Elektronik Sigara Kullanım Yaşı 11’E Düştü Akciğer Sönmesi Riskini Artırıyor

Türkiye’de 2020 yılında satışının yasaklanmasına rağmen, elektronik sigaralar özellikle gençler arasında hızla yaygınlaşarak ciddi sağlık tehditleri oluşturmaya devam ediyor. "Daha az zararlı bir alternatif" yanılgısıyla pazarlanan ve cezbedici meyve kokuları ile şekerli tatları barındıran bu cihazlar, ne yazık ki kullanıcı kitlesini giderek daha küçük yaş gruplarına çekmiş durumda.

Yeşilay’ın son 5 yıllık istatistikleri, elektronik sigara kullanım oranının çarpıcı bir şekilde 2 kat arttığını gözler önüne serdi. Durumun ciddiyetini ortaya koyan bir diğer veri ise, 13 ile 15 yaş arasındaki her 5 çocuktan 1’inin hayatının bir döneminde elektronik sigara kullanmış olması veya hala kullanıyor olması. Daha alt yaş gruplarında ise öğrenciler, harçlıklarını birleştirerek yasa dışı yollarla temin ettikleri bu cihazları birbirleriyle paylaşarak tehlikeli bir alışkanlığın kapısını aralıyor.

Yaygınlaşan Tehdit Ve Alınamayan Önlemler

Elektronik sigaraların, klasik tütün ürünlerine göre daha az zararlı olduğu yönündeki algı, özellikle gençlerin bu ürünlere yönelmesindeki temel etkenlerden biri olarak öne çıkıyor. Tat ve koku çeşitliliği, gençleri cezbederken, yasaklı olmasına rağmen ürünlerin kolayca temin edilebilirliği ise sorunun boyutunu büyütüyor. Matematik öğretmeni Ahmet Demircioğlu, sosyal medyada paylaştığı bir videoyla durumun vehametini şöyle dile getirdi: “Neredeyse bütün öğrencilerimin elinde elektronik sigara. Doktorla konuştum, ayda 3-4 genç akciğer sönmesi tanısı alıyormuş.” Öğretmenler, okullarda elektronik sigara tespiti için sık sık arama yaptıklarını ancak öğrencilerin sürekli yeni yöntemler bularak bu yasağı deldiğini belirtirken, konuya ilişkin acil ve etkili tedbirler alınması gerektiğini vurguladı.

Uzmanlardan Kritik Uyarılar: Akciğer Sağlığı Büyük Risk Altında

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İbrahim Murat Hırfanoğlu, elektronik sigaranın sağlık üzerindeki yıkıcı etkilerini ve ebeveynlerin dikkat etmesi gereken önemli noktaları detaylı bir şekilde açıkladı. Prof. Dr. Hırfanoğlu, son 5 yıldaki çalışmalara göre, ergenlerde elektronik sigara kullanım hızının klasik sigaraya kıyasla 4-5 kat daha fazla olduğunu belirtti. Toplumda bu ürünlerin zararsız olduğu yönündeki yanlış algının, başlangıç yaşını 11-12 gibi oldukça erken seviyelere çektiğini dile getirdi. Ürünlerin esans içerikleri sayesinde klasik sigara gibi kalıcı bir koku bırakmaması, ailelerin çocuklarının bu alışkanlığını fark etmesini zorlaştırırken, bazı elektronik sigaraların klasik sigaradan daha yüksek oranda nikotin barındırabildiğine dikkat çekti.

Prof. Dr. Hırfanoğlu, elektronik sigaraların kimyasal yapılarının akciğer hücrelerinde toksik etki yarattığını ve EVALI adı verilen zatürre benzeri bir akciğer hastalığına yol açabildiğini ifade etti. Bu hastalığın, akciğerlerde ciddi bir iltihaplanmaya neden olduğunu vurguladı. Bir diğer kritik olumsuz etkinin ise halk arasında akciğer sönmesi olarak bilinen pnömotoraks olduğunu belirten Hırfanoğlu, elektronik sigara kullanıcılarının derin ve zorlayıcı nefes alım teknikleri kullanmalarının, akciğerlerdeki hava keseciklerinde basıncı artırarak akciğerin aniden ve hızla sönmesine yol açtığını açıkladı. Bu durumun hem uzun süreli hem de ani, hayatı tehdit eden sonuçlar doğurabileceğini ve zamanında müdahale edilmezse hayati riskleri beraberinde getiren ciddi bir vaka olduğunu ekledi.

Risk Grupları Ve Ebeveynlere Önemli Tavsiyeler

Prof. Dr. Hırfanoğlu, elektronik sigara kullanımının belirli risk grupları için çok daha tehlikeli olduğunu vurguladı. Kronik akciğer rahatsızlığı bulunan bireylerin zaten yüksek risk altında olduğunu belirtirken, doğuştan hava kaçağı olan ve bu durumun tomografi çekilmediği için fark edilmeyen kişilerin de büyük risk taşıdığını ifade etti. Erken doğan (prematüre) bebeklerin akciğerlerinin elektronik sigaraya ömür boyu hassas olduğunu söyleyen Hırfanoğlu, özellikle zayıf ve uzun boylu erkek çocuklarının hava kaçağına daha yatkın olduğunu ve elektronik sigara kullanımının bu riski katlayarak artırdığını dile getirdi. Ayrıca, “Bizim çocuk alerjik” diyen ebeveynlerin ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocukların ebeveynlerinin de özelikle dikkatli olmaları gerektiğini, çünkü DEHB’li çocukların bağımlılık eğilimlerinin daha fazla olduğunu belirtti. Son olarak, “Spor yapıyorum bir şey olmaz” şeklindeki yaygın yanılgıya değinen Hırfanoğlu, spor yapan çocukların da elektronik sigaranın zararlı etkilerinden muaf olmadığını, bu tür bir düşüncenin doğru olmadığını vurgulayarak ebeveynleri ve öğretmenleri sürekli tetikte olmaya çağırdı.