Prof Dr Süleyman Berk’in Hat Sanatını Aydınlatan İlahi Çizgiler Eseri Yayımlandı

Demirören Yayınları, hat sanatının kadim geçmişini derinlemesine inceleyen önemli bir çalışmayı okurların beğenisine sundu. Prof. Dr. Süleyman Berk tarafından kaleme alınan “İlahi Çizgiler: Hat Sanatının Öncüleri” adlı eser, geleneksel Türk sanatının en müstesna dallarından biri olan hat sanatının önde gelen üstatlarının yaşam öykülerini, eşsiz eserlerini ve sanata kattıkları anlamı titizlikle ele alıyor.

Hat Sanatının Köklü Mirası Yeniden Canlandı

Yahyâ Sûfî’den Şeyh Hamdullah’a, Hâfız Osman’dan Yesârîzâde’ye uzanan geniş bir yelpazeyi kapsayan bu eser, okuyucuları hat sanatının zengin tarihi ve estetik derinlikleriyle buluşturdu. Türkçe olarak 2 cilt halinde yayımlanan kitap, içeriğindeki 964 fotoğraf ve kapsamlı dipnotlarıyla sanat alanında müstesna bir kaynak niteliği taşıyor. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi emekli öğretim üyesi Dr. Savaş Çevik, hat sanatının milli ve geleneksel kimliğin temel unsurlarından biri olduğunu vurgulayarak, “Hat sanatı, milli ve geleneksel sanatlarımızın, kadim plastik sanatlarımızın en önemli kollarından biridir” değerlendirmesinde bulundu.

Bir Yıllık Titiz Çalışmanın Meyvesi

Kitabın hazırlanış sürecine ilişkin açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Süleyman Berk, projenin Demirören Yayınları’nın teklifiyle başladığını ve yaklaşık 1 yıllık titiz bir çalışmanın ardından tamamlandığını belirtti. Berk, kendi akademik birikiminin bu eserin oluşmasında önemli bir rol oynadığını ifade etti. Araştırma sürecinde ağırlıklı olarak devlet müzelerinden faydalandığını söyleyen Berk, Topkapı Sarayı Müzesi, Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Arkeoloji Müzesi, Galata Mevlevihanesi Müzesi (eski adıyla Divan Edebiyatı Müzesi) ve Konya Mevlana Dergahı gibi kurumların koleksiyonlarından yararlandığını dile getirdi. Ayrıca İstanbul’daki özel koleksiyonlarda bulunan nadide eserlerin de çalışmada değerlendirildiğini ekledi. Hat sanatının gelişiminde bir hocadan meşk almanın ve geçmiş üstatların eserlerini incelemenin kritik önemine dikkat çeken Prof. Dr. Berk, “Bu nedenle, kitabın hat sanatı yolculuğuna çıkan sanatkarlar için yol gösterici olacağına inanıyorum. Demirören Yayınları da bu kitabı özenli bir şekilde basarak önemli bir hizmet yerine getirdi. Benim de temennim, bu eserin okuyucular için faydalı olmasıdır” şeklinde konuştu.

Kültürel Mirasın İzinde Önemli Bir Katkı

Projenin direktörü Bedri Göğalp ise eserin yayımlanmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Göğalp, Prof. Dr. Süleyman Berk’in bu titiz çalışmasıyla hazırlanan “İlahi Çizgiler: Hat Sanatının Öncüleri”ni okurlarla buluşturmaktan büyük mutluluk duyduklarını ifade etti. Eserin estetik ve akademik değeriyle hat sanatının derin tarihini ve sanatsal zenginliğini tüm canlılığıyla yansıttığını belirten Göğalp, “Kültürel mirasın izinde sürdürdüğümüz çalışmalarımızın değerli bir parçası olan bu kitabın, sanatseverler ve yeni nesil sanatçılar için bir ilham kaynağı olacağına inanıyoruz. Aynı zamanda Türk kültürünü tanıtma misyonumuza önemli bir katkı sunmaktan dolayı da gururluyuz. Böyle değerli bir çalışmayı yayımlamak bizim için hem bir ayrıcalık hem de bir sorumluluk” dedi.

Kadim Bir Sanat Dalının Evrensel Boyutu

Dr. Savaş Çevik, Türk halk sanatlarının milli ve geleneksel kimliğin temel unsurlarından biri olduğunu vurgulayarak, bu sanat dallarının kadim köklerine işaret etti. Resim ve heykel gibi sanat dallarının Batı’dan alındığını belirten Çevik, hat sanatının ise yüzyıllar öncesine dayanan, yazı ve çizgi anlamını taşıyan köklü bir sanat dalı olduğunu dile getirdi. Hat sanatının tam anlamıyla bir plastik sanat olduğunu ve dünya genelinde de karşılıklarının bulunduğunu ifade eden Çevik, Çin, Japon, Latin ve Arap kaligrafisi gibi birçok kültürde örneklerinin yer aldığını söyledi. Türk kaligrafisinin, yani Arap harfleriyle düzenlenmiş hat sanatının da bu kadim sanatın önemli bir parçası olduğunu vurgulayan Çevik, yüzyıllardır kullanılmakta ve gelişerek varlığını sürdürmekte olduğuna dikkat çekti. İslam’ın doğuşu ve yayılışıyla önem kazanan hat sanatının, Abbasi, Selçuklu ve bilhassa Osmanlı dönemlerinde büyük bir gelişim gösterdiğini kaydetti. Çevik, hat sanatının kilometre taşları arasında İbni Bevvab ve Yakut el-Müsta‘sımi gibi önemli isimlerin yanı sıra, Osmanlı döneminde Şeyh Hamdullah’ın da büyük katkılar sağladığını belirtti.

Hat Sanatının Estetik Gücü Ve Kapsamlı Bir Kaynak

Sanatın durağan değil, sürekli gelişen bir yapıya sahip olduğunu belirten Dr. Çevik, tüm sanatlarda olduğu gibi hat sanatında da farklı dönemlerde yeni üslupların ve akımların ortaya çıktığını, bunun bir dejenerasyon değil, değişim ve gelişim anlamı taşıdığını dile getirdi. Geçmişteki üstatların eserlerini incelemenin yeni nesil sanatçılar için paha biçilmez bir değer taşıdığını vurgulayan Çevik, herkesin müzelere gidip bu eserleri görme imkanına sahip olamayabileceği gerçeği göz önüne alındığında, bu tür yayınların büyük önem kazandığını ifade etti. Demirören Yayınları’ndan çıkan Prof. Dr. Süleyman Berk’in hazırladığı “İlahi Çizgiler: Hat Sanatının Öncüleri” adlı eseri incelediğini söyleyen Çevik, 2 cilt halinde ve büyük boy olarak hazırlanan bu kitabın, bugüne kadar hat sanatı alanında yayımlanan en kapsamlı albümlerden biri olduğunu belirtti. Çevik, özellikle büyük boyutlu kuşak yazıları ve cami levhaları gibi eserlerin detaylarını hakkıyla gösterebilmesi açısından eseri oldukça değerli bulduğunu sözlerine ekledi.

Sanat Tarihi Ve Eğitim İçin Vazgeçilmez Bir Başvuru Kaynağı

Dr. Savaş Çevik, kitabın hat sanatının tarihine yön veren 101 hattatı kronolojik sırayla tanıtmasının bir diğer önemli özelliği olduğunu belirtti. Bu sayede okuyucunun, hiçbir ismin atlanmadığı bir biçimde hat sanatının tarihsel gelişimini adım adım izleyebildiğini vurguladı. Çevik, eserin hem sanat tarihi açısından hem de bu alana ilgi duyan öğrenciler için çok önemli bir kaynak niteliği taşıdığını dile getirdi. Sonuç olarak, hat sanatıyla ilgilenen, bu alanda kendini geliştirmek isteyen ya da genel kültür edinmek isteyen herkes için bu kitabın, başvurulabilecek değerli bir eser olarak öne çıktığını belirtti.