Çankırı’da Osmanlı Engereği Keşfi Türün Yayılış Haritasını Değiştirdi Koruma Çabaları Hızlandı

Çankırı'nın Eldivan ilçesinde 2023 yılında gerçekleştirilen arazi çalışmaları sırasında önemli bir bilimsel keşfe imza atıldı. Çankırı Karatekin Üniversitesi (ÇAKÜ) Şabanözü Meslek Yüksekokulu Veterinerlik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emin Bozkurt ve lisans öğrencisi Arda Emre Kandil, nadir rastlanan bir yılan türü olan Osmanlı engereği ile karşılaştı. Bu karşılaşma, türün Türkiye'deki coğrafi dağılım haritasında önemli bir revizyona yol açarken, bilim dünyasında da yankı buldu.

Yeni Bir Yayılış Alanının Keşfi

Doç. Dr. Emin Bozkurt ve öğrencisi, Eldivan bölgesinde üç farklı Osmanlı engereğini gözlemleyerek bilimsel bir çalışmaya temel oluşturdular. Bu kapsamlı çalışma sonucunda, Osmanlı engereğinin Çankırı'da ilk kez kayıtlara geçtiği resmen belgelendi. Elde edilen veriler, türün bilinen yayılış sahasının en kuzeydoğu noktasının artık Çankırı olduğunu gösterdi. Bu keşif, yaklaşık 100 kilometrelik bir yayılış alanı uzaması anlamına gelmekte olup, "Journal Of Animal Diversity" adlı saygın bilimsel dergide yayımlandı. Doç. Dr. Bozkurt, araştırmaları sırasında bu önemli yayılış sahası genişlemesini teyit ettiklerini belirtti.

İklim Değişikliğinin Tehdidi Ve Koruma Stratejileri

Doç. Dr. Bozkurt, yapılan ekolojik niş modellemeleriyle türün küresel iklimsel değişikliklere karşı hassasiyetini de analiz ettiklerini vurguladı. Analizler, gelecekte Osmanlı engereğinin doğal dağılım sahasının tehdit altına girebileceğini ortaya koydu. Bu bağlamda, Çankırı'daki yeni kaydın, türün korunması ve gelecekteki yaşam alanlarının sürdürülebilirliği açısından stratejik bir öneme sahip olduğunun altı çizildi. Keşfin ardından gerçekleştirilen sonraki arazi gözlemlerinde de aynı bölgede erişkin bireylerin yanı sıra yavru engereklerin de tespit edilmesi, Çankırı'nın tür için kalıcı bir yaşam alanı olabileceği ihtimalini güçlendirdi.

Osmanlı Engereğinin Fiziksel Özellikleri Ve Davranışları

Osmanlı engereği, zehirli bir yılan türü olmasına rağmen insanlar için genellikle büyük bir tehdit oluşturmamaktadır. Doç. Dr. Bozkurt'un açıklamalarına göre, türün aktif olduğu başlıca zaman dilimleri gece ve sabaha karşı erken saatlerdir. Fiziksel özellikleri arasında üçgen baş yapısı, dikey göz bebekleri ve sırtında belirgin zikzak şeklinde desenler bulunmaktadır. Kuyruğu kısa ve küt olan bu yılan, vücut yapısı itibarıyla oldukça kalındır ve bir metreye kadar büyüyebilme potansiyeline sahiptir. En ayırt edici özelliklerinin başında üçgen başı ve sırtındaki zikzak şerit gelmektedir.

Bozkurt, türün doğal davranışlarına değinerek, "Tür zehirli bir yılan fakat insanlara karşı saldırgan değil. Hatta insanları gördüğünde ilk önce uyarı olarak 'tıslama' sesi çıkarır. Çok yakınına giderseniz, üstüne basarsanız sizi ısırmaya çalışır," ifadelerini kullandı. Bu zehirli sürüngenler, ekosistemdeki önemli rolleriyle de dikkat çekmektedir. Özellikle fare gibi hastalık taşıyıcı haşerelerle mücadelede etkin bir görev üstlenmeleri, onların doğal denge için vazgeçilmez bir parça olduğunu göstermektedir.

Küresel Dağılım Ve Koruma Yükümlülüğü

Osmanlı engereği, Türkiye coğrafyasında oldukça geniş bir yayılış alanına sahiptir. Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Trakya bölgelerinde gözlemlenen bu türün küresel dağılımının yaklaşık %90'lık kısmı Türkiye sınırları içerisinde bulunmaktadır. Ülkemiz dışında sadece Yunanistan'da çok dar bir alanda görüldüğü bilinmektedir. Doç. Dr. Bozkurt, bu durumun Türkiye'nin türün korunmasındaki kritik rolünü ortaya koyduğunu vurguladı. Bilimsel ekibin Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğüne türle ilgili tüm kayıtları ilettiği ve müdürlüğün gözlemler yaparak bu türü koruma altına alabileceği belirtildi. Bu türün hem ekolojik dengeyi koruması hem de insanlara karşı saldırgan olmaması nedeniyle, vatandaşların yılanlarla karşılaştıklarında onları öldürmek yerine korunmalarına özen göstermeleri büyük önem taşımaktadır.