Rekabet Kurumu Süt Sektöründeki Haksız Uygulamalara Geçici Tedbir Kararı Aldı

Rekabet Kurumu, Türkiye’nin çiğ süt sektöründe gözlemlenen ve üreticilerin mağduriyetine yol açtığı iddia edilen uygulamalara ilişkin yoğun şikayetleri değerlendirerek önemli bir adım attı. Kurum Başkanı Birol Küle’nin açıklamaları doğrultusunda, sektördeki rekabet ihlallerine yönelik yürütülen soruşturmalar derinleştirilirken, üreticileri korumak amacıyla piyasaya geçici tedbir kararları getirildi.

Sektöre Yönelik Şikayetler Ve Başlatılan Soruşturmalar

Son dönemde süt piyasasına ilişkin artan şikayetler, Rekabet Kurumu’nun dikkatini çiğ süt sektörüne çevirmesine neden oldu. Başkan Küle, şikayetlerin iki ana eksende toplandığını belirtti. Bir kısım üretici, çiğ süt fiyatlarının sanayiciler tarafından ortaklaşa belirlenerek piyasanın baskılandığı yönünde iddialarda bulunurken, diğer bir kısım şikayet ise sanayicilerin süt alımı karşılığında üreticilere "süt satışı için yem alımını zorunlu tutması" uygulamasına işaret ediyordu.

Rekabet Kurumu, bu şikayetleri titizlikle inceledi. İlk gruptaki şikayetler sonucunda 44 teşebbüs ve teşebbüs birliği hakkında geniş çaplı bir soruşturma başlatıldı. Bu soruşturma süreci halen devam ederken, ikinci grup şikayetler kapsamında da 39 farklı teşebbüs hakkında soruşturma açıldığı kamuoyuna duyuruldu.

"Süt Karşılığı Yem" Uygulaması Mercek Altında

Yapılan incelemeler, özellikle "süt karşılığı yem" uygulamasının çiğ süt sektöründe yaygınlaştığını ve üreticileri ciddi bir mağduriyete sürüklediğini ortaya koydu. Küle, bu uygulamanın detaylarını açıklarken, bazı sanayicilerin çiğ süt üreticilerini sütlerini satabilmek için kendilerinden yem almaya zorladığını, yeterli miktarda yem alınmaması durumunda süt ticaretini kestiğini veya ödemeleri geciktirdiğini tespit ettiklerini dile getirdi.

Ayrıca, zorunlu yem satışlarının üretim sözleşmelerine yansıtılmadığı, üreticiye ihtiyacından fazla yem satıldığı, satılan yemlerin piyasa fiyatlarının üzerinde, alınan sütlerin ise piyasa fiyatlarının altında fiyatlandırıldığı ve belirlenen yem-süt paritesine uyulmadığı belirlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi" uyarınca, yem alımının tamamen gönüllülük esasına dayanması gerektiği ve yem-süt paritesinin 1,3 oranına uygun olması zorunluluğu bulunuyordu. Ancak sahadaki uygulamalar bu yasal çerçeveye aykırı seyretmekteydi.

Rekabet Kurumundan Çiğ Süt Piyasasına Geçici Tedbir Kararı

Devam eden soruşturma sürecinde çiğ süt üreticilerinin korunmasının elzem olduğunu gören Rekabet Kurumu, piyasaya müdahalenin kaçınılmaz olduğuna karar verdi. Bu çerçevede, geçici tedbir kararı alındı. Alınan karara göre, üreticilerin süt karşılığında yem almaya zorlanamayacağı açıkça belirtildi.

Üreticilerin yem almak istemesi durumunda, miktar ve marka tercihi konusunda tamamen serbest bırakılması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığının Çiğ Süt Üretim Sözleşmesi hükümlerine titizlikle uyulmasının da zorunlu olacağı belirtilerek, sektördeki tüm aktörlere bu kurallara riayet etmeleri konusunda çağrı yapıldı.

Üreticilere Yönelik Bilgilendirme Ve Sanayicilere Uyarılar

Rekabet Kurumu, bu tedbir kararlarının etkinliğini sağlamak amacıyla sanayicilerin üreticilere göndermesi için bir bilgilendirme metni hazırlattı. Bu metinde, süt fiyatının taban fiyatın altında belirlenmesi, ödeme vadesinin 45 günü aşması, primlerin düşük tutulması, yem-süt paritesine uyulmaması ve yem alımının zorunlu tutulması gibi durumlarda üreticilerin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine (TOBB) başvurarak tahkim talebinde bulunabileceği açıkça ifade edildi.

Başkan Küle, sanayicilere bilgilendirme metni kapsamındaki yükümlülüklerini hatırlattıklarını ve alınan geçici tedbir kararına uyulmaması durumunda Rekabetin Korunması Hakkında Kanun uyarınca yüksek idari para cezaları uygulanacağı uyarısında bulunduklarını belirtti. Soruşturma sürecinin halen devam ettiğini vurgulayan Küle, Kurumun aldığı kararlara uyulup uyulmadığını yakından takip edeceklerini ve sürecin sonunda üreticileri yem kıskacına sokanları ağır para cezalarının beklediğini hatırlattı.