Bakan Uraloğlu Gebze Tüneli’nde Deformasyon Veya Çatlak Olmadığını Açıkladı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı kapsamlı sunumda, bakanlığının 2026 yılı bütçesi üzerine yöneltilen soru ve eleştirilere yanıt verdi. Bakan Uraloğlu, ulaştırma altyapısına yapılan devasa yatırımları, Yap-İşlet-Devret (YİD) modelinin stratejik önemini ve yakın zamanda kamuoyunun gündemine oturan Gebze'deki tünel hadisesine ilişkin detaylı açıklamalarda bulundu.

Altyapı Yatırımlarında Yap-işlet-devret Modelinin Kritik Rolü

Bakan Uraloğlu, ulaştırma sektörüne bugüne kadar 300 milyar Doları aşan bir yatırım yapıldığını ve bu devasa bütçenin yaklaşık üçte birinin Yap-İşlet-Devret (YİD), Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) ve Kamu-Özel Ortaklığı (KÖO) modelleriyle finanse edildiğini vurguladı. Bu modellerin, hem yapısal hem de finansal projeleri bir araya getirdiğini belirten Uraloğlu, bakanlığın YİD projelerinin yaklaşık 90 milyar Liralık bir değer taşıdığını ifade etti. Projelerin başlangıç tarihindeki değerinin 51 milyar Dolar olduğunu, ancak güncel rakamın 90 milyar Dolara ulaştığını kaydetti. Uraloğlu, bu finansman imkanlarının kullanılmaması durumunda Van-Hakkari yolundaki Güzeldere Tüneli, Çamlık Viyadüğü, Honaz ve Zigana tünelleri gibi kritik geçiş noktalarının yanı sıra Ankara'daki Başkentray, Marmaray ve Avrasya Tüneli gibi mega projelerin hayata geçirilemeyeceğini belirtti. Özellikle emtia fiyatlarındaki artışın, bu projelerin zamanında ve doğru bir yaklaşımla gerçekleştirildiğinin bir kanıtı olduğunu vurguladı.

Ulaşım Projelerinin Ekonomik Ve Sosyal Katkıları

Ulaştırma projelerinin sadece fiziksel bağlantılar oluşturmakla kalmayıp aynı zamanda ülkenin ekonomik gelişimine de önemli katkılar sağladığına dikkat çeken Bakan Uraloğlu, İstanbul-İzmir Otoyolu güzergahında 12 adet Organize Sanayi Bölgesi'nin faaliyete geçtiğini örnek gösterdi. Bu durumun, yatırımların sadece ulaşımı kolaylaştırmakla kalmayıp bölgesel kalkınmayı da tetiklediğini ortaya koyduğunu söyledi. İstanbul'daki kritik ulaşım ağlarına ilişkin veriler de paylaşan Uraloğlu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nden günde 155 bin, Avrasya Tüneli'nden ise 85 bin aracın geçtiğini bildirdi. Ayrıca, Marmaray'ın günde 300 tren seferiyle yaklaşık 650 bin ila 700 bin kişiyi taşıdığını belirterek, bu projelerin olmaması durumunda başta İstanbul olmak üzere Türkiye'nin ulaşım açısından kilitleneceğini ifade etti. Portekiz Altyapı ve Konut Bakanı Miguel Pinto Luz'un Türkiye ziyaretinde, “Yap-İşlet-Devret projeleri konusunda Türkiye modelinden faydalanmak istediklerini” dile getirmesi, modelin uluslararası arenadaki başarısını da gözler önüne serdi.

Mali Getiriler Ve Kamu Katkıları

Yapılan yatırımların mali geri dönüşlerine de değinen Uraloğlu, İstanbul Havalimanı'ndan bugüne kadar 1 milyar 650 milyon Avro, yani yaklaşık 82,5 milyar Lira gelir elde edildiğini açıkladı. Avrasya Tüneli'nin ise sağladığı garanti koşulları sayesinde son 3 yılda Hazine'ye 250 milyon Lira katkı sağladığını belirtti. Bu veriler, kamu-özel sektör işbirliği projelerinin hem hizmet kalitesi hem de mali açıdan ülkeye değer kattığını gösterdi.

Gebze Tüneli Güvenilir Ve Sağlam: Bakanlık Suskunluğunun Nedeni Adli Süreç

Bakan Uraloğlu, Gebze'de meydana gelen ve 4 vatandaşın hayatını kaybettiği elim bina çökme hadisesiyle ilgili yöneltilen sorulara da açıklık getirdi. Olayla ilgili adli soruşturmanın devam ettiğini ve bu sürecin etkilenmemesi adına bakanlık olarak sessiz kalmayı tercih ettiklerini, ancak "hiçbir şeyi saklama gayretinde olmadıklarını" ifade etti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı Ali Hamza Pehlivan'ın olayın hemen ardından bölgeye intikal ettiğini hatırlatan Uraloğlu, kendisinin de ilk günden itibaren Genel Müdür ve beraberindeki heyetle olayı yakından takip ettiğini aktardı.

Tünel inşaatının kazı ve destekleme aşamasının riskli bir dönem olduğunu, deformasyon bekleniyorsa bu aşamada ortaya çıkmasını öngördüklerini belirten Bakan Uraloğlu, projenin yapım sürecinde güzergahtaki 2 bin 229 binanın birebir kontrol edildiğini ve herhangi bir önlem alınmasını gerektirecek deformasyonun gözlemlenmediğini vurguladı. Projenin geçiş güzergahında ciddi değişiklikler yapıldığını ve tünelin "tamamen sağlam kayadan geçtiğini" ifade eden Uraloğlu, zeminin kötü olduğu iddialarını reddetti. Bölgede kırıcılarla çalışıldığını ve sağlam zeminde ilerlendiğini aktardı. Uraloğlu, üzücü olayın ardından tünelde yapılan incelemelerde "en ufak bir deformasyon, bir çatlak ve su sızıntısı olmadığını" kesin bir dille belirtti. Türkiye'nin yüzlerce kilometre metro inşaatı tecrübesine sahip olduğunu ve bu alanda yeterli bilgi birikimine sahip olduklarını dile getiren Uraloğlu, hukuki süreç tamamlandıktan sonra yapılması gereken bir adım olursa kamuoyuyla paylaşacaklarını ve gereğini yapacaklarını sözlerine ekledi.

Ulaştırma Ve Haberleşme Hizmetlerinde Gündemdeki Diğer Konular

Uçak biletlerindeki tavan fiyat uygulamasının sektörde yoğun tartışmalara neden olduğunu belirten Bakan Uraloğlu, 2025 yılı için Türkiye genelinde ortalama bilet fiyatının 2 bin 560 Lira olduğunu bildirdi. Çukurova-Ankara uçuşlarının ortalama 1500 Lira, Rize-Artvin'in İstanbul'dan 2 bin 500 Lira, Ankara'ya 2 bin Lira, Ankara-Diyarbakır ise 1900 Lira civarında olduğunu kaydetti. İletişim faturalarına ilişkin sorulara da yanıt veren Uraloğlu, 5 gigabaytlık bir paketin 120 Lira, 60 gigabaytlık bir paketin ise 350 Lira olduğunu aktardı. İnternet hızları ve GSM kapsama alanı konusundaki çalışmaların 5G ihalesi ve Türk Telekom'un imtiyaz hakkıyla gündemden çıkarılacağını açıkladı.

Otoyolların Geleceği Ve Demiryolu Atılımları

Otoyolların özelleştirilmesine yönelik iddialara da değinen Uraloğlu, halihazırda varlık değerinin ortaya konulmasına yönelik bir çalışma yapıldığını, ancak özelleştirmeye ilişkin "verilmiş bir karar olmadığını" kesin bir dille belirtti. Mevcut otoyolların varlık değerini anladıktan sonra tasarruf planlarının konuşulabileceğini ifade eden Bakan, "2028 yılından itibaren Kuzey Marmara Otoyolu ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü dahil olmak üzere onların da devlete teslim edileceğini söylemek isterim. Onlar devletin malıdır, işletenler sadece işletmecidir" diyerek önemli bir vurgu yaptı. Demiryolu alanında 2024 yılından bu yana bir gelişme olmadığı yönündeki eleştirilere ise, 4 bin kilometrelik demiryolu yapım çalışmalarının devam ettiğini ve gelecek yıldan itibaren 2028 yılına kadar demiryolu ağını yaklaşık 17 bin 500 kilometreye çıkarmayı hedeflediklerini belirterek yanıt verdi.

Siber Güvenlik, Denizcilik Ve Uluslararası İlişkiler

Operatör açma-kapatma bedelleri konusuna da açıklık getiren Uraloğlu, GSM hizmetlerinde ilk açılışta bedel alınmadığını, ancak ikincisinde bedel talep edildiğini belirtti. Telefon görüşmelerinin mahkeme kararı dışında hiçbir şekilde dinlenemediğini vurgulayan Bakan, "Bizim böyle bir yetkimiz de yok, işin açıkçası niyetimiz de yok" diyerek kamuoyundaki endişeleri gidermeye çalıştı. Google ve Turkcell'in bir veri merkezi ihalesi açıklayacağını belirten Uraloğlu, TÜRKSAT'ın da bu noktada belli bir inisiyatif alacağını duyurdu. Yasal olmayan VPN programlarının veri sızıntılarına yol açtığına dikkat çekerek, vatandaşları bu tür programları kullanmamaları konusunda uyardı. "Denizcilik Bakanlığı" kurulmasına yönelik sorulara ise, "Denizcilik Bakanlığı' değil de 'Denizcilik Başkanlığı' kurulmasıyla ilgili bir çalışmamız var" şeklinde yanıt verdi. Trabzon ile Soçi arasında 14 yıl sonra yeniden başlatılan feribot seferlerinin Rusya'daki savaş durumu nedeniyle sekteye uğramasıyla ilgili olarak da, Rusya'nın içinde bulunduğu durumun sıkıntılara yol açtığını ve mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde adımlar atılacağını ifade etti.

Bütçeler Komisyonda Kabul Edildi

Görüşmelerin tamamlanmasının ardından TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yanı sıra Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Karayolları Genel Müdürlüğü ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün 2026 yılı bütçeleri, yapılan değerlendirmeler ve sunumların ardından kabul edildi.