Yeni İmar Düzenlemesiyle Değer Artışının %90’I Kamuya Aktarılacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği" ile imar planı değişiklikleri sonucu taşınmazların değerinde meydana gelen artışın yüzde 90'ının kamuya aktarılması hükme bağlandı. Bu yeni düzenlemeyle birlikte, şehirlerin kontrolsüz büyümesinin ve keyfi imar değişikliklerinin önüne geçilmesi hedeflenirken, oluşan değerin büyük bir kısmının toplumsal faydaya dönüştürülmesi amaçlandı.

Yeni Yönetmelik Yürürlükte: Plansız Kentleşmeye Karşı Önemli Adım

Bakanlıkça titizlikle hazırlanan "İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği", Resmi Gazete'de yayımlanarak derhal yürürlüğe girdi. Bu adımla, daha önce Resmi Gazete'de neşredilen 7534 sayılı Kanun kapsamında yapılan değişikliğin uygulama zemini oluşturulmuş oldu. Söz konusu Kanun değişikliği, plan tadilatı sonucunda değeri yükselen taşınmazlardan "değer artış payı" alınmasını zorunlu kılmıştı. Yeni yönetmelik, bu yasal zorunluluğun detaylarını ve uygulama esaslarını belirlemektedir.

Yönetmeliğin temel amacı, plansız kentleşmenin önüne geçmek ve kent silüetini bozan, çarpık yapılaşmaya yol açan keyfi imar değişikliklerini engellemektir. Bu sayede, imar planı değişiklikleriyle ortaya çıkan spekülatif kazançların önüne geçilerek, bu kazançların önemli bir bölümü kamu hizmetlerine aktarılacak, böylece adil bir kaynak dağılımı sağlanması hedeflenmektedir.

Değer Artış Payı Ve Ödeme Kolaylıkları

Yeni düzenleme ile getirilen değer artış payı, sadece taşınmazın arsa değerindeki artışı kapsayacak şekilde belirlendi. İnşaat maliyetleri veya yapı değeri üzerinden herhangi bir pay alınmayacağı netleştirildi. Bu durum, uygulamanın amacının arsa spekülasyonunu engellemek olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Mülk sahiplerine yönelik ödeme kolaylıkları da yönetmelik kapsamında yer aldı. Değer artış payını peşin ödemek isteyen vatandaşlar için yüzde 10 oranında indirim uygulandı. Bunun yanı sıra, peşin ödeme yapmak istemeyen veya imkanı olmayan mülk sahiplerine taksitli ödeme seçeneği de sunuldu. Bu esneklik, uygulamanın mağduriyet yaratmadan hayata geçirilmesini desteklemeyi amaçlamaktadır.

Kamulaştırılamayan Alanlara Çözüm Ve Hukuki Anlaşmazlıkların Giderilmesi

Yönetmelik, sadece yeni imar değişikliklerini değil, geçmişten gelen önemli bir sorunu da ele alıyor. Özel mülkiyette bulunan ve daha önce resmi kurum, idari tesis, okul veya sağlık tesisi gibi kamu hizmet alanı olarak planlanmış olmasına rağmen kamulaştırılamayan taşınmazlar için de çözüm üretildi. Bu kapsamda, eğer ilgili kamu kurumları bu alanlara artık ihtiyaç duymuyorsa ve ilgili idare de bu durumu onaylarsa, söz konusu taşınmazlar üzerinde plan değişikliği yapılmasına imkan tanındı. Bu düzenleme ile mülkiyet üzerindeki kısıtlamalar kaldırılarak, uzun yıllardır devam eden vatandaş mağduriyetlerinin giderilmesi sağlandı.

Bakanlık, bu sayede kamu ile mülk sahipleri arasında yıllardır süregelen hukuki anlaşmazlıkların dava süreçlerine taşınmadan, idari yollarla çözüme kavuşturulmasına olanak sağlandığını belirtti. Bu adım, yargı yükünü hafifletmenin yanı sıra, taraflar arasında uzlaşma kültürünü pekiştirmeyi hedeflemektedir.

Bakanlığın Vizyonu: Planlı Gelişim Ve Toplumsal Fayda

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yeni yönetmelikle şehirlerin planlı ve sürdürülebilir gelişimini sağlamayı temel amaç olarak benimsediğini vurguladı. Uygulamanın, imar rantlarının haksız kazanca dönüşmesinin önüne geçerek kamunun hak ettiği payı almasını ve bu payın toplumsal refaha katkıda bulunmasını sağlayacağı belirtildi. Böylece, şehirlerin geleceği, daha adil ve düzenli bir planlama anlayışıyla inşa edilecek, vatandaşların yaşam kalitesi artırılırken çevresel sürdürülebilirlik de desteklenecektir.