ABD’de Hükümet Kapanma Riski Küresel Piyasaları Belirsizliğe Sürükledi

Küresel piyasalar, Amerika Birleşik Devletleri'nde federal hükümetin olası bir kapanma riskiyle birlikte karışık bir seyir izledi. Bu durum, yatırımcıların risk iştahını önemli ölçüde törpülerken, ekonomik verilere ve merkez bankalarının para politikalarına yönelik belirsizlikleri de beraberinde getirdi.

ABD'de Bütçe Çıkmazı Ve Hükümet Kapanma Tehdidi

ABD'de federal hükümetin mali yılı sona ermeden önce Kongre'de geçici finansman tasarısı üzerinde uzlaşıya varılamaması, çarşamba günü federal hükümetin kapanması tehlikesini doğurdu. Bu kritik süreçte ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, bütçe görüşmelerinin ardından Demokratları suçlayarak federal hükümetin bir kapanmaya doğru ilerlediğini ifade etti. Başkan Donald Trump, 2026 mali yılının başlamasına kısa bir süre kala federal hükümete finansman sağlayacak bütçe konusunda görüşmek üzere Başkan Yardımcısı Vance, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Senato Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer ve Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries ile bir araya geldi.

Görüşmenin ardından basına açıklamalarda bulunan Vance, "Bence bir kapanmaya doğru gidiyoruz çünkü Demokratlar doğru olanı yapmıyor. Umarım fikirlerini değiştirirler, ama göreceğiz." sözleriyle mevcut durumu özetledi. Hükümetin kapanması durumunda Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun acil durum planı devreye girecek ve bu süreçte yayınlanması planlanan önemli ekonomik verilerin açıklanmasının engelleneceği bildirildi. Yatırımcılar, ABD ekonomisinin gidişatını anlamak için büyük önem taşıyan bu verilerin, özellikle de cuma günü yayımlanması beklenen istihdam raporundaki tarım dışı istihdam verisinin gecikmesinden derin endişe duyuyordu. İş gücü piyasasının Fed'in faiz indirimi kararları açısından taşıdığı kritik önem göz önüne alındığında, eylül ayı işsizlik raporunun gecikme riskinin Federal Rezerv'in gelecekteki yol haritasına yönelik belirsizlikleri artırabileceği tahmin edildi.

Washington'dan Gelen Yeni Ticaret Adımları

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımlarla yeni ticaret adımlarını duyurdu. Trump, film yapımcılığının diğer ülkeler tarafından ABD'den "çalındığını" iddia ederek, ülke dışında yapılan tüm filmlere yüzde 100 tarife uygulanacağını açıkladı. Bununla birlikte, ham ve işlenmiş kereste ithalatına yüzde 10, bazı döşemeli ahşap ürünler ile mutfak ve banyo dolaplarına ise yüzde 25 gümrük vergisi uygulanmasını öngören bir başkanlık bildirisi yayımladı. Bu kararların küresel ticaret dinamikleri üzerindeki potansiyel etkileri yakından takip ediliyordu.

Merkez Bankası Politikaları Ve Enflasyon Vurgusu

Piyasalar, Fed yetkililerinin açıklamalarını da yakından izledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonun iş gücü piyasasından daha büyük bir endişe kaynağı olduğunu vurgulayarak, Merkez Bankasının enflasyonu soğutmak için sıkı para politikasını sürdürmesi gerektiğini ifade etti. Bu açıklamalar, Fed'in gelecekteki faiz kararlarına ilişkin beklentileri şekillendirmede önemli bir rol oynadı.

Küresel Varlıklardaki Dalgalanmalar

Yaşanan tüm bu gelişmelerle birlikte ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,14 seviyesinde seyrederken, dolar endeksi yatay bir görünümle 97,9 puan seviyesinde işlem gördü. ABD'de federal hükümetin kapanma riskine ilişkin endişelerin artmasıyla birlikte yatırımcıların güvenli liman varlıklara yönelmesi, altının ons fiyatını etkiledi. Altın, 3 bin 870 Dolar ile rekor seviyeyi gördükten sonra bir önceki kapanışa göre yüzde 0,9 artışla 3 bin 869 Dolardan işlem gördü. Enerji piyasasında ise OPEC+ ülkelerinin üretim artışı planının küresel piyasalarda oluşturduğu arz fazlası beklentileriyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,1 azalışla 66,7 Dolar seviyesinde seyretti. Rusya Maliye Bakanlığı'nın 2026 mali politika kılavuz taslağına göre, Brent petrolde 50 Doların altına düşme riskinin arttığı belirtildi.

Borsalarda Bölgesel Görünüm

New York Borsası Pozitif Seyretti

New York borsasında, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimine gideceğine yönelik beklentilerin gücünü korumasıyla pozitif bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 0,15, S&P 500 endeksi yüzde 0,26 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,48 değer kazandı. Ancak, ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif bir başlangıç yapmıştı.

Avrupa Borsaları İtalya Hariç Yükseldi

Avrupa borsaları, ABD’de federal hükümetin kapanabileceğine ilişkin endişelere rağmen İtalya hariç genel olarak pozitif bir gün geçirdi. Fed'in faiz indirimine gideceği yönündeki beklentilerin devam etmesi, Avrupa borsalarının olumlu seyrinde önemli bir etken oldu. Öte yandan, Euro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi eylülde aylık bazda 0,2 puan artarak 95,5'e yükseldi. İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,16, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,02 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,13 değer kazanırken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,22 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık bir başlangıç yapmıştı.

Asya Borsaları Karışık Seyretti

Asya borsalarında, bölgede açıklanan ekonomik aktiviteye ilişkin veriler sonrasında karışık bir seyir izlendi. Açıklanan makroekonomik verilerden gelen sinyallerle Asya piyasalarında yön arayışı öne çıktı. Çin'de eylül ayına ilişkin imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 49,8 seviyesinde gerçekleşti. Ağustos ayında 49,4 seviyesinde kaydedilen imalat sanayi PMI verisi, ülkede imalat sanayisinde daralmanın devam ettiğini gösterdi. Açıklanan veri, üreticilerin iç talebi canlandırmak için daha fazla teşvik ve ABD ile ticaret anlaşması konusunda netlik beklediğini ortaya koyarken, Çin hükümetinin ekonomiyi destekleyeceğine dair beklentilerin öne çıkmasıyla Çin borsasında yükselişler gözlendi. Çin'de sanayi şirketlerinin karları ağustosta yüzde 20,4 oranında artış göstermişti. Japonya'da ise ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 1,2, yıllık yüzde 1,3 ile beklentilerin üzerinde bir azalış kaydetti. Öte yandan Avustralya Merkez Bankası politika faizini değiştirmeyerek yüzde 3,60 seviyesinde sabit bıraktı. Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,02 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,4 yükseliş kaydetti.

Yurt İçi Piyasaların Genel Seyri

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün satış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 0,92 değer kaybıyla 11.048,13 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,5 değer kazandı. Dolar/TL kuru, dün yatay bir seyirle 41,5809 seviyesinden kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üstünde 41,5816'dan işlem görmeye başladı.

Analist Beklentileri Ve Takip Edilecek Veriler

Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı ile dış ticaret dengesi verilerinin, yurt dışında ise Almanya’da işsizlik oranı ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile ABD’de New York Fed tüketici güven endeksi verilerinin yanı sıra Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşmasının takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan ise BIST 100 endeksinde 11.000 ve 10.900 seviyelerinin destek, 11.200 ve 11.300 puanın ise direnç konumunda bulunduğunu ifade ettiler.