Kaan Ve Yerli Motor Projeleri Tam Bağımsızlık Hedefiyle Kararlılıkla İlerliyor

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Milli Muharip Uçak KAAN başta olmak üzere Türkiye'nin kritik savunma sanayii projelerindeki motor geliştirme faaliyetlerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Görgün, ülkenin savunma sanayiinde tam bağımsızlık hedefine ulaşma yolunda ilerlediğini ve yerli motor çalışmalarının planlanan takvim doğrultusunda kararlılıkla devam ettiğini vurguladı. Bu süreçte hem ithal motor tedarik mekanizmalarının yönetildiğini hem de milli motor geliştirme gayretlerinin hız kesmeden sürdüğünü belirtti.

Savunma Sanayiinde Tam Bağımsızlık Stratejisi

Türk savunma sanayisinin "tam bağımsızlık" vizyonu çerçevesinde, motor gibi stratejik ürünlerde karşılaşılan örtülü veya açık ambargolara yönelik stratejilerini açıklayan Görgün, Savunma Sanayii Başkanlığı'nın temel amacının kahraman Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarını yerli ve milli çözümlerle gecikmeksizin karşılamak olduğunu ifade etti. Görgün, bu kapsamda açık ve kapalı tüm kısıtlamaların yakından takip edildiğini, uluslararası alanda yaşanabilecek her türlü sınırlamanın titizlikle değerlendirildiğini ve Türkiye'nin ulusal çıkarlarını korumak adına tüm imkanların seferber edildiğini dile getirdi.

Başkan Görgün, bu süreçte hiçbir zaman tek bir kaynağa bağlı kalınmadığını, alternatif tedarik ve geliştirme seçeneklerinin eş zamanlı olarak planlanıp uygulandığını aktardı. Bu yaklaşımın hem teknolojik bağımsızlığı pekiştirdiğini hem de kritik teslimat süreçlerinin sürekliliğini garanti altına aldığını belirtti. Özellikle motor teknolojileri alanında atılan adımların, ülkenin stratejik gücünü ve özgüvenini daha da artırdığının altını çizdi. Görgün, Türkiye'nin son dönemde elde ettiği başarıları şu sözlerle özetledi: "Bugüne kadar ‘yapamazsınız’ denilen tüm platformları bir bir envantere kazandırdık. Hava araçlarımız, kara araçlarımız, helikopterlerimiz, insansız sistemlerimiz ve füzelerimiz artık millî motorlarımızla yoluna devam ediyor."

Milli Motor Geliştirme Hamlesinde Güncel Durum

Savunma Sanayii Başkanlığı liderliğinde yürütülen askeri motor teknolojileri projelerindeki güncel duruma ilişkin detaylı bilgiler veren Görgün, birçok platformda önemli ilerlemeler kaydedildiğini paylaştı.

Kara Araçları İçin Güç Grupları

Kara araçları özelinde, TUNA motorunun Vuran ve Kirpi araçlarında başarıyla kullanıma sunulduğu bildirildi. Tank taşıyıcı ve lojistik araçları için geliştirilen AZRA Gen-2 motorunun test faaliyetlerinin başarılı bir şekilde sürdüğü belirtildi. Yeni nesil paletli araçlarda görev yapacak UTKU motorunun ve ALTAY tankı için geliştirilen BATU motorunun geliştirme ve test faaliyetlerinin tamamlandığı, her iki motorun transmisyon test çalışmalarının da başarıyla devam ettiği aktarıldı.

Hava Araçlarında Milli Motorlar

Hava araçları alanında ise insansız hava araçlarına yönelik gelişmeler öne çıktı. TB3 insansız hava aracına güç veren PD200 motorunun envantere girdiği, ANKA ve AKSUNGUR’a entegre edilen PD170 motoruyla test faaliyetlerinin devam ettiği ve Kargı İHA için PG50 motoru ile bağımsız kabiliyetler elde edildiği kaydedildi. Helikopterlerde ise GÖKBEY helikopterinin kalbinde yer alan milli TS1400 turboşaft motorunun sertifikasyon testleri ile seri üretim çalışmalarının başarıyla yürütüldüğü ifade edildi.

Deniz Platformları Ve Füze Sistemleri

Deniz platformları ve füze sistemlerinde de milli motorların önemi vurgulandı. ATMACA ve SOM füzeleri için KTJ3200, ÇAKIR füzesi için KTJ1750, KARA ATMACA için ise KTJ3700 jet motorlarının geliştirilerek başarıyla kullanıldığı belirtildi. İlaveten, yeni nesil füze motorları geliştirme çalışmalarının da devam ettiği bilgisi verildi. Deniz platformlarında Marlin SİDA için LEVEND motoru entegrasyonu, ULAQ SİDA için Marin X7 entegrasyonlarının tamamlandığı ve MİLGEM gemileri için geliştirilen MAVİ BATU bağımsız çözümünün test faaliyetlerinin sonuçlandığı açıklandı.

Jet Motorları Ve Gelecek Vizyonu

Jet motorları ve ileri aşama projeler konusunda da önemli gelişmeler yaşandı. ANKA-III insansız savaş uçağı için geliştirilen TF6000 turbofan motorunun başarıyla çalıştırıldığı, KIZILELMA insansız savaş uçağı için TF10000 geliştirme çalışmalarının devam ettiği bildirildi. Milli Muharip Uçak KAAN'ın ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerinin de planlandığı şekilde başarıyla sürdüğü ifade edildi.

Başkan Görgün, Türkiye'nin motor teknolojilerinde oluşturduğu bu geniş yelpaze sayesinde kara, hava, deniz ve füze sistemlerinde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri artık yerli ve milli imkanlarla karşılamaya başladığını vurguladı. Başkanlığın tam bağımsızlığın sağlanması yönünde "Gaz Türbinli Motor Yol Haritası", "Kara Araçları için Güç Grubu Yol Haritası", "Milli Dizel Deniz Motorları Yol Haritası" ve "Milli Deniz Tipi Elektrikli Tahrik Sistemleri Yol Haritası" gibi stratejik eylem planları hazırlayarak bu doğrultuda kararlılıkla ilerlediğini ekledi.

Kaan Projesinde Motor Gelişmeleri Ve Stratejiler

Savaş uçaklarının en kritik alt sistemlerinden biri olan jet motorları konusunda Milli Muharip Uçak KAAN projesine özel açıklamalarda bulunan Görgün, projenin motor çalışmalarında da aynı anlayışla ilerlediklerini belirtti. KAAN'ın seri üretiminin yabancı değil, yerli motor üzerinden planlandığının altını çizdi.

Milli Muharip Uçak Kaan'ın Motor Tedarik Stratejisi

Görgün, KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerinin başarıyla devam ettiğini yineledi. Savunma sanayiindeki genel sürecin, önce mevcut motorlarla başlanıp ardından milli motor projelerinin devreye alınması şeklinde işlediğini hatırlattı. Bu doğrultuda KAAN'ı blok yaklaşımıyla ürettiklerini, yani farklı aşamalarda, farklı kabiliyetlerle güçlenen versiyonlarını envantere kazandırarak kademeli olarak geliştirdiklerini belirtti. Bu kapsamda KAAN savaş uçağının teslimat takviminde herhangi bir gecikme yaşanmadığını ifade etti.

Seri üretimi riske atmamak adına yalnızca tek bir kaynağa bağlı kalınmadığını, farklı tedarik kanallarıyla çalışıldığını ve alternatiflerin eş zamanlı olarak değerlendirildiğini söyleyen Görgün, bu stratejinin hem takvimi güvence altına aldığını hem de milli motor geliştirme yol haritasını kesintisiz ilerlettiğini vurguladı. Görgün, "KAAN’ın geleceği hiçbir şekilde tek bir ülkenin motoruna bağlı değildir. Biz mühendislerimize güveniyoruz. TF35000’in seri imalat süreci planlandığı şekilde devam ediyor." şeklinde konuştu.

Başkan Görgün, Türkiye'nin motor teknolojilerinde kara, hava, deniz ve füze sistemlerinin tümünde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri yerli ve milli imkanlarla karşılayabilecek seviyeye ulaştığını yineleyerek, "Gaz Türbinli Motor Yol Haritamız doğrultusunda jet motorlarında da bağımsızlığı yakalayacak adımlarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz" dedi.

Prototip Üretiminde Son Durum

KAAN'ın prototiplerinin üretimine ilişkin soruları da yanıtlayan Görgün, prototip uçaklar için gerekli tüm motorların tedarik edilerek Türkiye'ye teslimatlarının tamamlandığını belirtti. Prototip uçaklarının üretiminin son hızla devam ettiğini aktardı.

Olası Motor Değişikliği Ve Takvim Etkisi

KAAN için ihtiyaç duyulan motorların ABD'den temini konusundaki resmi başvuru sürecinin tamamlandığını bildiren Görgün, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na teslim edilecek ilk blok belirli sayıda KAAN seri uçağı için motor tedarikinin bu kapsamda değerlendirildiğini söyledi. Görgün, uçağın 6'ncı nesil üst düzey yetenekler kazanması için ihtiyaç duyulan yerli motorun geliştirme faaliyetlerinin planlandığı takvimle devam ettiğini ve bu aşamada yabancı farklı bir alternatif arayışının söz konusu olmadığını açıkladı.

ABD'den talep edilen motorların alınamaması durumunda alternatif motorlara geçişin kolayca mümkün olup olmayacağı ve bunun tasarım ile takvime etkileri konusundaki endişelere de değinen Görgün, ihtiyaç olması durumunda ilk blok için motor değişikliği yapılmasının imkan dahilinde olduğunu ifade etti. Bu durumdan kaynaklanacak bazı mühendislik geliştirme ihtiyaçlarının ortaya çıkabileceğini kabul etmekle birlikte, uçak tasarım ve geliştirme faaliyetlerinin, tüm dünyada olduğu gibi, sürekli bir iterasyon ve değişiklik yönetimi ihtiyacını bünyesinde barındırdığını belirtti. Görgün, böyle bir senaryoda önemli bir takvimsel dezavantaj yaşanmayacağını düşündüğünü, zira projeleri Çevik Sistem Mühendisliği yaklaşımıyla yönettiklerini dile getirdi. Ancak nihai seri üretim uçaklarının yerli motorla uçacağının altını çizdi.

İhracat Potansiyeli Ve Milli Motor Kararlılığı

Yurt dışından motor temininde yaşanabilecek olası sorunların Endonezya ile imzalanan 48 adetlik KAAN ihracat anlaşması için bir tehdit oluşturup oluşturmayacağı sorusuna Görgün'den net bir yanıt geldi. Başkan Görgün, Endonezya'ya ihraç edilmesi planlanan 48 adet beşinci nesil KAAN savaş uçağının, ABD menşeli motorlarla değil, milli motorlarla güçlendirileceğini vurguladı. Bu açıklama, Türkiye'nin milli motorlar konusundaki kararlılığını ve ihracat stratejisindeki bağımsız yaklaşımını gözler önüne serdi.

Geçmiş Eleştirilere Yanıt Ve Gelecek Beklentisi

KAAN'a yönelik yerli motor geliştirme projesinin başlangıcı veya karar süreçlerinde gecikme yaşandığı yönündeki eleştirilere de yanıt veren Haluk Görgün, "Daha önce bir gecikme söz konusuydu, ancak son 2 yılda çok önemli bir yol katettik." ifadelerini kullandı. Bu konunun ilk ele aldığı hususlardan biri olduğunu, sorumluluklar ve takvimin artık netleştiğini belirtti. Sorumluluk alan tüm şirketlerin vazifelerini zamanında yerine getirdiğini ve SSB Motor Daire Başkanlığı'nın projeleri yakından takip ettiğini aktardı.

Görgün, ANKA-III için TF6000 turbofan motorunun başarıyla ilk çalıştırılmasının yapıldığı, KIZILELMA için TF10000 geliştirme çalışmalarının devam ettiği ve nihayetinde KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ile yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerinin planlandığı şekilde ilerlediği dikkate alındığında, motor alanında azımsanmayacak bir yol alındığını ve geleceğe güvenle bakılabileceğini ifade etti.

Başkan Görgün, sözlerini, "Türkiye, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyonu, iradesi, kararlı duruşu, destekleri ve güveniyle son 20 yılda savunma sanayiinde elde ettiği büyük kazanımları daha da ileriye taşıyacak vizyona, iradeye ve kabiliyete sahiptir. Mühendislerimiz, araştırmacılarımız ve sanayicilerimizle birlikte her zaman daha iyisini hedefliyor, 'tam bağımsız savunma' idealimiz doğrultusunda milletimizin güvenliği için durmaksızın üretmeye devam ediyoruz." diyerek tamamladı. Bu açıklamalar, Türkiye'nin savunma sanayiindeki iddialı hedeflerine ulaşma konusundaki azmini ve mühendislerine olan güvenini bir kez daha ortaya koydu.