İşitme Engelliler İçin Müziği Görselleştiren Bilimsel Bir Yaklaşım Geliştirildi
Müzik öğretmeni Zeynep Eylül Üçer ve fizik öğretmeni Ceren Can, müzik notaları ve ışık arasındaki ilişkiyi matematiksel bir temele oturtarak seslerin...
Kültür Koleji’nde görevli eğitimciler tarafından geliştirilen çığır açıcı bir proje, işitme engelli bireylerin müziği görsel yollarla deneyimlemesinin kapılarını aralıyor. Bu yenilikçi çalışma, müzik eğitiminde kullanılan renkli nota sistemlerine evrensel bir standart getirme potansiyeli taşıyor ve müzik dünyasında önemli bir dönüşümün habercisi olarak kabul ediliyor.
Projenin mimarlarından, lise kademesinde fizik öğretmenliği yapan Ceren Can, müziği renklerle eşleştirme üzerine gerçekleştirdiği çalışmanın detaylarını paylaştı. Can ve ekibi, duyulan sesleri gerçek zamanlı olarak renk karşılıklarına dönüştürebilen bir cihaz prototipi üzerinde ikinci aşama çalışmalarına başlamayı planlıyor. Bu sayede, işitme engellilerin, 26 yaşından sonra duyma yetisini kaybeden ancak tüm zamanların en önemli bestecilerinden biri olarak kabul edilen Ludwig van Beethoven gibi müziği derinlemesine hissedebileceği ve hatta kendi özgün bestelerini yapabileceği ifade ediliyor.
Öğretmen Ceren Can, mevcut sistemler ile kendi projeleri arasındaki temel farkı ve bilimsel dayanağı şu sözlerle açıkladı:
“Notaları renklerle ilişkilendirerek işitme engellilerin enstrüman çalmasını sağlayan projeler ve cihazlar mevcut. Ancak bunlar bilimsel bir dayanağı olmadan, örneğin ‘do kırmızı, la sarı olsun’ denilerek yapılmış çalışmalar. Bu çalışmalar kişiye ve projeye göre değişebiliyor. Bizim ‘Müzikal Algıyı Görsel Olarak Modelleyen Frekanslar ve Işık Spektrumu’ projemizle ise, notaya karşılık gelen elektromanyetik dalga frekansı ve bunun ortaya çıkardığı ışık bulunarak çalışıldı. Yani ilgili notanın oluşturduğu frekanstan ortaya çıkan ışık ve onun verdiği renk doğrultusunda bu çalışma gerçekleştirildi. İnsanların duyma ve görme aralığının minimum ve maksimum değerlerini alarak tüm frekansları buna göre düzenledik.”
Can’ın belirttiği üzere, "Müzikal Algıyı Görsel Olarak Modelleyen Frekanslar ve Işık Spektrumu" adlı proje, her notanın kendine özgü elektromanyetik dalga frekansını ve bu frekansın yaydığı ışık rengini bilimsel yöntemlerle tespit ederek, notalar ile renkler arasında evrensel ve tutarlı bir eşleşme sağlamayı hedefliyor. İnsan işitme ve görme yeteneklerinin alt ve üst sınırları dikkate alınarak tüm frekans aralıkları bu bilimsel çerçevede hassasiyetle düzenlendi. Bu yaklaşım, sadece enstrüman çalmayı değil, aynı zamanda müziği anlama ve yorumlama süreçlerini de işitme engelli bireyler için daha erişilebilir hale getirmeyi vaat ediyor.