Edirne İdare Mahkemesi Selimiye Camii Kalem İşi Projesinin Yürütmesini Durdurdu

Edirne İdare Mahkemesi, UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan tarihi Selimiye Camii'nin ana kubbe, yarım kubbeler ve harim bölümü için hazırlanan yeni kalem işi projesine ilişkin önemli bir karar aldı. Mahkeme, söz konusu projenin uygulanması amacıyla alınan koruma kurulu kararlarının yürütmesinin durdurulmasına hükmetti.

Dava, bir vatandaşın, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun 08 Ocak 2025 tarihli ve Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 29 Temmuz 2025 tarihli kararlarının iptali talebiyle açıldı. Bu kararlar, Selimiye Camii'ndeki yeni kalem işi restitüsyon ve restorasyon projesine onay vermişti.

Yürütmenin Durdurulması Kararının Gerekçesi

Mahkemenin gerekçeli kararında, alınan yürütmenin durdurulması kararı ile davanın sonuçlanıncaya kadar ilgili kurul kararlarının uygulanamayacağı net bir şekilde ifade edildi. Kararda, Selimiye Camii'nin sadece ulusal değil, uluslararası alanda da büyük öneme sahip bir kültür varlığı olarak UNESCO Dünya Miras Listesi'nde bulunduğu vurgulandı. Bu kapsamda, camide yapılacak herhangi bir müdahalede hem ulusal mevzuata hem de uluslararası koruma ilkelerine titizlikle uyulmasının zorunlu olduğu belirtildi. Mahkeme, yeni tezyinat projesinin uygulanması halinde, caminin korunması gereken özgün kültürel değerleri üzerinde "geri dönüşü mümkün olmayan zararların ortaya çıkabileceği" yönündeki endişelerini dile getirdi.

İdarenin Savunması Ve Mahkemenin Değerlendirmesi

İdarenin mahkemeye sunduğu savunmasında, mevcut kubbe ve yazı tabakalarının özgün olmadığı, büyük bölümünün 19. yüzyıl ve sonraki dönemlerde yapıldığı, Mimar Sinan dönemine ait özgün süsleme tabakasının ana kubbede bulunmadığı iddia edildi. İdare, yeni projenin uzman raporlarına, raspa çalışmalarına ve 16. yüzyıl tezyinat anlayışına dayalı bilimsel bir restitüsyon olduğunu savundu. Ancak mahkeme, bu savunmayı yeterli bulmayarak, projenin uygulanmasının yaratabileceği potansiyel riskleri göz önüne aldı.

Önceki Karar Ve İtiraz Yolu

Edirne İdare Mahkemesi, eylül ayında aldığı bir önceki kararda, idarenin savunması alınıncaya kadar yürütmeyi geçici olarak durdurma kararı almıştı. Son alınan bu yürütmenin durdurulması kararı ise oy birliğiyle alındı. Mahkeme, bu karara karşı İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'ne itiraz yolunun açık olduğunu da bildirdi.