Sosyal Medyada Kural İhlalini Övene 25 Bin TL Ceza Geliyor Yerlikaya Tarihi Duyurdu

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, trafik güvenliğini artırmaya yönelik önemli açıklamalarda bulundu. Medya temsilcileriyle gerçekleştirdiği toplantıda, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu gündeminde yer alan ve trafik cezalarında kayda değer artışlar öngören Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin detaylarını paylaştı.

Bakan Yerlikaya, 36 maddeden oluşan bu kapsamlı kanun teklifiyle hedeflerinin, trafik kazalarını asgari seviyeye indirmek, can kayıplarını en aza indirmek, sürücülerin davranış alışkanlıklarını olumlu yönde dönüştürmek ve zamanla köklü bir trafik kültürü oluşturmak olduğunu ifade etti. Söz konusu düzenlemelerin temelinde caydırıcılığın yattığını vurgulayan Yerlikaya, caydırıcılığın trafik güvenliği için hayati bir önem taşıdığını belirtti.

Caydırıcılık Trafik Kültürünün Temel Taşıdır

Bakan Yerlikaya, caydırıcılığın trafik kültürünün gelişiminde ve toplumda yerleşmesinde kilit bir rol oynadığını şu sözlerle vurguladı: "Caydırıcılık, trafik kültürünün gelişmesini ve kökleşmesini sağlayan en temel yapı taşıdır. Trafik güvenliği alanında sürücülerin kurallara uymalarını sağlamak ve kural ihlallerini azaltmak için caydırıcı önlemler almak hayati öneme sahiptir. Trafikte caydırıcılığı yalnızca ceza sistemi olarak değil, toplumda güvenli yaşam kültürünü inşa eden çok katmanlı bir mekanizma olarak görmek gerekir."

Trafik cezalarının sadece bir yaptırım aracı olmadığını kaydeden Yerlikaya, ceza sistemi ile caydırıcılık arasındaki güçlü ilişkiye dikkat çekti. Bakan, "Etkin ve adil bir ceza sistemi, bireylerin kurallara saygısını artırır, sürücü alışkanlıklarını olumlu yönde değiştirir, toplumsal bilinç geliştirir ve en önemlisi can kayıplarını azaltır. Bu nedenle cezalar sadece bir yaptırım değil, aynı zamanda trafik kültürünün dönüşümünü sağlayan stratejik bir araçtır" ifadelerini kullandı.

Toplumsal Destek Yüzde 85’İn Üzerinde

Ülkede günde ortalama 17,4, yılda ise 6 bin 351 kişinin trafik kazalarında yaşamını yitirdiğini dile getiren Bakan Yerlikaya, bu vahim tablo karşısında caydırıcılık ve denetim mekanizmalarının ön yargısız bir yaklaşımla masaya yatırıldığını ve teklifin bu doğrultuda hazırlandığını ifade etti.

Teklifin toplumsal kabulüne ilişkin bir soruya yanıt veren Yerlikaya, "Toplumsal direnç olduğuna katılmıyorum. Anket yapıyoruz, toplumun nabzını ölçüyoruz. Toplumda trafik kuralları, trafik güvenliği, yaşam hakkı ile ilgili oy oranı yüzde 85’in çok üzerinde. Direnç yok. Toplum istiyor ki yolun en iyisini, kuralların da içselleştirilip, doğru takip edilmesini, denetlenmesini istiyor" şeklinde konuştu. Yerlikaya, 2024 yılında cinayet oranlarının 2023’e göre %11,8 düşerek 2 binin altına indiğini ancak trafikte ölümlerin bu sayının 3,5 katı olduğunu vurgulayarak, trafik kazalarının vahametine dikkat çekti.

Sürücü Kursları Gözden Geçirilmeli

Bakan Yerlikaya, sürücü kurslarının Milli Eğitim Bakanlığı yönetimi altında olduğunu belirterek, bu alanın da tamamen gözden geçirilmesi gerektiğini savundu. "Bir nimet kolay verildiği zaman o nimetin mutlaka komplikasyonları oluyor. 'A' ülkesi ile 'B' ülkesindeki ehliyet alımına bakın; nasıl alınıyor. Toplumsal bir mesele bu" diyerek ehliyet edinim süreçlerinin zorlaştırılması gerektiğine işaret etti.

Yasa 01 Ocak 2026’Da Yürürlüğe Girecek

Kanun teklifinin yürürlüğe girmesiyle uygulanacak cezalara gelecekte af gelip gelmeyeceği sorusu üzerine Bakan Yerlikaya, bu konuda net bir duruş sergiledi. "Caydırıcılığın düşmanı aftır. Birbiriyle zıt kutuplardır. Af olduğu zaman caydırıcılığı, caydırıcılık olmadığı zaman da kuralların tamamını bırakmamız lazım" sözleriyle affın caydırıcılık ilkesiyle çeliştiğini belirtti.

Söz konusu teklifin Adalet ve Kalkınma Partisi grubunun bir çalışması olduğunu belirten Yerlikaya, "Bu kanun 01 Ocak 2026'da yürürlüğe girecek. Grup Başkanımızın söylediği, '4-5-6 haftalık zaman dilimleri içinde toplumla çok daha konuşarak, içselleştirerek bunu Meclis'imizden çıkaracağız' şeklinde. Çalışma bu şekilde gerçekleştirilecek" bilgisini paylaştı.

Ciro Çekme Amacımız Yok

Cezaların yüksek olduğuna yönelik eleştirilere de değinen Bakan Yerlikaya, "Bizim ciro çekmek gibi bir derdimiz yok. Bizim buradan gelecek paraya da ihtiyacımız yok. Medya 'Para cezaları buradan buraya geliyor' derken, aynı medya 'Böyle bir kaza olur mu bu devirde' diyor. Nasıl yapacağız. Yüzde 50 denetimi artırarak gelebileceğimiz yere geldik. İnsanlar kurallar istiyor; 'ben uyuyorum o da uysun' diyor" açıklamasında bulundu.

İki Yeni Uygulama Yolda

Bakan Yerlikaya, trafik güvenliğini artırmak amacıyla iki yeni mobil uygulamanın geliştirildiğini ve bunların yakında kamuoyu ile paylaşılacağını da duyurdu. İlk uygulama radar sistemlerine yönelik olacak. Sürücüler, güzergahlarını sisteme girdiklerinde yol üzerinde kaç adet radar uygulaması olduğunu görecek ancak radarların tam konumları belirtilmeyecek. İkinci uygulama ise "Gereği Yapıldı" adını taşıyor ve patenti alınmış durumda. Bu uygulama ile vatandaşlar, trafikte veya çevrelerinde karşılaştıkları olumsuz trafik ve asayiş durumlarını çekerek doğrudan yetkililere iletebilecek ve gerekli işlemlerin yapılmasını sağlayabilecekler.

Yeni Kanun Teklifinde Öne Çıkan Cezalar

Bakan Yerlikaya’nın detaylarını aktardığı kanun teklifinde yer alan bazı dikkat çekici düzenlemeler şöyle sıralanıyor:

Saldırı amacıyla araçtan inen sürücülere 180 bin Türk Lirası para cezası, 60’ar gün süreyle sürücü belgesinin geri alınması ve trafikten men cezası uygulanması öngörülüyor. Düğün konvoylarıyla yol kapatma eylemine karışanlara 90 bin Türk Lirası para cezası, 60’ar gün sürücü belgesini geri alma ve trafikten men cezası uygulanacak. Bu ihlalin köprü, tünel, viyadük ve otoyollarda yapılması durumunda cezalar iki katına çıkacak.

Trafikte tehlikeli makas atmak 90 bin Türk Lirası para cezası, 60’ar gün sürücü belgesinin geri alınması ve trafikten men ile sonuçlanacak. Drift yaparak tehlikeli hareketlerde bulunan sürücülere 140 bin Türk Lirası para cezası ile birlikte 60’ar gün sürücü belgesinin geri alınması ve trafikten men cezası uygulanacak. Polis veya jandarmanın "Dur" ihtarına uymayanlara ise 200 bin Türk Lirası para cezası, 60’ar gün sürücü belgesinin geri alınması ve trafikten men cezası verilecek.

Araçta yüksek sesle müzik dinleyenlere 3 bin Türk Lirası, mevzuata aykırı ses sistemi taktıranlara ise 21 bin Türk Lirası para cezası kesilecek. Bu araçlar 30 gün süreyle trafikten men edilerek, mevzuata aykırı cihazlar sökülerek teslim edilecek. Cep telefonu kullanan sürücülere ilk ihlalde 5 bin Türk Lirası, aynı yıl içinde ikinci ihlalde 10 bin Türk Lirası, üçüncü ihlalde ise 20 bin Türk Lirası para cezası uygulanacak ve sürücü belgesi 30 gün geri alınacak.

Alkollü araç kullanma cezaları da önemli ölçüde artırılıyor. İlk ihlalde 25 bin Türk Lirası para cezası ve 6 ay sürücü belgesinin geri alınması; 5 yıl içinde ikinci ihlalde 50 bin Türk Lirası para cezası ve 2 yıl sürücü belgesinin geri alınması; üçüncü ihlalde ise 150 bin Türk Lirası para cezası ve 5 yıl sürücü belgesinin geri alınması cezası uygulanacak. Emniyet kemeri takmayanlara 2 bin 500 Türk Lirası ceza kesilecek.

Ambulans ve itfaiye gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermeyen sürücülere 46 bin Türk Lirası para cezası, 30’ar gün sürücü belgesinin geri alınması ve trafikten men uygulanacak. Diğer geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermeyenlere ise 15 bin Türk Lirası ceza kesilecek. Kırmızı ışıkta geçme cezaları da kademeli olarak artırılıyor: ilk seferde 5 bin Türk Lirası, ikincide 10 bin Türk Lirası, üçüncüde 15 bin Türk Lirası ceza uygulanacak.

Ayrıca, sosyal medya platformlarında trafik kuralı ihlallerini öven veya teşvik eden paylaşımlar yapanlara 25 bin Türk Lirası para cezası verileceği belirtildi. Yerleşim yeri ve yerleşim yeri dışındaki hız sınırı ihlallerinde de cezaların önemli ölçüde artırılması hedefleniyor.