RTÜK Başkanı Daniş Ayrımcılık Ve Şiddet İçerikli Yayınlara Yeni Yaptırımlar İçin Çalıştıklarını Duyurdu

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Jülide Sarıeroğlu başkanlığında toplandı. Komisyonun açılış konuşmasının ardından kürsüye gelen Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş, engelli bireylerin medya hizmetlerine erişimi ve medya içeriklerinde karşılaştıkları sorunlara ilişkin kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.

Yasal Çerçeve Ve Yaptırım Politikaları

Başkan Daniş, RTÜK'ün asli görevlerinden birinin, toplumun tüm kesimlerine eşit, güvenli ve nitelikli yayın erişimini temin etmek olduğunu vurguladı. Bu bağlamda, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un engelli bireylere yönelik iki temel ilkeyi güvence altına aldığını ifade etti. Daniş, yasanın ilgili maddelerini şu şekilde aktardı: "Hiçbir yayın engellilik dahil herhangi bir nedenle ayrımcılık yapamaz, aşağılayıcı içerik barındıramaz." Ayrıca, "Çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar veya şiddet içeremez, teşvik edemez." Daniş, bu iki ilkenin RTÜK'ün denetim süreçlerinde "kırmızı çizgileri" olduğunu belirtti. 2023 ile 2025 yılları arasında bu maddeler kapsamında toplam 7 müeyyide uygulandığını da sözlerine ekledi.

Erişilebilir Yayıncılıkta Atılan Adımlar

Engelli bireylerin yayın hizmetlerine erişimini güçlendirmek amacıyla önemli adımlar atıldığını kaydeden Daniş, 2018 yılında geniş katılımlı bir çalıştay düzenlendiğini anımsattı. Bu çalıştayda işaret dili, ayrıntılı altyazı ve sesli betimleme alanlarında uzman komisyonlar oluşturulduğunu bildirdi. Bu çalışmaların neticesinde hazırlanan taslaklar doğrultusunda Erişilebilir Yayın Hizmetleri Yönetmeliği'nin 2019 yılında yürürlüğe girdiğini açıkladı. Bu yönetmeliğin yayıncı kuruluşları, beş yıllık süreç içerisinde yayınlarının en az yüzde 40'ını engelli dostu içeriklerle destekleme yükümlülüğü altına soktuğunu dile getirdi.

Geleceğe Yönelik Vizyon: Engelsiz Medya Ve Yeni Müeyyideler

RTÜK'ün "Engelsiz Medya" vizyonunu güçlendirerek sürdürme kararlılığında olduğunu belirten Daniş, gelecek dönemde hayata geçirilecek çalışmalara da değindi. Ana haber bültenlerinde kullanılan işaret dili çevirileri için bir standart seti oluşturulması amacıyla yayıncılara yönelik eğitimler planlandığını aktardı. İşitme engelli vatandaşların RTÜK'e işaret diliyle görüntülü bildirim yapabilmeleri için teknik altyapının kurulum çalışmalarının sürdüğünü ifade etti. Ayrıca, yayın durdurma cezaları neticesinde yayınlanan programlara, engelli bireylerin haklarına ve karşılaştıkları sorunlara dair içeriklerin eklenmesinin planlandığını vurguladı. Başkan Daniş, konuşmasında önemli bir noktaya değinerek, ayrımcılık ve şiddet içerikli yayınlara ilişkin caydırıcılığı artıracak yeni müeyyideler konusunda aktif bir çalışma yürüttüklerini duyurdu. Engelli bireylerin medya hizmetlerinden eşit, güvenli ve nitelikli biçimde yararlanmasının bir görev olmanın ötesinde, toplumsal sorumluluğun ayrılmaz bir parçası olduğunu yineledi.

İstatistiksel Veriler Ve Gelişmeler

RTÜK Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı Feyza Gizligider de sunumunda engelli bireylere yönelik hayata geçirilen düzenlemeler hakkında detaylı bilgiler paylaştı. Gizligider, 2023 ile 2025 yılları arasında toplam 3 bin 240 vatandaş bildiriminin engellileri de kapsayan şikayetlerden oluştuğunu, bu sayının toplam bildirimlerin yüzde 1,5'ine denk geldiğini belirtti. Kamu spotları konusunda ise ilgili kuruluşların hazırladığı engellilerle ilgili toplam 54 kamu spotunun kurum tarafından onaylanarak kamu spotu havuzuna alındığını kaydetti. Gizligider, televizyon kanallarıyla yapılacak toplantılarda bu kamu spotlarına öncelik verilmesi yönünde teşvik edici iletişimler kurulacağını ifade etti. Müeyyideler açısından bakıldığında, televizyon kanallarına toplam 7 adet müeyyide uygulandığını aktaran Gizligider, RTÜK web sayfasının erişilebilirlik düzeyinin ise yüzde 95 olduğunu değerlendirdi.