Kutup Soğukları Etkili Olacak Marmara’da Baraj Dolulukları Kritik Seviyede
Ekim ayıyla birlikte bir anda serinleyen hava, aslında geçmişte de yaşanmıştı. Ancak bu yıl tablo biraz farklı. Özellikle Bolu, Kayseri, Sivas ve Erzurum’da...
Son dönemde Türkiye genelinde yaşanan ani hava değişimleri ve yüksek kesimlerde görülen erken kar yağışları, kamuoyunda iklim değişikliğine yönelik endişeleri artırdı. Ancak Meteoroloji uzmanı Adil Tek, Ekim ayında kaydedilen sıcaklıkların "uç değerler" olmadığını, geçmiş yıllarda da benzer serin dönemlerin yaşandığını ifade etti. Tek, uzun süreli sıcak ve kurak bir dönemin ardından yaşanan bu değişimlerin, kışın erken geldiği algısını oluşturduğunu dile getirdi.
Adil Tek, Mayıs ayından bu yana süregelen ciddi kuraklığa dikkat çekti. Özellikle Marmara Bölgesi'nin bu durumdan olumsuz etkilendiğini ve yağışların ortalamanın çok altında kaldığını vurgulayan Tek, bu durumun barajlardaki su seviyelerini de ciddi biçimde düşürdüğünü belirtti.
Kutup Soğukları Yolda Ve Jet Akımları Yön Değiştiriyor
Ekim ayının başlamasıyla birlikte kuzeyden gelen hava akımlarında belirgin bir artış gözlendi. Adil Tek, kutup bölgesinde oluşan ve bilimsel adıyla "polar vortex" olarak bilinen hava sisteminde bozulmaların başladığını açıkladı. Bu bozulmaların, daha önceki tahminlerde de öngörüldüğünü belirten Tek, önümüzdeki aylarda kutup kökenli soğuk hava dalgalarının ülkeyi daha sık etkisi altına alacağını ifade etti.
Ayrıca, jet akımlarının yön değiştirmesi de önemli bir faktör olarak öne çıktı. Tek, jet akımlarının sıcak hava kütlelerinin kuzeyden güneye veya güneyden kuzeye taşınmasında kritik bir rol oynadığını kaydetti. Şu anda jet akımlarının daha güneye, Akdeniz'e doğru inmeye başladığını belirten Tek, "Bu durum, Afrika kökenli sıcak hava kütlelerinin ülkemize ulaşmasını engelliyor. Aynı zamanda kuzey ile aramızda bir set oluşturarak soğuk havanın ülkemizde hapsolmasına neden oluyor. Kasım ve Aralık aylarında da sıcaklıkların mevsim normallerinin altında seyretmesi olağan" değerlendirmesinde bulundu.
Erken Kar Yağışlarının Nedeni: Oklüzyon Cephesi
Bursa Uludağ, Kayseri Erciyes, Erzurum, Sivas, Bolu ve Tokat başta olmak üzere birçok ilin yüksek kesimlerinde erken sayılabilecek kar yağışları etkili oldu. Hatta Erzurum'da kent merkezi de karla beyaza büründü. Bu erken kar yağışlarının nedenine ilişkin olarak Adil Tek, şu açıklamayı yaptı: "Ülkemizde etkili olan yağışların temel sebebi, soğuk havanın sıcak havayı yukarı itmesiyle oluşan oklüzyon cephesiydi. Bu mekanizma hem yağışı hem de ani sıcaklık düşüşlerini beraberinde getirdi. Zaman zaman soğuk cepheler, zaman zaman da oklüzyon cepheler etkili olmaya devam edecek." Tek, yağışlı havanın yurdu yavaş yavaş terk etmeye başladığını ancak serin havanın etkisini sürdürmeye devam edeceğini sözlerine ekledi. Özellikle Karadeniz'in doğu kıyılarında etkili olan yağış sisteminin Trabzon, Rize ve Artvin üzerinden ülkeyi terk etmeye başladığının altını çizdi.
Bu Yıl Kış Sert Mi Geçecek? İklim Normallerine Dönüş
Meteoroloji uzmanı Adil Tek, iklim modelleri ve uzun vadeli mevsim tahminlerine dayanarak Türkiye'nin bu yıl son 30 yılın iklim normallerine geri dönmeye başladığını belirtti. Ekim ayının son günlerinden itibaren Kasım ve Aralık aylarında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 0 ila 1 derece altında seyredeceğini öngören Tek, geçmiş yıllardaki sapmaların genellikle sıcaklık yönünde yukarı doğru olduğunu, yani daha ılıman kışlar geçirildiğini hatırlattı. Ancak bu yıl tablonun değiştiğini ifade eden Tek, "Anomali, mevsim ortalamasından olan sapma anlamına geliyor. Ancak bu sene tablo değişiyor. Soğuk günlerin sayısı, sıcak günlerden fazla olacak gibi görünüyor" yorumunu yaptı.
Bursa'da Su Sıkıntısı Devam Ediyor: Yağış Beklentisi
Bursa'nın içme suyu ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayan 60 milyon metreküp kapasiteli Nilüfer ve 125 milyon metreküp kapasiteli Doğancı barajlarının ortalama doluluk oranı yüzde 0,67 olarak ölçüldü. Bu kritik seviyeler nedeniyle Ekim ayı itibarıyla kentte 12'şer saatlik planlı su kesintileri uygulanmaya başlandı. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi tarafından Uludağ'a düzenlenen teknik gezide kaynak sularındaki azalma uzmanlarca raporlandı. Adil Tek, Bursa'da bu hafta içi kayda değer bir yağış beklenmediğini, kısa vadede olumlu bir tablo çizilemediğini belirtti.
Tek, 18 Ekim tarihinde zayıf, geçiş niteliğinde bir yağışın görülebileceğini, ancak bunun etkili bir sistem olmadığını ifade etti. Esas yağışlı havanın 22 Ekim tarihinden itibaren beklendiğini belirten Tek, "22'sinden sonra kuvvetli bir yağışlı sistem geliyor. Bu sistem 23-24 Ekim tarihlerine kadar etkili olacak. Marmara genelini kapsayacak ve hatta Ege'nin güneyine kadar uzanabilecek" açıklamasında bulundu. Ancak bu yağışın tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Tek, baraj dolulukları için uzun süreli ve aralıklı yağışların şart olduğunun altını çizdi: "Şehir barajlarının iyi bir seviyeye gelmesi için en az iki ay boyunca aralıklarla sürecek yağışlara ihtiyaç var. Bursa için şimdilik durum pek iç açıcı görünmüyor." Adil Tek, yaz başında sıklıkla dile getirdiği "sembolik su kesintisi" önerisinin artık zorunlu bir uygulama haline gelmesi gerektiğini ifade etti. Tek, yalnızca Bursa değil, İstanbul başta olmak üzere tüm büyük şehirlerde vatandaşın su tasarrufu konusunda daha duyarlı olması için bu tür önlemlerin gerekliliğini vurguladı: "Yaz başında haftada bir ya da iki saatlik, sembolik su kesintilerinin yapılması gerektiğini dile getirmiştim. Bu uygulama uyarı amacı taşımalı. Vatandaşın suyun kıymetini anlaması için artık bu tür sembolik adımlar mecburi görünüyor. Özellikle İstanbul'da mutlaka düşünülmeli. Elbette önceden haber verilerek ve planlı şekilde uygulanabilir."
İstanbul'da Hava Durumu Ve Yağış Beklentisi
Adil Tek'in açıklamalarına göre, Çarşamba günü kuzeyden gelen cephe sistemi, İstanbul'da özellikle Anadolu Yakası'nda gece saatlerinde etkili olacak. Bu yağışların kuvvetli olması beklenmiyor; kısa süreli ve zayıf geçişler şeklinde görülecek. Perşembe günü de benzer şekilde aralıklarla hafif yağış geçişlerinin yaşanacağını belirten Tek, Cumartesi sabahı için de İstanbul'da hafif yağış ihtimaline dikkat çekti. Pazar günü ise yer yer kısa süreli yağışların devam etmesi bekleniyor.
22 Ekim tarihinde yer yer kuvvetli yağışların görülebileceğini ifade eden Tek, sıcaklıklarla ilgili olarak ise önemli bir değişim beklenmediğini belirtti: "Önümüzdeki günlerde sıcaklıklar 19 ila 22 derece arasında dalgalanacak. Ortalama sıcaklık 20 derece civarında olacak."