Kültür İhalelerinde Usulsüzlük İddiası Kamu Zararı 278 Milyon Lirayı Aştı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) kültürel etkinlik ihalelerine yönelik hazırlanan iddianame, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. İddianamede, iki ayrı ihalede toplamda yaklaşık 278 milyon Liralık kamu zararının oluştuğu öne sürüldü. Soruşturma, "ihaleye fesat karıştırma" ve "kamu kurum ve kuruluşlarını dolandırma" suçlamaları üzerine odaklandı.

2024 Yılı İhalesindeki Detaylı İddialar

İddianameye göre, İBB Kültürel Etkinlikler Şube Müdürlüğü tarafından İstanbul genelindeki muhtelif kültürel ve sanatsal etkinlikler, organizasyonlar, tanıtım hizmetleri ile baskılı materyal temini için 10 Ocak 2024 tarihinde bir ihale düzenlendi. Toplam 468 kalemden oluşan bu büyük çaplı işe, altı firmanın ihale dokümanlarını indirmesine karşın yalnızca İBB iştiraki olan Kültür AŞ’nin teklif verdiği belirtildi.

Süreç sonunda İBB Kültürel Etkinlikler Şube Müdürlüğü ile Kültür AŞ arasında 934 milyon 447 bin 750 Lira artı KDV bedelle bir sözleşme imzalandığı aktarıldı. Ancak iddianame, ana ihalenin ardından işlerin 18 kısma bölünerek toplam 346 milyon 126 bin 875 Lira tutarındaki kısmının alt yüklenicilere verildiğini ortaya koydu. Bu durum, ihaleye fesat karıştırma ve kamu kurum ve kuruluşlarını dolandırma suçlarının işlendiği iddialarına yol açtı.

Bilirkişi Raporları Ve Rekabet Engelleri

Hazırlanan iddianamede, söz konusu ihalede kamu zararının 225 milyon 33 bin 125 Lira olduğu ifade edildi. Bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda, ihale sürecinde ciddi usulsüzlükler yapıldığına dikkat çekildi. Raporda, hizmet alımı adı altında bazı mal alımlarının da gerçekleştirildiği, mal, hizmet ve yapım işlerinin bir arada ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu vurgulandı.

Ayrıca, 468 kalemden oluşan ihalenin kısmi teklife kapalı tutulmasının rekabeti önemli ölçüde engellediği belirtildi. İddianamede, farklı hizmet gruplarının ve doğal bağlantısı bulunmayan 51 kalem işin tek bir ihale kapsamında birleştirilmesinin, teknik yeterliliği olan firmaların katılımını zorlaştırdığına da işaret edildi.

Tanık Ve Şüpheli İfadeleriyle 'Adrese Teslim' İddiası

Konuya ilişkin tanık ve şüphelilerin ifadeleri de iddianamede önemli bir yer tuttu. Beyanlarda, İBB tarafından yapılan ana ihaleler ile alt ihalelerin hangi şirketler üzerinde kalacağının başından itibaren belli olduğu iddia edildi. Ortak ifadelerde, ihalelerin önceden ayarlanarak "adrese teslim şekilde gerçekleştiği" belirtildi. İddianame, çok sayıda kişinin aynı yönde ifade vermesinin tesadüf olarak değerlendirilemeyeceğinin altını çizdi.

Signal Yazışmalarıyla 'Örgüt' İddiası

Soruşturma kapsamında, Medya AŞ'de görevli şüpheli Fatoş Ayık'ın kullandığı laptop üzerinde yapılan incelemede, "Signal" isimli uygulama üzerinden birtakım konuşmaların tespit edildiği kaydedildi. İddianamede, bu konuşmaların içeriğiyle ilgili dikkat çekici detaylar yer aldı:

"Bu konuşmalar, İmamoğlu suç örgütü yöneticisi şüpheli Murat Ongun, örgüt üyesi olan şüpheliler Emrah Bağdatlı, Elif Güven, Fatoş Ayık, Nazlı Dalar, Can Akın Çağlar, Hakan Karaköse ve Kağan Sürmegöz tarafından İBB ve iştirakleri tarafından düzenlenen ihaleler ve iş alımlarının usulsüzce organize edildiğini, tüm süreci şüpheli Ekrem İmamoğlu'nun talimatıyla şüpheli Murat Ongun eliyle başta şüpheli Emrah Bağdatlı olmak üzere adı yer alan diğer şüpheliler tarafından hileli bir şekilde düzenlendiğini, bu suretle İmamoğlu suç örgütüne maddi kaynak sağlanma şeklini gözler önüne sermektedir."

Soruşturmanın Devamı

İddianamede, ihalelerde görev alan İBB ve iştirak şirketlerin çalışanları olan bazı şüpheliler hakkında soruşturma işlemlerinin devam ettiği ve bu şüphelilere mevcut iddianamede henüz yer verilmediği ifade edildi. Bu durum, soruşturmanın kapsamının genişleyebileceğine işaret etti.

2021 Yılı İhalesindeki Benzer Usulsüzlükler

İddianame, benzer nitelikteki bir başka ihaleyi de mercek altına aldı. 31 Aralık 2021 tarihinde 446 kalemden oluşan aynı iş kapsamında yapılan ihalede, beş firmanın doküman indirmesine rağmen yine sadece Kültür AŞ'nin teklif verdiği belirtildi. İBB Kültürel Etkinlikler Şube Müdürlüğü ile Kültür AŞ arasında 217 milyon 907 bin 400 Lira artı KDV bedelle sözleşme imzalandığı bilgisine yer verildi.

Bu ihalede de Kültür AŞ tarafından alınan işin dokuz kısma bölünerek 74 milyon 416 bin 200 Lira tutarındaki kısmının alt yüklenicilere davet usulü ile yaptırılmasına karar verildiği anlaşıldı. Bu kapsamda dokuz ayrı alt ihale yapıldığı, hizmet alımı adı altında yapılan bazı alımların aslında mal alımı olduğu tespit edildi. Bu ihale sonucunda oluşan kamu zararının ise 53 milyon 572 bin 950 Lira olduğu aktarıldı.

Toplam Kamu Zararı

Her iki ihale süreci incelendiğinde, iddia edilen usulsüzlükler neticesinde 2024 yılındaki ihaleden 225 milyon 33 bin 125 Lira ve 2021 yılındaki ihaleden 53 milyon 572 bin 950 Lira olmak üzere, toplamda 278 milyon 606 bin 75 Lira tutarında kamu zararı oluştuğu öne sürüldü. Bu iddianame, İBB’nin kültürel etkinlik ihalelerindeki şeffaflık ve rekabet koşulları hakkında ciddi soruları beraberinde getirdi.