Küresel Et Fiyatlarında İngiltere Ve ABD Liderliğinde Yükseliş Türkiye’de Farklı Seyir

Küresel kırmızı et piyasaları, son dönemde önemli fiyat dalgalanmaları ve artışlarla dikkat çekiyor. Avrupa Birliği Komisyonu'nun 23 Ekim tarihli güncel verileri, dünya genelinde kırmızı et fiyatlarının ülkeler ve bölgeler arasında kayda değer farklılıklar gösterdiğini ortaya koydu. Bu yükseliş eğilimi, özellikle arz kısıtlamaları, iklim krizi kaynaklı üretim şokları ve artan küresel talebin birleşimiyle tetiklenmiş durumda.

Küresel Pazarlarda Kırmızı Et Fiyat Gelişmeleri

İncelemelere göre, 100 kilogram karkas et fiyatı, İngiltere'de zirve yaparak 745,3 Euro seviyesine ulaştı. Geçen yıl Ekim ayında 600 Euro'nun altında seyreden bu fiyat, yaz aylarında 800 Euro'yu aşarak rekor kırmış, son aylarda hafif bir düşüş yaşasa da bir yıllık süreçte yüzde 25'lik kayda değer bir artış göstermiştir.

Dünyanın en büyük kırmızı et üreticisi ve tüketicisi konumundaki Amerika Birleşik Devletleri'nde ise 100 kilogram karkas et fiyatı Ekim ayı itibarıyla 727,5 Euro olarak belirlendi. Bir yıl önceki 580 Euro seviyesine kıyasla bu, yüzde 25'lik bir artışı ifade ediyor. Ülkede son iki yıldır dalgalı bir seyir izleyen fiyatlar, son 6 ayda nispeten daha stabil bir görünüm sergiledi.

Avrupa Birliği genelinde 100 kilogram karkas et fiyatı 669,8 Euro'ya yükseldi. Özellikle 2022 başından 2024 sonbaharına kadar 500 Euro seviyelerinde seyreden fiyatlar, bu dönemden itibaren sürekli bir artış eğilimine girerek son bir yılda yüzde 30'u aşan bir yükseliş kaydetti.

Son yıllarda et üretimini hızla artıran Avustralya'da ise 100 kilogram karkas et fiyatı Ekim itibarıyla 431,7 Euro seviyesine geriledi. Ancak Avustralya piyasasında fiyatlar, Ekim 2023'ten bu yana dalgalı bir seyirle genel bir artış eğilimi içinde oldu. Geçen yıl Ekim ayındaki 380 Euro seviyesine göre son bir yılda yüzde 13,7'lik bir artış gerçekleşti.

Dünyanın en büyük kırmızı et ihracatçısı Brezilya, 100 kilogram karkas et fiyatını 310,3 Euro seviyesinde tutarak diğer ülkelere kıyasla daha istikrarlı ve düşük bir fiyatlandırma politikası izledi.

Fiyat Artışının Temel Nedenleri Ve Ticaret Akışlarındaki Değişimler

Küresel çapta kırmızı et fiyatlarında yaşanan bu yükseliş, birçok ülkede gıda enflasyonunun önde gelen etkenlerinden biri haline geldi. Fiyat artışının ana nedeni olarak arz kısıtları ön plana çıkarken, ABD'deki sığır varlığının bu yıl yaklaşık 86 milyon baş ile son 75 yılın en düşük seviyesine gerilemesi dikkat çekiyor. Uzmanlar, ABD'deki sığır varlığında toparlanmanın ancak 2027-2028 döneminde sağlanabileceğini öngörüyor. Bu durum, ülkeyi büyük bir küresel et ithalatçısı konumuna getirerek dünya ticaret akışlarında önemli değişikliklere yol açtı.

Eski ABD Başkanı Donald Trump yönetimi döneminde Tarım Bakanı Brooke Rollins, otlak alanlarının genişletilmesi ve kritik sığır limanlarının yeniden açılmasına yönelik bir plan açıkladı. Bu planla kırmızı et fiyatlarının gelecek yazdan itibaren düşmesi ve 2026 yılı boyunca düşük kalması hedefleniyordu.

Benzer bir ticaret akışı değişimi, dünyanın en büyük ikinci sığır eti üreticisi ve en büyük ihracatçısı olan Brezilya'da da gözlendi. Amerika Birleşik Devletleri'nin Brezilya'ya uyguladığı gümrük tarifeleri nedeniyle, Brezilya'nın ihracatı daha çok Asya pazarlarına yöneldi. Bu yönelim, Brezilya'nın ihracat fiyatlarında yılın ilk yarısında yüzde 20'yi aşan bir artışa neden oldu.

Kuraklık ve iklim kaynaklı üretim şoklarının yanı sıra, yem maliyetlerindeki artış da sığır varlığındaki azalmanın temel nedenleri arasında yer aldı. ABD'deki güçlü talebin yanı sıra Çin de kırmızı et talebinde önemli bir artış gösteren ülkelerden biri oldu. Çin'in sığır eti ithalatı, 2024'ün ilk yarısında yüzde 24 oranında artış kaydederek küresel fiyatlar üzerinde ek bir baskı oluşturdu. Uzmanlar, kırmızı et fiyatlarının geleceğini belirlemede sürü yenileme göstergeleri, ticaret akışlarındaki değişiklikler ve tüketici eğilimlerinin kritik rol oynayacağını vurguluyor.

Türkiye'de Kırmızı Et Piyasası Ve Fiyat Gelişmeleri

Türkiye'de de hayvancılık sektörü, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yakından takip ediliyor ve kırmızı et piyasası, üretici ile tüketici beklentileri doğrultusunda sürekli olarak değerlendiriliyor.

Et ve Süt Kurumu'nun verilerine göre, birçok ülkede karkas et fiyatlarının Euro bazında arttığı son 8 aylık dönemde, Türkiye'de Euro bazında bir düşüş yaşandı. Bu kapsamda, ülkede Mart ayında ortalama 10,88 Euro olan karkas etin kilogram fiyatı, Kasım ayında yüzde 11,2 düşüşle 9,66 Euro'ya geriledi. Ancak bu düşüşe rağmen, Türk Lirası bazındaki fiyatlar yükselişini sürdürerek vatandaşın alım gücünü zorlamaya devam etti. Öte yandan, Türkiye'de son tüketiciye sunulan kuşbaşı et fiyatları, Avrupa ortalamalarının altında seyretti. Kasım ayında Avrupa'da ortalama 16,13 Euro olan kuşbaşı et fiyatları, Türkiye'de 13,13 Euro olarak hesaplandı.