Gençlerin Yaklaşık Yüzde 10’Unda Beyin Çürümesi Belirtileri Dikkat Çekti

Konya'da Necmettin Erbakan Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Yılmaz ve uzman eğitmen Abdullah Aktürk tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, Türkiye genelindeki gençlerin zihinsel sağlığına dair kaygı verici sonuçlar ortaya koydu. Çeşitli üniversite ve ortaöğretim kurumlarından bin 614 genç üzerinde yürütülen bu çalışma, dijital çağın getirdiği yeni bir sorun olan "beyin çürümesi" (Brainrot) düzeylerini inceledi. Araştırmanın temel bulgularına göre, gençlerin yaklaşık yüzde 10'u beyin çürümesi belirtileri gösterirken, her 100 gençten ikisi yüksek düzeyde belirtilere sahip olduğu tespit edildi. Genel olarak, gençlerin dörtte birinden fazlasının bu belirtilerle karşı karşıya olduğu vurgulandı.

Beyin Çürümesi: Dijital Çağın Yeni Sorunu

Sosyal medya platformlarında uzun süreler geçiren gençlerde gözlemlenen "beyin çürümesi", zihinsel yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve dalgınlık gibi davranışların artmasıyla karakterize edilen çağdaş bir dijital sorun olarak tanımlanmaktadır. Sürekli ekran başında kalmanın bir sonucu olarak beynin düşünme, odaklanma ve üretken olma kapasitesinin zayıflaması anlamına gelen bu durum, uzmanlar tarafından yakından takip edilmektedir. Prof. Dr. Ercan Yılmaz ve uzman eğitmen Abdullah Aktürk, Türkiye'deki bin 614 genci kapsayan araştırmalarıyla bu fenomene bilimsel bir ışık tuttular.

Araştırmanın Ana Bulguları: Tetikleyici Faktörler

Prof. Dr. Ercan Yılmaz, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken önemli bulguların altını çizdi. Yılmaz, yaptığı açıklamada, "Araştırma sonuçlarına göre, gençlerde beyin çürümesi belirtilerini en çok tetikleyen faktörün, günlük sosyal medya kullanım süresi olduğu belirlendi. Gençlerin yaklaşık yüzde 10’u beyin çürümesi belirtilerine sahip olduklarını ifade ederken, her 100 gençten 2’si yüksek düzeyde beyin çürümesi belirtileri göstermektedir. Ortalama olarak gençlerin dörtte birinden fazlası beyin çürümesi belirtilerine sahip," ifadelerini kullandı. Ayrıca araştırmada, gençlerin yüzde 52’sinin ilk akıllı telefona sahip olma yaşının 12-14 yaş aralığında olduğunu ve ilk sosyal medya üyeliklerini de benzer yaş aralığında gerçekleştirdiklerini tespit edildi. Akıllı telefona sahip olma ve sosyal medya üyeliği yaşının düşmesiyle beyin çürümesi belirtilerinin arttığı, 18 yaş üstünde akıllı telefona ve sosyal medyaya sahip olan gençlerde ise bu belirtilerin daha az olduğu gözlemlendi.

Araştırma, gençlerin kullandığı internet paketlerinin beyin çürümesi üzerindeki etkisini de ortaya koydu. Prof. Dr. Yılmaz, "Gençlerin yaklaşık yüzde 55’i, 15 Gigabayt internet paketi kullanıyorlar ve internet paketinin miktarı arttıkça beyin çürümesi düzeyi de artıyor. Bu da aslında ilginç bir sonuç," şeklinde konuştu. Cinsiyet bazında incelendiğinde ise kadın gençlerin erkeklere göre daha fazla beyin çürümesi belirtisine sahip olduğu saptandı. Okul türüne göre yapılan analizlerde, meslek lisesinde öğrenim gören gençlerin diğer okul türlerindeki öğrencilere kıyasla daha az beyin çürümesi belirtisi gösterdiği belirlendi. Bu durum, gençlerin bir meşgale içerisinde olmasının sosyal medya kullanımını azalttığını ve dolayısıyla dijital platformların olumsuz etkilerinden daha az etkilendiğini düşündürmektedir. LGS ve YKS gibi sınav aşamalarında olan gençlerde beyin çürümesi belirtileri daha az görülürken, bu sınavların ardından bir sonraki eğitim kademesindeki gençlerde belirtilerin arttığı kaydedildi.

Sosyal Medya Uygulamalarının Etkisi Ve Uyku Öncesi Kullanım

Prof. Dr. Yılmaz, gençlerin yoğun olarak kullandığı sosyal medya uygulamalarına da dikkat çekti. Yılmaz, çalışmada en fazla zararı olan sosyal medya uygulamasının TikTok olarak öne çıktığını belirtti. Yoğun TikTok kullanan gençlerde beyin çürümesi belirtilerinin daha fazla olduğu tespit edildi. Ayrıca, sosyal medyanın uyku öncesinde kullanılması durumunda, gençlerde beyin çürümesi belirtilerinin daha da arttığı gözlemlendi.

Uzmanlardan Tavsiyeler: Dijital Alışkanlıkları Yönetmek

Uzman eğitmen Abdullah Aktürk, gençlerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını daha uygun hale getirmek amacıyla çeşitli öneriler sundu. Aktürk, araştırmanın sonuçlarına dayanarak, "Bizim araştırmamızın sonucunda gençlerin telefonunda sık kullandığı olan Instagram, TikTok gibi uygulamalar varsa bunları telefonundan silebilir ve bilgisayarından bağlanabilir. Böylelikle daha az kullanabilir hale gelir. Ekranı sıkıcılaştırma dediğimiz daha çok gri tonların yer aldığı ekran renklerini tercih edebilir. Ev içerisinde yasaklı bölgeler ve yasaklı zamanlar oluşturması daha doğru olur. Çünkü yatmadan önce sosyal medyayı çok kullanan birey yatak odasına telefonu sokmamak gibi bir kural koyarsa, sosyal medya kullanımı düşecektir," ifadeleriyle dijital alışkanlıkların yönetimi konusunda pratik adımlar önerdi.