İstanbul Barajlarında Doluluk Oranı Tehlikeli Seviyelere İndi Ciddi Su Kıtlığı Riski Artıyor

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) tarafından açıklanan güncel verilere göre İstanbul’a su temin eden barajlardaki doluluk oranı endişe verici seviyelere geriledi. Bu yılın 15 Nisan tarihinde %82,22 seviyesine ulaşan su seviyeleri sıcak yaz koşulları ve artan su tüketiminin etkisiyle 01 Kasım 2023 itibarıyla %30,32'ye düşüş gösterdi.

Kentteki önemli su kaynaklarından Ömerli Barajı'nda %22,74, Darlık Barajı'nda %44,76, Elmalı Barajı'nda %51,77, Terkos Barajı'nda %36,98, Alibey Barajı'nda %18,08, Büyükçekmece Barajı'nda %34,21, Sazlıdere Barajı'nda %32,13, Istrancalar'da %20,67, Kazandere Barajı'nda %2,71 ve Pabuçdere Barajı'nda %18,89 olarak ölçülen doluluk oranları genel durumu gözler önüne serdi.

Toplamda 868 milyon 683 bin metreküplük biriktirme hacmine sahip olan bu su kaynaklarında 01 Kasım 2023 itibarıyla sadece 266,53 milyon metreküp su bulunduğu belirlendi. Mevcut yıl içinde barajlara düşen yağış miktarı metrekare başına 348,85 kilogramda kaldı. Şehrin su tedarikini destekleyen Melen ve Yeşilçay gibi dış kaynaklardan da yıl boyunca 417,56 milyon metreküp su temin edildi.

Geçmiş Yıllara Göre Durum: Endişe Verici Bir Trend

İSKİ istatistiklerine göre 25 Eylül itibarıyla geçmiş yıllardaki baraj doluluk oranları incelendiğinde mevcut durumun ciddiyeti daha net ortaya çıkmaktadır. 2015 yılında %63,12 olan oran 2016'da %46,11'e 2017'de %55,04'e 2018'de %55,95'e 2019'da %50,92'ye 2020'de %38,96'ya 2021'de %52,25'e 2022'de %50,20'ye geriledi. 2023 yılında %23,35 ile kritik bir seviye kaydedilirken 2024 yılında %39,84 ve 2025 yılında %30,71 olarak ölçülen doluluk oranları su kaynaklarının sürdürülebilirliği konusunda önemli soruları beraberinde getirmektedir.

Uzmanlardan Ciddi Su Kıtlığı Uyarısı

İstanbul Üniversitesi (İÜ) Su Bilimleri Fakültesi Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meriç Albay, azalan yağışlar nedeniyle İstanbul'a su sağlayan barajlardaki doluluk oranlarının tehlikeli bir düşüş kaydettiğini belirtti. Barajlardaki su seviyesinin yaklaşık %30 civarında seyrettiğini vurgulayan Albay "Barajlarımızdaki su miktarı giderek azalıyor. Gerçekten de son derece dikkatli olmamız gereken bir döneme girdik. Önümüzdeki aylarda İstanbul'da ciddi bir su sıkıntısı yaşanabilir" uyarısında bulundu.

Prof. Dr. Albay kış mevsiminin su kaynaklarının yenilenmesi açısından hayati önem taşıdığını ve yeterli yağışlarla bir nebze rahatlama sağlanabileceğini ifade etti. Mevcut durumun geçtiğimiz yıla kıyasla daha kritik olduğuna işaret eden Albay "Geçen yıla oranla barajlarımızda yaklaşık %9 daha az su bulunuyor. Bu miktar su kaynaklarımızın alarm seviyesine ulaştığını net bir şekilde göstermektedir" şeklinde konuştu.

Yüksek Tüketim Ve Tasarruf Çağrısı

Prof. Dr. Albay yaz döneminin İstanbul'da yüksek sıcaklıklarla geçtiğini ve su tasarrufu konusunda yetersiz kalındığını vurguladı. Kentte günlük ortalama 3 milyon 300 bin metreküplük bir su tüketiminin olduğunu belirten Albay bu rakamın oldukça yüksek olduğunu dile getirdi. Banyo sürelerinin kısaltılması tıraş olurken ve diş fırçalarken suyun boşa akıtılmaması ev temizliğinde suyun verimli kullanılması gibi temel tedbirlerin alınması gerektiğini ifade etti. Ayrıca Prof. Dr. Albay Türkiye genelinde 20 ila 30 şehirde su sıkıntısının baş göstermeye ve barajların boşalmaya başladığına dikkat çekerek bu sorunun iklimsel değişimler nedeniyle her yıl daha da artacağını öngördü.

Albay su verimliliği konusunda kapsamlı ve ciddi bir yeniden planlamanın gerekliliğinin altını çizdi. Suyu bilinçli kullanmak ve israftan kaçınmak gerektiğini ifade eden uzman tarım sektöründe su kullanım alışkanlıklarının gözden geçirilmesi ve sanayide su tüketiminin azaltılması gerektiğini belirtti. "Bu konuları artık bir ev ödevi gibi ele almalıyız. Aksi takdirde önümüzdeki yıllarda bugünleri dahi mumla arar duruma geleceğiz" sözleriyle geleceğe yönelik sert bir uyarıda bulundu.

Nüfus Planlaması Ve Kış Yağışlarının Kritik Rolü

Prof. Dr. Albay yaklaşık 18 milyon kişiye ev sahipliği yapan İstanbul'un artan nüfusuyla birlikte barajlara gelen su miktarının azalması nedeniyle nüfus planlaması ile su planlamasının eşgüdümlü yürütülmesinin zorunlu olduğunu ifade etti. Kış mevsimindeki kar yağışlarının su rezervleri açısından kritik bir rol oynadığını belirten Albay "Kasımdan sonra aralık ayında beklenen kar yağışlarını alamazsak ciddi bir su sıkıntısıyla karşı karşıya kalabiliriz" değerlendirmesinde bulundu.

İstanbul'un şimdiye kadar su yönetimi konusunda belirli bir başarı gösterdiğini ancak su bütçesinin nüfusun ve günlük tüketimin belirli sınırlar içinde olduğunu hatırlattı. Yeterli kar ve yağmur yağışlarının olmaması durumunda sorunlar yaşanacağını vurgulayan Albay "Eğer yeterli kar yağışlarını alamazsak ocak ve şubat aylarında çok daha ciddi sıkıntılar bizi bekliyor gibi görünüyor" sözleriyle uyarısını yineledi. Bu kapsamda İstanbulluların su tasarrufu bilincini en üst seviyede tutmaları ve su kaynaklarının korunması için azami gayreti göstermeleri büyük önem arz etmektedir.