Primer Sezaryen Oranları Uzun Yıllar Sonra İlk Kez Düşüşe Geçti

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi görüşmeleri sırasında Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sağlık hizmetlerindeki son gelişmeleri ve bakanlığın gelecek hedeflerini kamuoyuyla paylaştı. Bakan Memişoğlu, özellikle primer sezaryen oranlarındaki düşüş, anne ve bebek sağlığında kaydedilen ilerlemeler ve aile hekimliğinin güçlendirilmesi gibi kritik başlıklarda önemli bilgiler aktardı.

Sağlık Hizmetlerinde Dönüşüm Ve Aile Hekimliğinin Rolü

Bakan Memişoğlu’nun açıklamalarına göre, sağlık hizmetlerine yapılan müracaat sayıları 2024 yılında toplamda 1 milyar 48 milyon olarak gerçekleşti. Bu rakamın yılın ilk 10 ayında 930 milyon seviyesinde kaydedilmesi, sağlık sisteminin yoğunluğunu gözler önüne serdi. Ancak, bu yoğunluğun yönetilmesinde önemli bir dönüşüm sağlandı. Aile hekimlerinin rolünün güçlendirilmesiyle, 1.859 ilacın aile hekimleri tarafından yazılabilir hale getirildiği ve birçok ilaç raporunun da yine aile hekimlerince düzenlenebildiği belirtildi. Bu kapsamlı düzenlemeler sayesinde, bir yıl öncesine kıyasla, 65 milyon başvuru hastaneler yerine doğrudan aile hekimleri tarafından karşılandı. Bu adımın, hastanelerin üzerindeki yükü hafifleterek vatandaşların birinci basamak sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırdığı vurgulandı.

Koruyucu Hekimlik Ve Halk Sağlığı Taramaları

Bakanlık, koruyucu hekimlik ve erken tanıya yönelik çalışmalarına hız kesmeden devam etti. Son bir yıllık dönemde, 35 milyon vatandaşın kronik hastalık taramaları gerçekleştirildi ve bu taramalar sonucunda 7.3 milyon kişiye yeni tanı konuldu. Kanserle mücadelede de önemli adımlar atıldı. Yaklaşık 5 milyon kanser taraması yapılarak 19 bin kişiye erken kanser tanısı konulması, hastalığın tedavisi sürecinde kritik bir avantaj sağladı.

Anne Ve Bebek Sağlığında Tarihi Başarılar

Sağlık Bakanlığı’nın en dikkat çekici başarılarından biri, anne ve bebek ölüm oranlarındaki tarihi düşüş oldu. 2002 yılında yüz bin canlı doğumda 64 olan anne ölüm oranı, 2024 yılında 11.5’e gerileyerek Cumhuriyet tarihindeki en düşük seviyesine ulaştı. Benzer şekilde, bin canlı doğumda 31.5 olan bebek ölüm hızı da 2024 yılında 8.9’a düşürüldü. Bu veriler, Türkiye’nin anne ve bebek sağlığı alanında uluslararası standartlara yaklaştığını ve hatta birçok gelişmiş ülkeyi geride bıraktığını gösterdi.

Sezaryen Oranlarında İlk Düşüş Ve Normal Doğum Eylem Planı

Uzun yıllardır artış eğiliminde olan ve sağlık otoriteleri tarafından endişeyle izlenen primer sezaryen oranlarında, "Normal Doğum Eylem Planı" sayesinde önemli bir düşüş yaşandı. Bakan Memişoğlu, bir yıl içinde primer sezaryen oranında 4.1 puanlık bir düşüş kaydedildiğini açıkladı. Bu sayede, 2025 yılında primer sezaryen oranı yüzde 32.1’den yüzde 28’e geriledi. Sağlık Bakanı, tıbbi zorunluluk dışındaki sezaryen oranlarını daha da düşürmek amacıyla planın ikinci aşamasına geçileceğini belirterek, bu konudaki kararlılıklarını dile getirdi.

Halk Sağlığı Kampanyaları Ve Bağımlılıkla Mücadele

Sağlık Bakanlığı’nın yürüttüğü "İdeal Kilonu Öğren, Sağlıklı Yaşa" kampanyası, halk sağlığı alanındaki farkındalığı artırmayı hedefledi. Bu kampanya kapsamında sadece 3 ayda 81 ilde 10 milyondan fazla vatandaşın boy ve kilo ölçümleri yapıldı. Sonuçlar, vatandaşların %65’inin fazla kilolu olduğunu ortaya koydu. Tespit edilen bu kişiler, Sağlıklı Hayat Merkezlerindeki diyetisyenlere yönlendirilerek daha sağlıklı bir yaşam tarzına teşvik edildi.

Bakanlık, bağımlılıkla mücadeleyi de yalnızca tütünle sınırlı tutmadı. Dijital bağımlılık, online kumar gibi davranışsal bağımlılıklarla ilgili hizmetlerin de yürütüldüğü ifade edildi. Memişoğlu, “Siz değerli vekillerimizden tütün alışkanlığı olanları da meclisimizdeki sigara bırakmaya bekliyoruz.” sözleriyle milletvekillerine de sigarayı bırakma çağrısında bulundu.

Organ Bağışı Ve Acil Sağlık Hizmetlerinde Gelişmeler

Türkiye’de 150 nakil merkezinde her yıl ortalama 5 bin organ nakli gerçekleştirildiği belirtildi. Organ bağışını kolaylaştırmak amacıyla artık e-Devlet üzerinden de bağış yapılabildiği bilgisi paylaşıldı. Bakan Memişoğlu, “Kıymetli vekillerimiz, sizlerle birlikte tüm halkımızı, e-Nabız üzerinden organ bağışı yapmaya davet ediyorum.” diyerek organ bağışının önemini bir kez daha vurguladı. Kemik iliği ihtiyacı olan hastalara yönelik olarak da 2015 yılından bu yana Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi (TÜRKÖK) aracılığıyla yaklaşık 8 bin hastaya uygun hücre temin edilerek bu alandaki dışa bağımlılığın ortadan kaldırıldığı açıklandı. Acil sağlık hizmetlerinde ise yıl sonu itibarıyla 856 yeni ambulansın filoya katılacağı ve bu yılın ilk 10 ayında 4 bin 231 vatandaşın hava ambulans hizmetlerinden yararlandığı ifade edildi.

Sağlık Personeli Kapasitesi Ve Deprem Hazırlıkları

Sağlık Bakanı Memişoğlu, sağlık sektöründeki istihdam kapasitesine ilişkin de güncel bilgiler paylaştı. 2024 yılı Temmuz ayından sonra 14 bin 970’i uzman hekim olmak üzere toplamda 99 bin 567 sağlık personelinin istihdam edildiği bildirildi. Mevcut durumda 61 bin 623 pratisyen hekim, 111 bin 580 uzman hekim, 52 bin 225 diş hekimi, 334 bin 276 hemşire ve ebe ile birlikte toplam 1 milyon 470 bin 757 sağlık çalışanının aktif görevde olduğu belirtildi.

Olası doğal afetlere karşı sağlık sisteminin hazırlığı da Bakan’ın gündemindeydi. Bakan Memişoğlu, bütçe sunumunda sağlık sisteminin olası İstanbul depremine karşı hazır olduğunu dile getirdi. “Hastane afet planlamalarımızla, 20 bin kişilik UMKE ekibimizle ve gerçekleştirdiğimiz kapsamlı tatbikatlarla, olası İstanbul depremi dahil, tüm afetlere karşı, sağlık sistemimizi tam hazır hale getirdik.” ifadelerini kullanan Memişoğlu, başta İstanbul, İzmir ve Kocaeli olmak üzere sağlık altyapılarının güçlendirildiğini vurguladı.

TBMM'de Bütçe Sunumu Ve Muhalefetin Tepkisi

Sağlık Bakanlığı’nın 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmeleri sırasında Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Milletvekili Ali Karaoba, ‘beyaz önlüklü’ bir protestoya imza attı. Karaoba’nın giydiği beyaz önlükte, görevi başında hayatını kaybeden sağlık çalışanlarının isimleri, kısa muayene süreleri gibi sorunlara ve kamuoyunda tartışma yaratan uygulamalara ilişkin çok sayıda ifade yer aldı. Bu protesto, sağlık çalışanlarının sorunlarına ve sağlık sistemindeki bazı aksaklıklara dikkat çekmeyi amaçladı.