Bağ-kur İhya Maliyeti Yeni Yılda Yüzde 60’I Aşan Oranlarda Artış Gösterecek

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülen Bağ-Kur sigortalılık sistemi kapsamında, prim borçları nedeniyle durdurulan sigortalılık sürelerini yeniden canlandırmak isteyen vatandaşları ilgilendiren önemli bir değişiklik yürürlüğe giriyor. 01 Ocak 2026 tarihinden itibaren ihya prim oranlarında yapılacak artış, Bağ-Kur'lu vatandaşların ve hak sahiplerinin ödeyeceği tutarlarda kayda değer yükselişlere neden olacak.

Uzun yıllardır Bağ-Kur'lulara yönelik sağlanan prim affı ve durdurulan sigortalılık sürelerini ihya etme imkanları, emeklilik planlamalarında kritik bir rol oynamıştır. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda kabul edilen yeni düzenlemeyle birlikte, bu süreç artık daha yüksek maliyetlerle karşılanacak. Uzmanlar, asgari ücret artışları da göz önüne alındığında, ihya maliyetlerinin en az yüzde 62 oranında artabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

Bağ-kur İhya Mekanizması Ve Geçmişteki Düzenlemeler

Sosyal Güvenlik Kurumuna prim borcu bulunan Bağ-Kur'lular için geçmişte çeşitli kanunlar aracılığıyla kolaylıklar sağlanmıştı. 2008, 2015, 2018, 2020 ve 2021 yıllarında çıkarılan kanunlar, ödenmeyen prim borçlarının silinmesine ve bu dönemlere ait sigortalılık sürelerinin durdurulmasına olanak tanımıştı. Durdurulan bu süreler, emeklilik hesaplamalarında dikkate alınmıyordu.

Ancak, bu borç silme ve süre durdurma işlemleriyle birlikte Bağ-Kur'lulara önemli bir hak da tanınmıştı. Ekonomik koşulları düzelen sigortalılar, durdurulan bu sigortalılık sürelerine ait primleri, başvuru yaptıkları tarihteki geçerli asgari ücret üzerinden ödeyerek ihya edebiliyorlardı. İhya edilen süreler, böylece emeklilik işlemlerinde yeniden geçerlilik kazanıyordu.

Geçmiş yıllardaki borç yapılandırma kanunları, Bağ-Kur'lulara ihya konusunda daha uygun koşullar sunmuştu. Cari asgari ücret yerine, daha elverişli şartlarda prim ödeme imkanı tanınan bu düzenlemeler, son olarak 2021 yılındaki borç yapılandırma kanununda yer almıştı. 2023 yılında çıkan borç yapılandırma kanununda ise başlangıçta ihya kolaylığının açıklanmasına rağmen, kanun metninde bu yönde bir düzenlemeye yer verilmemesi dikkat çekmişti.

İhya Prim Oranlarında Devrim Nitelikte Artış

TBMM Genel Kurulunda geçtiğimiz hafta onaylanan kanunla birlikte, diğer bazı primlerle birlikte Bağ-Kur ihya primlerinde de önemli bir artışa gidildi. Bugüne kadar ihya için asgari ücretin yüzde 34,75'i oranında prim tahsil edilirken, 01 Ocak 2026 tarihinden itibaren bu oran yüzde 45'e yükselecek. Bu değişiklik, ihya maliyetlerinde doğrudan bir artışa yol açacak.

Mevcut durumda, 1 günlük ihya primi 301,23 Türk Lirası olarak hesaplanırken, asgari ücrete herhangi bir zam yapılmasa dahi yeni yıldan itibaren bu rakam 390,08 Türk Lirasına çıkacak. Sadece prim oranındaki bu artış bile, ihya maliyetini bugünkü asgari ücret üzerinden yüzde 29,5 oranında artırmış olacak.

Asgari ücrete olası zamlar bu maliyeti daha da yukarı çekecek. Eğer asgari ücrete yüzde 25 oranında bir zam gelirse, 1 günlük ihya primi 487,60 Türk Lirasına ulaşacak. Asgari ücretteki artış yüzde 30 olursa, 1 günlük ihya primi 507,11 Türk Lirası olacak. Bu senaryolar altında, asgari ücrete yüzde 25 zam gelmesi durumunda ihya maliyeti yüzde 61,87 oranında, yüzde 30 zam gelmesi durumunda ise yüzde 68,35 oranında artış gösterecek.

Üç Yıllık İhya Süresinin Yeni Maliyeti

İhya primindeki bu dikkate değer artışın finansal etkisini somut bir örnekle açıklamak yerinde olacaktır. Bağ-Kur'lu Ali Bey'in 2018 Nisan ile 2021 Nisan ayları arasındaki 3 yıllık (toplamda 1080 günlük) sigortalılık süresinin, prim borcunu ödemediği gerekçesiyle durdurulduğunu varsayalım.

Mevcut kanunlara göre, ihya için ödenecek prim tutarı, başvurunun yapıldığı tarihteki asgari ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Ali Bey, 31 Aralık 2025 tarihine kadar başvuru yaparsa, bu 3 yıllık süreyi mevcut asgari ücret üzerinden 325.328,40 Türk Lirası prim ödeyerek ihya edip emekliliğine saydırabilecektir.

Ancak, Ali Bey başvuruyu 31 Aralık 2025 yerine 01 Ocak 2026 veya sonrasında yaparsa, aynı süreyi ihya etmek için ödeyeceği prim tutarı önemli ölçüde yükselecek. Asgari ücrete yüzde 25 zam gelmesi halinde bu tutar 526.608 Türk Lirasına, yüzde 30 zam gelmesi halinde ise 547.678,80 Türk Lirasına çıkacak. Bu durumda, ihya maliyetindeki artış en az 201.280 Türk Lirası olacaktır. Asgari ücretin yüzde 30 artması durumunda ise bu maliyet artışı 222.350 Türk Lirasına ulaşacaktır.

Başvuru Ve Ödeme Süreci Detayları

Vatandaşların bu maliyet artışından etkilenmemesi için son başvuru tarihi büyük önem taşımaktadır. Ali Bey örneğindeki gibi, 31 Aralık 2025 tarihine kadar ihya başvurusunda bulunan kişiler için Sosyal Güvenlik Kurumu, ödenecek prim tutarını hesaplayarak kendilerine tebliğ edecektir. Borcun tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde tamamının ödenmesi halinde ihya işlemi başarıyla tamamlanmış olacaktır. Bu, Aralık ayında başvuru yapan bir Bağ-Kur'lunun, borcu ödemek için Nisan ayına kadar süresi olacağı anlamına gelmektedir.

Hak Sahipleri İçin İhya İmkanı

Bağ-Kur ihya hakkından sadece sigortalının kendisi değil, vefat eden kişiden ölüm aylığı bağlatma hakkı bulunan eş veya çocukları da yararlanabilmektedir. Durdurulan sigortalılık süresini ihya etmesi durumunda prim gün süresi ölüm aylığı bağlatmak için yeterli hale gelen hak sahiplerinin de ihya maliyetindeki artıştan etkilenmemek adına başvurularını 31 Aralık 2025 tarihine kadar yapmaları büyük önem arz etmektedir.

İhyada Tam Süre Zorunluluğu

Askerlik veya doğum borçlanmalarında, eksik prim günü kadar borçlanma hakkı bulunurken ve sürenin tamamını borçlanmak gerekmezken, durdurulan Bağ-Kur sigortalılık süresinin ihya edilebilmesi için sürenin tamamının priminin ödenmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Bu durum, ihya kararını verirken dikkate alınması gereken önemli bir farklılıktır.

Bağ-kur Prim Gün Sayısı İndirimi İhtimali Ve İhya Kararı

Mevcut kanunlara göre, Bağ-Kur'dan normal emeklilik için 9000 prim gününü tamamlamak gerekirken, kısmi emeklilik için 5400 prim günü aranmaktadır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2023 yılında yaptığı bir açıklamada, küçük esnaf için Bağ-Kur prim gününün 9000'den 7200'e indirileceğini duyurmuştu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da geçtiğimiz dönemlerde bu vaadin hayata geçirilmesi için hazırlıkların sürdüğünü belirtmişti. Prim indirimi düzenlemesinden, tüm Bağ-Kur'lular yerine özellikle küçük esnafın yararlanması beklenmektedir.

Prim borcunu ödemediği için sigortalılık süresi durdurulan kişilerin, Bağ-Kur prim günü süresinin 7200'e indirileceği ihtimalini de göz önünde bulundurarak ihya konusunda karar vermeleri akıllıca olacaktır. Mevcut süreleri ve emeklilik hakkı elde edinceye kadar çalışmaya devam ettiklerinde kazanacakları süre ile 7200 günü tamamlamaya yeterli olan küçük esnafın, durdurulan sigortalılık süresini ihya etmesi gerekmeyebilir. Bu nedenle, ihya kararı almadan önce her Bağ-Kur'lu vatandaşın kendi özel durumunu dikkatlice değerlendirmesi ve bir uzmandan görüş alması tavsiye edilmektedir.