Erzincan Kemah’ta Buz Mağaralarında Yüzyıllık Peynir Saklama Geleneği Sürüyor

Erzincan'ın Kemah ilçesinde yer alan ve şehir merkezine 61 kilometre mesafede bulunan buz mağaraları yüzlerce yıldır devam eden benzersiz bir gıda saklama geleneğine ev sahipliği yapmaktadır. Kemah sakinleri doğal soğuk hava deposu işlevi gören bu mağaraları kullanarak peynirlerini uzun süre muhafaza etmekte özellikle kış aylarında tüketilecek ürünleri koruma altına almaktadır.

Yüzyıllardır sürdürülen bu kadim uygulama kapsamında mayıs ayından itibaren özenle hazırlanan peynirler çuvallara konularak doğal buz mağaralarının serin ortamına yerleştirilmektedir. Ekim ayına kadar mağaralarda bekletilen bu peynirler kış döneminin ihtiyaçları doğrultusunda tüketime hazır hale getirilmektedir. Bölge halkı arasında "buzluk" olarak da bilinen bu doğal depolar yöre ekonomisi ve kültürü için önemli bir yer tutmaktadır.

Asırlık Saklama Yöntemi Ve Lezzetin Sırrı

Köy sakinleri doğal mağaraların sadece bir saklama alanı olmanın ötesinde peynirlere eşsiz bir lezzet ve aroma kattığını belirtmektedir. Bu mağaralarda muhafaza edilen peynirlerin geleneksel yöntemlerle üretilen diğer peynirlerden çok daha farklı bir tat profiline sahip olduğu vurgulanmaktadır. Bir köy sakini konuyla ilgili yaptığı açıklamada "Buz mağarasını yüzyıllardır soğuk hava deposu olarak kullanıyoruz. Buraya peynirlerimizi koyuyoruz. Daha önceden diğer komşu köylerden buraya peynirler geliyordu. Mayıs ayından Ekim ayına kadar peynirlerimizi bu mağarada saklıyoruz. Mağaraya 20 tondan daha fazla peynir geliyor. Mağaradaki peynirlerin lezzeti daha bir başka oluyor" ifadelerini kullanmıştır.

Geçmişten günümüze uzanan bu geleneğin tarihi derinlikleri bulunmaktadır. Önceden ulaşım imkanlarının kısıtlı olduğu dönemlerde çevre köylerden gelen vatandaşlar ekim ayının 10'u civarında katırlarla bu alana gelerek peynirlerini almakta ve kendi yetiştirdikleri ürünleri de satmaktaydı. Ayranpınar köyü sakinleri ise bu alanda kendi meyvelerini çevre köylerden gelenlere sunarak küçük çaplı bir ticari hareketlilik oluşturmaktaydı. Bu durum buz mağaralarının sadece bir depolama alanı değil aynı zamanda bir sosyo-ekonomik etkileşim merkezi olduğunu da gözler önüne sermektedir.

Kemah buz mağaraları geçmişten günümüze aktarılan kültürel mirasın bir parçası olarak bölgenin doğal zenginlikleri arasında yer almakta ve geleneksel peynir üretiminin vazgeçilmez bir unsuru olarak varlığını sürdürmektedir. Bu eşsiz uygulama hem yerel ekonomiyi desteklemekte hem de yöreye özgü peynirlerin benzersiz lezzetini gelecek nesillere taşımaktadır.