Türkiye Kuru Domates İhracatında 100 Milyon Doları Aşarak Dünya İkincisi Oldu

Anadolu coğrafyasının bereketli topraklarında yetişen kan kırmızı domatesler, binbir emekle güneşte kurutulduktan sonra 98 ülkeye ihraç edildi. Türkiye, 2025 yılının 10 aylık döneminde 108 milyon dolarlık kuru domates ihraç etti ve İtalya’nın ardından dünya ikincisi oldu


Akdeniz mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden biri olan kuru domates, Türkiye ekonomisine önemli katkılar sunmaya devam etmektedir. Son verilere göre, ülkenin kuru domates ihracatı 100 milyon Dolar barajını aşarak küresel pazarda Türkiye'yi İtalya'nın ardından ikinci sıraya taşımıştır. Bu başarıda Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği üyesi firmaların payı oldukça yüksek oldu; zira toplam ihracatın yaklaşık %94'ünü bu birlik çatısı altındaki ihracatçılar gerçekleştirerek 101 milyon Dolarlık bir hacme ulaşmıştır.


Küresel Başarı Ve İhracat Verileri


Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, Türkiye'nin kuru domates ihracatında İtalya'nın ardından dünya ikincisi konumunda bulunduğunu belirtti. Uçak, geçmiş dönemle karşılaştırıldığında miktar bazında %11'lik bir azalışla 34.419 ton kuru domates ihraç edildiğini açıkladı. Ancak, küresel piyasalarda Dolar bazında yakalanan %12'lik fiyat artışı sayesinde, ihracat gelirinin 2024 yılındaki seviyesini koruduğunu ve ülkeye önemli bir döviz girdisi sağladığını vurguladı.


Avrupa Birliği Kotası Engeli Ve Potansiyel


Başkan Uçak, Türkiye'den Avrupa Birliği'ne yapılan kuru domates ihracatında 8.900 tonluk bir kota uygulandığına dikkat çekti. Bu kotanın her yıl Ocak ayında ihracatçılar tarafından hızla doldurulduğunu ifade eden Uçak, konuya ilişkin endişelerini dile getirdi: "İhracatçılarımız bu kotayı her sene ocak ayında dolduruyorlar. Avrupa Birliği'ne kuru domates ihracatında kotanın tamamen kaldırılmasını, eğer bu mümkün olmazsa da Türkiye'nin gerçek potansiyelini yansıtacak seviyeye çıkarılmasını talep ediyoruz." Uçak, kotanın kaldırılması veya artırılması durumunda, kuru domates ihracatının kısa sürede 200 milyon Dolar seviyesine ulaşabilecek büyük bir potansiyele sahip olduğunu belirtti.


Kuru Domatesin Katma Değeri Ve Pazar Çeşitliliği


Kuru domatesin yalnızca bir gıda maddesi olmanın ötesinde, başlı başına bir lezzet ve şifa deposu olduğunu kaydeden Başkan Uçak, ürünün mutfaklardaki geniş kullanım alanına vurgu yaptı. Makarnalardan salatalara, kahvaltılardan çorbalara, etli yemeklerden balık ve tavuk yemeklerine, hatta pizzalara kadar pek çok yemeğe özel bir tat kattığını belirtti. Türkiye'nin verimli Anadolu topraklarında yetişen 15 milyon ton taze domateslerden elde edilen kuru domateslerin, Amerika Birleşik Devletleri'nden İtalya'ya, Kanada'dan Almanya'ya, Brezilya'dan Japonya'ya kadar tam 98 farklı ülkeye ihraç edildiğini dile getirdi. Geleceğe yönelik hedeflerini de paylaşan Uçak, 2025 yılı sonunda 125 milyon Dolar, 2026 yılında ise 150 milyon Doların üzerinde bir ihracat rakamına ulaşmayı hedeflediklerini açıkladı.


Hedef Piyasalar Ve İhracat Liderleri


Başkan Uçak, Türkiye'nin kuru domates ihracatında ortalama birim fiyatının 2,8 Dolar seviyesinden 3,16 Dolar seviyesine yükseldiğini de ekledi. İhracatta öne çıkan ülkeleri değerlendiren Uçak, Amerika Birleşik Devletleri'ne yapılan ihracatın %24'lük dikkat çekici bir artışla 26,2 milyon Dolara ulaştığını ve bu ülkenin zirvedeki yerini koruduğunu ifade etti. İtalya'ya yapılan kuru domates gönderimlerinin %20 artarak 19,5 milyon Dolar seviyesine çıktığını bildiren Uçak, Birleşik Krallık ve Almanya'nın ise her biri 8,7 milyon Dolarlık Türk kuru domatesi talebiyle üçüncü sırayı paylaştıklarını belirtti.


Sağlık Deposu Kuru Domates


Kuru domates, içerdiği zengin mineraller sayesinde insan sağlığına pek çok fayda sunmaktadır. Kalp sağlığını ve kemik dokusunu desteklerken, karaciğerin temizlenmesine yardımcı olduğu biliniyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor. A, K ve C vitaminleri açısından adeta bir depo niteliğinde olan kuru domates, aynı zamanda güçlü antioksidanlar sayesinde kansere karşı koruyucu etki gösteriyor. Göz sağlığını muhafaza etme özelliğiyle de öne çıkan bu lezzetli ürün, demir yetersizliğine bağlı kansızlık (anemi) riskini azaltma potansiyeline sahiptir.