Sigortalı Çalışanların Sadece Yüzde 2,1İ Asgari Ücretin Yedi Buçuk Katı Gelir Bildiriyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminde yer alan kanun teklifiyle prime esas kazanç (PEK) üst sınırının asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılması önerildi. Bu düzenleme, özellikle yüksek gelir grubundaki çalışanları ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) gelirlerini doğrudan etkileyecek önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Prime Esas Kazanç Üst Sınırı Düzenlemesi Meclis Gündeminde

Prime esas kazançta üst sınır uygulaması, sigorta primlerinin hesaplanmasında temel bir parametre olarak belirlenmiştir. 2017 yılına kadar asgari ücretin 6,5 katı olarak uygulanan bu tavan, aynı yıl yapılan düzenleme ile asgari ücretin 7,5 katına yükseltildi. Şimdi ise TBMM'de görüşülen bir kanun teklifiyle bu sınırın asgari ücretin 9 katına çıkarılması hedeflenmektedir.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ilgili kanun teklifinin müzakereleri sırasında İYİ Parti Milletvekili Erhan Usta, prime esas kazançta üst sınır belirleme gerekçesini sorguladı. Usta, "Üst sınırsız olsun, kaçtan yatırıyorsa yatırsın yatırmak isteyen adam. Bunun mantığı ne?" ifadeleriyle sınırsız bir sistemin uygulanabilirliğini gündeme getirdi.

SGK'dan Üst Sınır Gerekçesi Ve Mevcut Durum Açıklaması

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkan Yardımcısı İsmail Ertüzün, milletvekilinin eleştirisine yanıt vererek üst sınırın olmaması durumunda hem işverenlerin hem de çalışanların kısa vadede aleyhine bir durum oluşacağını dile getirdi. Ertüzün, bu durumda tarafların daha yüksek prim ödeme yükümlülüğü altına gireceklerini belirtti.

Ertüzün, "Çok yüksek, sınırsız bir sistem içerisinde bağlayacağınız emekli aylığı da vereceğiniz kısa vadeli sigorta kapsamındaki ödenekler de çok yüksek oluyor" diyerek sınırsız bir sistemin potansiyel maliyet yüküne dikkat çekti. Ertüzün, genel ücret ortalamaları göz önüne alındığında, prime esas kazanç için asgari ücretin 7,5 ila 9 katı aralığındaki bir üst sınırın makul olduğunu savundu.

Ertüzün'ün komisyonda paylaştığı verilere göre, mevcut durumda asgari ücretin 7,5 katı üzerinden prim ödeyen çalışan sayısı 358 bin kişiye ulaştı. Bu grup, temmuz ayı itibarıyla 4/a (SSK) kapsamında kayıtlı 17 milyon zorunlu sigortalının yalnızca yüzde 2,1'ini oluşturmaktadır.

2025 yılı için asgari ücretin 7,5 katı aylık brüt kazancın 195.041,25 TL'ye tekabül ettiği belirtilirken, bu tutardan prim ödeyenlerin net ücretinin, brüt ücretin ocak ayından itibaren aynı kalması halinde aylık 110.898 TL'yi bulduğu ifade edildi.

Gelir Dağılımı Ve Asgari Ücret Gerçeği

SGK verileri, Türkiye'deki iş gücü piyasasında gelir dağılımına ilişkin çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Toplam sigortalı çalışanların yüzde 40'ı, yani yaklaşık 6,8 milyon kişi asgari ücret üzerinden prim ödemektedir. Bu durum, ya bu kadar sayıda çalışanın asgari ücretle istihdam edildiğini ya da SGK'ya asgari ücret üzerinden bildirim yapıldığını göstermektedir.

Ayrıca, çalışanların yüzde 72,5'inin asgari ücretin 2 katına kadar prim ödediği kaydedildi. 17 milyon çalışanın aylık ortalama brüt kazancı ise 49.304,10 TL olarak belirlenirken, bu ortalama prime esas kazancın asgari ücretin yaklaşık 1,9 katı düzeyinde seyrettiğini ortaya koydu.

SGK'ya Beklenen Ek Gelir Ve Emeklilik Aylıklarına Etkisi

Prime esas kazanç üst sınırının asgari ücretin 7,5 katından 9 katına yükseltilmesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu'nun finansal yapısına önemli bir katkı sağlanması öngörülüyor. Bu düzenlemeyle 2026 yılında SGK'nın 63,7 milyar TL tutarında ilave prim geliri elde etmesi beklenmektedir.

SGK Başkan Yardımcısı Ertüzün, prime esas kazanç tavanının artırılmasının emekli aylıklarına yansımasını da değerlendirdi. Ertüzün, kısa vadede Kurum için prim geliri artışı anlamına gelse de uzun vadede emekli aylıklarını yükselteceğini ifade etti.

Ertüzün, "Uzun vadede yani 25 yıla yayılan bir süreç içerisinde ister istemez uzun vadeli sigorta kapsamında bağlanacak emekli aylıkları yönüyle sisteme biraz yük getirecek. Kişilerin külfet nimet dengesi içerisinde katlanmış olduğu o prim katkısının karşılığı emekli aylıklarına ve kısa vadeli sigorta yönüyle de hem sürekli iş göremezlikte hem geçici iş göremezlikte ödenecek ödenek ve gelirlerde bir artışa yol açacak" sözleriyle, sistemin hem gelir hem de gider tarafında bir denge değişikliği yaşayacağını vurguladı.

SGK Bütçesi Ve Gider Kalemleri

SGK'nın mevcut bütçe yapısına ilişkin de bilgiler veren İsmail Ertüzün, sağlık harcamalarının Kurum'un toplam giderlerinin yaklaşık üçte birini oluşturduğunu kaydetti. Ertüzün, bugün itibarıyla bir aylık emekli aylığı ödemesinin 350 milyar Lira seviyesinde olduğunu, bu tutara emekli ikramiyeleri veya benzeri ek ödemelerin dahil olmadığını ekledi.