde 30’a çıkartan benim, bankaların harçlarını yüzde 50 artıran benim, yurt içi asgari kurumlar vergisi getiren benim, küresel şirketlere asgari kurumlar vergisi getiren benim. Şirketlerin taşınmazlardaki satışlarda yüzde 50 kazanç istisnasını kaldıran benim, iştirak hissesi satış kazancı istisnasını düşüren benim. Kar paylarına stopajı yüzde 10’dan yüzde 15’e çıkartan benim. Şu anda 6 ay vadeye kadar fon ve mevduatlar, toplamın yüzde 95’ini oluşturuyor. Bunların vergisini yüzde 5’ten yüzde 17,5’e çıkardık. Eğer ben rantiyecisiysem, ben küresel sermayeyi temsil ediyorsam nasıl mevduatların faizini yüzde 5’ten yüzde 17,5’e çıkarıyorum. Benden sermayeci çıkmaz. Ben kamu hizmeti yapmak için buradayım."

Şimşek, daha önce "ücretler enflasyona neden oluyor" şeklindeki iddiaları reddetti ve açıklamasında bütçe açığının enflasyonist etkisine dikkat çektiğini belirtti. Yüksek alkollü içkilerde uygulanan ÖTV oranları hakkındaki iddialara da yanıt veren Bakan, bu gruptaki bazı ürünlerin ÖTV oranının %39,8 seviyelerinde olduğunu ve KDV de eklendiğinde toplam vergi yükünün %56,5'e ulaştığını dile getirdi. Haksız rekabetin giderilmeye çalışıldığını, basit usulden gerçek usule geçişin otomatik olmadığını ve basit usulde kalması gerekenlere yönelik her türlü kolaylığı ve düzenlemeyi yapmaya açık olduklarını bildirdi.

Gelecek Dönem Beklentileri Ve Sosyal Konut Projesi

Bakan Şimşek, 2025 yılında alacakları gelir vergisi tutarının 2,8 trilyon Lira olacağına işaret ederek, bu rakamın uluslararası karşılaştırmalara göre düşük düzeyde olduğunu ifade etti. Asgari ücrete kadar bütün ücretleri vergi dışı tuttuklarını belirten Şimşek, vergi dilimlerinin yeniden değerleme oranında artırılacağını yineledi. Çalışanların alın terinin karşılığını alması için ellerinden geleni yapmaya devam edeceklerini söyledi. Ayrıca, "500 bin sosyal konut" projesinin önemine dikkat çekerek, bu projeyi samimi bir şekilde destekleyeceklerini, çünkü asgari ücretlinin, emeklinin ve memurun gelirine uygun bir kira veya bedel ödeyebileceği konutların sağlanacağını vurguladı. Son olarak, sağlık durumuna ilişkin iddialara da yanıt veren Şimşek, kronik veya yakın takip gerektiren bir hastalığının bulunmadığını, ülkesine hizmet dışında başka bir mülahazası olmadığını kaydetti.

Görüşmelerin tamamlanmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçesi ile birlikte Gelir İdaresi Başkanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Kamu İhale Kurumu, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları, ayrıca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Yatırımcı Tazmin Merkezi ve Bankalararası Kart Merkezi AŞ'nin Sayıştay raporları kabul edildi.