İbb İhalelerinde Usulsüzlük İddiaları Ongun’un Eşinin Firması Üzerinden Rüşvet Ağını Ortaya Çıkardı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki Medya AŞ'nin eski Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ongun hakkında hazırlanan iddianame, belediye bünyesindeki bazı ihalelerde usulsüzlükler ve rüşvet iddialarını detaylandırdı. İddianamede, Ongun'un eşi adına kurduğu bir şirket üzerinden iş almak isteyen firmalardan haksız menfaat temin ettiği ve kamu zararına yol açan uygulamalar gerçekleştirdiği öne sürüldü.

İbb İhalelerinde Belirgin Usulsüzlük İddiaları

İddianameye göre, Eyüpsultan ilçesindeki Feshane binasının kamuya açık saha alanında yer alan 170 metrekarelik camekân alanın "kitap-kafe" olarak 3 yıl süreyle kiralanması işine ait şartnamede, ihaleye katılacak firmalar için birtakım özel şartlar belirlendi. Bu şartlar arasında, ilan tarihinden geriye dönük en az 5 yıl açık veya kapalı kültürel etkinlik alanı işletmeciliği yapmış ve yapmakta olmak, İstanbul'un her iki yakasında toplamda en az 5 lokasyonda kitap ve hediyelik eşya satışı gerçekleştirmek gibi kriterler bulunuyordu. Söz konusu koşulların birçok firmanın ihaleye katılımını engellediği ve neticesinde ihaleyi sadece İBB iştiraki Kültür AŞ'nin kazandığı ifade edildi. Ayrıca, kiralanacak taşınmazın İstanbul'un Avrupa yakasında olmasına rağmen, şartnamede İstanbul'un her iki yakasında 5 yıl faaliyet gösterme zorunluluğunun getirilmesinin pratikte herhangi bir faydasının olmadığı da iddianamede yer alan tespitler arasında bulundu.

Benzer bir durumun Yenikapı Meydanı'nda bulunan Kadir Topbaş Gösteri Merkezi'nin 2023 yılında 3 yıl süreyle işletilmesi ihalesinde de yaşandığı belirtildi. İddianamede, bu ihalenin de Kültür AŞ'yi tanımlar vaziyette hazırlandığı ve tahmini tutara yakın bir teklifle ihaleyi yine Kültür AŞ'nin aldığı anlatıldı. Murat Ongun'un Kültür AŞ'yi defaten bir araç olarak kullandığı ve ana ihale şartnamesine eklenen hükümlerin, iddia edilen suç örgütünün plan ve kurgusunun bir ürünü olduğu belirtildi. Bu ihalelerde net bir zarar miktarı belirlenmemiş olsa da, işin çok daha makul fiyatlarla gerçekleşmesinin mümkün olduğu vurgulandı.

Ongun'un Eşinin Şirketi Üzerinden Rüşvet Mekanizması

İddianamede yer alan bilgilere göre, Ekrem İmamoğlu'nun İBB başkanı seçilmesinin ardından Murat Ongun, Medya AŞ'ye yönetim kurulu başkanı olarak atandı. Ongun'un bu görevden elde ettiği gücü kullanarak iştirakteki tüm alım ve ihaleler üzerinde tam bir hakimiyet kurduğu iddia edildi. Ongun'un hem kendi kişisel zenginleşmesini sağlamak hem de iddia edilen suç örgütüne maddi menfaat temin etmek amacıyla 17 Ağustos 2022 tarihinde eşi Zeynep Ayten Gözdem Ongun adına BYZAG Sanat Tasarım ve Ticaret Limited Şirketi'ni kurduğu belirtildi.

Örgüt hiyerarşisi içinde kendisine bağlı olan Emrah Bağdatlı üzerinden piyasada faaliyet gösteren firmalarla iletişim kuran Ongun'un, İBB ihalelerinde yer almak isteyen kişilere eşinin firması tarafından kesilen faturaları ödemeleri karşılığında iş alabilecekleri yönünde hukuksuz talepler ilettiği öne sürüldü. İddianamede, bazı şüphelilerin İBB tarafından yapılan ihalelere katılmak ve gelir elde etmek amacıyla Ongun'un eşinin firması tarafından kesilen ve herhangi bir mal veya hizmet karşılığı olmayan faturaları ödediği kaydedildi. Zeynep Ongun'un ifadesinde suçlamaları kabul etmemesine rağmen, bazı şüphelilerin ödedikleri paralar karşılığında herhangi bir mal veya hizmet almadıklarını ve BYZAG isimli firmayla aralarında ticari bir ilişki bulunmadığını beyan ettikleri aktarıldı.

Bu bağlamda ifadesi alınan şüpheliler ile Murat Ongun arasında Emrah Bağdatlı aracılığıyla bir rüşvet anlaşması yapıldığı belirtilen iddianamede, şu ifadeler kullanıldı: "Zira bu şirketlerin Kültür AŞ ve Medya AŞ isimli iştirak şirketlerinden muhtelif tarihlerde iş almış olmaları, karşılığında da sahte faturalar üzerinden örgüt yöneticisi şüpheli Zeynep Ayten Gözdem Ongun'a ait olan BYZAG isimli firmaya para göndermeleri nedeniyle her iki tarafın maddi menfaat elde ettiği aşikardır. Bu nedenle rüşvet anlaşmasının yapıldığı hususunda bir şüphe bulunmamaktadır. Bu suretle toplamda 1 milyon 455 bin 994 Türk Lirası tutarında rüşvet alınmıştır." Elde edilen rüşvet paralarının, iddia edilen suç örgütü içerisinde oluşturulan "sistem" isimli yapıya aktarılarak örgütün amaç ve faaliyetleri doğrultusunda kullanıldığı vurgulandı.

Açık Hava Reklam Alanlarındaki Kamu Zararı İddiaları

İddianame, belediye uhdesinde bulunan açık hava reklam alanlarının da bazı şirketlere mevzuata aykırı bir şekilde, reklam izni alınmaksızın kullandırıldığını ortaya koydu. Bu şirketlere ecrimisil ihbarnamesi gönderilerek belirli periyotlarla ödeme yapmaları karşılığında bu alanları kullanmaya devam ettikleri belirtildi. Mecraların mevzuata göre ihale yoluyla ya da diğer kanuni yöntemlerle şirketlere verilmesi durumunda belediyenin kasasına çok daha yüksek bedellerin girebileceği ifade edilirken, şirketlerden sadece ecrimisil bedeli tahsil edilerek kamunun milyonlarca Türk Lirası zarara uğratıldığı iddia edildi. İddianamede bu duruma ilişkin olarak, "Buradaki asıl amacın adı geçen şirket yetkilileri olan şüpheliler ile fikir ve eylem birliği içerisinde, hileli bir şekilde ecrimisil tahsil edilerek maliyetin düşürülmesi ve karlılığın fahiş miktarda arttırılarak, bu karın bir kısmının örgüte aktarılması olduğu anlaşılmıştır," ifadelerine yer verildi.