Gıda Perakendecileri Derneği Marketlerin Pazar Günü Kapanmasıyla Yüzde 14 İstihdam Kaybı Öngörüyor

Perakende sektöründe uzun süredir devam eden pazar günü marketlerin kapanması tartışması, sektör temsilcileri arasında ciddi bir ayrılığa yol açtı. Özellikle gıda perakendesi alanında faaliyet gösteren büyük zincir marketlerin pazar günü kapalı olması yönündeki öneriler, hem istihdam hem de ekonomik etkileri açısından farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oldu.

Pazar Günü Kapanma Yönünde Ortak Mutabakat İddiası

Tartışmanın fitili, Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) Başkanı Ömer Düzgün'ün açıklamalarıyla ateşlendi. Düzgün, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) işbirliğiyle düzenlenen bir çalıştayda, sektör temsilcilerinin önemli bir bölümünün, Avrupa ülkelerinde sıklıkla görülen pazar günü zincir marketlerin kapalı olması uygulamasına benzer bir yönde mutabakata vardığını ifade etti. Bu açıklama, kamuoyunda ve perakende camiasında geniş yankı uyandırdı ve beklenen tartışmayı başlattı.

Sektörün Büyük Temsilcilerinden Gelen Şiddetli İtiraz

Ancak bu "mutabakat" açıklaması, sektörün önde gelen diğer çatı kuruluşları tarafından hızla reddedildi. Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu (TAMPF), söz konusu karara karşı çıkarak pazar günü kapanma önerisinin sektörün genelini temsil etmediğini dile getirdi. Ardından, Yönetim Kurulunda Migros, BİM, CarrefourSA ve A101 gibi ulusal zincir marketlerin üst düzey yöneticilerinin bulunduğu Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) de kapsamlı bir açıklama yayımladı. GPD, basında yer alan "sektörün anlaşmaya vardığı" yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını ve bu doğrultuda bir görüş birliği bulunmadığını kamuoyuna duyurdu.

Gpd'den İstihdam Kayıplarına Dair Net Uyarı

Gıda Perakendecileri Derneği, açıklamasında mevcut işletme yapısının haftanın 7 günü faaliyet göstermek üzere kurgulandığını ve çalışan sayılarının da bu düzene göre ayarlandığını vurguladı. Dernek, haftanın bir günü yapılacak bir kapanmanın doğrudan daha az istihdama veya küçülmeye yol açacağını belirtti. GPD'nin açıklaması, şu ifadelerle detaylandırıldı:

"Ülkemizde gıda perakendesinde faaliyet gösteren ulusal zincirlere ait 47.000 satış noktasını ve sektörde istihdam edilen 465.000 çalışanı temsil eden Gıda Perakendecileri Derneği olarak; bugün çeşitli basın yayın organlarında çıkan sektörün, zincir marketlerin pazar günü kapalı olmasıyla ilgili anlaşmaya vardıkları haberine dair bu doğrultuda bir görüş birliğimiz olmadığını kamuoyuna önemle arz ederiz."

Dernek, aynı zamanda üyesi oldukları ve organize perakendenin yüzde 90'ının üzerinde bir temsil gücüne sahip olan Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu'nun açıklamasına atıfta bulunarak, teknik verilerin haftanın bir günü gerçekleşecek bir kapanmanın hem istihdam hem de kayıtlı ekonomi üzerinde onarılması güç büyük yaralara neden olacağını açıkça gösterdiğini belirtti.

Ekonomik Güçlenme Döneminde Çalışma Kısıtlaması Eleştirisi

GPD, yaklaşık 5.000 satış noktasıyla tüm sektörü temsil etmekten uzak gördüğü Türkiye Perakendeciler Federasyonu'nun, sektörü, ülke ekonomisini ve en önemlisi tüketicileri olumsuz etkileyecek bu konuda tüm sektör adına açıklama yapmasını son derece yanlış bulduğunu ifade etti. Dernek, ekonominin daha da güçlenmesi gereken bir dönemde, daha çok çalışmak yerine çalışma gününü azaltıcı bir tavsiyede bulunulmasını ve bunun etkilerinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmemesini kabul edilemez olarak nitelendirdi.

Yüzde 14 İstihdam Kaybı Ve Tedarik Zinciri Aksaklıkları

Gıda Perakendecileri Derneği, çalışma günlerine getirilecek bir kısıtlamanın hem kısa hem de uzun vadede istihdamı son derece olumsuz etkileyeceğini ve işletmelerin işe alımlarını doğal olarak sınırlayacağını öngördü. Açıklamada, sadece perakendede değil, doğrudan ve dolaylı olarak perakende sektörüyle etkileşim içerisinde olan başta üretim ve lojistik sektörleri olmak üzere birçok alanda istihdamın azalmasına neden olacağı belirtildi. Özellikle dikkat çekilen nokta ise şu oldu:

"Haftada bir gün kapalı kalmak, sadece mağaza istihdamında yüzde 14 seviyesinde bir azalmayı getirecektir. Tedarik zinciri ve tüm paydaşlar düşünüldüğünde olası istihdam kayıpları çok daha yüksek olacaktır."

GPD, çalışma günlerine gelecek bir kısıtlamanın tedarik zincirinde de önemli bir aksamaya sebebiyet vereceğini ifade etti. Özellikle hızlı tüketim ürünlerinde zincirin bozulmasının, ürün kayıpları noktasında dünya ortalamalarının çok üzerinde kayıplar yaşandığı göz önüne alındığında, üreticiler, tüketiciler ve enflasyon üzerinde olumsuz ekonomik etkiler yaratma potansiyeli taşıdığına dikkat çekti.

Tüketici Mağduriyeti Ve Dijitalleşme Vurgusu

Dernek, alışveriş günlerinin kısıtlanmasının tüketici mağduriyetine yol açacağını da vurguladı. Bu tür bir uygulamanın, tüketicinin ürünlere daha uygun fiyatlarla ulaşma, farklı alternatif ve çeşitlilik içinde seçme haklarını kısıtlayacağını belirtti. Özellikle ekonomik yönden alım gücü düşük olan tüketicinin aleyhine bir durum ortaya çıkacağını dile getiren GPD, kısıtlama önerileri değerlendirilirken günümüzde dijitalleşmenin geldiği nokta ve haftanın 7 günü, günün 24 saati internet üzerinden alışveriş yapılabildiği gerçeğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.