Dijital Telif Düzenlemesi İçin Meclis’te Yazılımla Kaynak Tespiti Çalışmaları Hız Kazandı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dijital Mecralar Komisyonu'nda yürütülen "dijital telif" düzenlemesine ilişkin çalışmaların önemli bir aşamaya ulaştığı bildirildi. Komisyon yetkilileri, hazırlanan taslaklar ve paydaş görüşleri doğrultusunda, içeriğin orijinal kaynağını tespit edecek bir yazılımın da bu sürece entegre edileceğini belirtti. Bu düzenleme ile dijital ortamda üretilen haber ve içeriklerin hak sahiplerine adil bir şekilde ödeme yapılmasının sağlanması hedefleniyor.

Dijital Telif Düzenlemesinde Son Durum Ve Hedefler

Dijital Mecralar Komisyonu tarafından yürütülen "dijital telif" düzenlemesi çalışmaları, mevcut yasama yılının başlamasıyla birlikte ivme kazandı. Komisyon üyeleri arasında çeşitli taslak metinler üzerinde derinlemesine istişareler yapılırken, ortaya konulan örnekler üzerinden farklı çözüm önerileri değerlendirilmektedir. Komisyon, bu önerilerin tamamını bir araya getirerek, üzerinde en fazla mutabık kalınan hususlarda kapsamlı bir yasa teklifi hazırlamayı planlamaktadır. Bu sürecin paydaşlarla yapılacak teknik altyapı çalışmalarının tamamlanmasını gerektirdiği ifade edildi.

Komisyon yetkilileri, ilgili taraflarla yüz yüze ve telefonla görüşmeler gerçekleştirerek onların görüş ve önerilerini almayı sürdürmektedir. Bu yaklaşımla, ortaya çıkacak yasal düzenlemenin en verimli, tutarlı, anlamlı ve kabul edilebilir bir sistem halinde geliştirilmesi amaçlanmaktadır. TBMM'nin yeni yasama yılının 01 Eylül 2024 tarihinde başladığı hatırlatılarak, bu ay içerisinde çalışmaların daha da olgunlaşacağı ve Komisyon'da yapılacak tartışmaların ardından taslağın Genel Kurul'a iletilebileceği öngörüldü. Ancak Meclis gündemine daha önemli veya acil bir konunun gelmesi durumunda, bu sürecin ileriye kayabileceği ihtimali de belirtildi. Mevcut durumda çalışmaların Komisyon tarafından titizlikle yürütüldüğü vurgulandı.

Nitelikli İçerik Üretimi Ve Adil Gelir Paylaşımı

Komisyonun tüm üyelerinin, dijital telif düzenlemesinin hayata geçirilmesi noktasında ortak bir beklenti ve hedef içerisinde olduğu açıklandı. Yetkililer, tüm üyelerin kanunun çıkarılması ve servis sağlayıcıların kullandığı ürünlerin telif haklarının mutlaka hak sahiplerine ödenmesi konusunda kararlı bir tutum sergilediği gözlemlendiğini bildirdi. Komisyon üyelerinin, tüm siyasi partilerin katılımıyla hazırlanacak bir kanun teklifinin çok kısa süre içerisinde Genel Kurul'a geleceği yönünde bir hedef ve çalışma yürüttükleri ifade edildi.

Dijital telif düzenlemesinin temel amacının, daha kaliteli haber ve daha emek yoğun ürünlerin ortaya çıkmasını teşvik etmek olduğu belirtildi. Bu yaklaşım ile emek verilmiş ürünlerle ilgili adil bir rekabet ortamının yaratılması da hedeflenmektedir. Emek harcanarak üretilmiş bir haberin karşılığının olması gerektiği ve bu haberlerin tüm servis sağlayıcılar tarafından okura ulaştırılmasıyla oluşan trafiğin önemli bir gelir kaynağı oluşturabileceği dile getirildi. Bu platformlar üzerinden elde edilen reklam gelirlerinin gazetecilerin, içerik sağlayıcıların emekleri ve fedakârlıklarıyla ortaya çıkardıkları haberler sayesinde elde edildiğine dikkat çekildi. Hiç kimsenin bu platformlar üzerinden reklam geliri elde etmesine karşı durulmamakla birlikte, bu gelirin kaynağı ve sebebi olan, elde edilmesine vesile olan içeriklerin hak ettiği değerin ve takdirin sağlanması gerektiği vurgulandı. Komisyon, bu trafiği oluşturan çalışmaların ilk sahibinden itibaren, kurumsal veya kişisel olarak ödüllendirilmesini ve emeğin karşılığının verilmesini arzu ettiklerini belirtti. Bu sürecin yasal zemine oturtulması için "telif" adı altında bir yasal düzenleme hazırlandığı kaydedildi.

Teknolojinin Rolü: Orijinal İçeriğin Tespiti Ve Yaptırımlar

Yasal düzenlemenin engellenmesine müdahil olan bir kurumun yaptırımlarla karşılaşacağı ifade edildi. Kanunların gerektirdiği katkıyı, oranı veya ödemeyi yerine getirmeyenler için hukukun öngördüğü yaptırımların uygulanacağı belirtildi. Buradaki amacın herhangi bir organizasyonu köşeye sıkıştırmak değil, iş birliğini artırmak, içerik kalitesini ve gelirleri yükseltmek olduğu açıklandı.

Bu yasal düzenlemenin içinde teknolojik imkanların etkin bir şekilde kullanılacağı vurgulandı. Buna göre, bir haberin kim tarafından üretildiği, orijinal ilk cümlenin kim tarafından kurulduğu, nerede yayımlandığı gibi bilgileri tespit edecek özel bir yazılım geliştirilecektir. Bu yazılım, söz konusu içeriği ilk defa kimin yazdığını, kimin yayımladığını ve nerede yayımlandığını belirleyecektir. İçeriği olduğu gibi alıp başka bir yerde kullanmak, kendisininmiş gibi intihal yoluyla izinsiz çoğaltılması ve kullanılması elbette ki farklı yasal yaptırımları beraberinde getirecektir. Düzenleme ile herkesin kendi özgün içeriğini üretmesi, buluş ve yaratıcılığını ortaya koyması teşvik edilerek, sağlıklı ve yapıcı bir rekabet ortamının kaliteyi artırması hedeflenmektedir. Yazılımlar ve teknolojinin sağladığı imkanlar çerçevesinde, haberlerin hangisinin intihal olduğu veya kime ait olduğuna dair bir yazılımın da paydaş kurumlar tarafından takip edileceği ve içerik üreticilerinin haklarının korunması bakımından yardımcı bir kuruluş olarak destek sağlayacak bir yazılım geliştirildiği ifade edildi. Basın yayınla ilgili birimlerin de sistemin içinde yer aldığı ve sistemin sağlıklı işlemesi için ilgili devlet kurumlarının mevcut yazılımlarını, bu işin gerçekleşmesi amacıyla destek mahiyetinde sisteme entegre edecekleri belirtildi.

Uluslararası Uygulamalar Ve Türkiye Modeli

Dijital telif konusunda dünya genelindeki uygulamalar detaylı bir şekilde incelendi. İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, İsviçre ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan çalışmalar araştırıldı. Özellikle Fransa'daki bir uygulamanın nasıl hayata geçirildiğine dair ayrıntılı incelemeler gerçekleştirildi. Tüm bu veriler toparlanarak, ulusal kültürümüze ve sosyolojik yapımıza uygun yasal bir çerçeve oluşturulması üzerine yoğunlaşıldı. Mevcut yasalarla uyum içinde olabilecek ve ilgili kurumlarla bağlantılı bir düzenlemenin hazırlandığı kaydedildi.

Dijital Mecralar Komisyonu'nun yeni yasama yılının ilk toplantısını bu ay içinde yapmayı planladığı bildirildi. Meclis çalışmalarına ara verilmeden önce Komisyon üyesi milletvekillerine, dijital telif konusunda fikirsel çalışmalar yürütmeleri, dünya genelindeki örnekleri tarayarak yeni teklifler üretmeleri ve kapsamlı bir ortak çalışma hazırlığı yapmaları yönünde tavsiyelerde bulunuldu. Bu hazırlıkları yapan üyelerin çalışmalarının netleşmeye başladığı ve Komisyon'da bu çalışmaların bir araya getirilerek güzel bir dijital telif yasası ortaya konulabileceği belirtildi. Yetkililer, bu konuda çok emek veren Komisyon üyelerine, katkı sağlayan paydaşlara ve davet edildikleri zaman koşul gözetmeksizin bu çalışmalara katılan tüm ilgili kurum ve kuruluşlara teşekkürlerini iletti.