Bakan Yumaklı Uygunsuz Tarım Ürünlerinin İmha Edildiğini Ve Sektöre 888 Milyar Lira Destek Sağlandığını Bildirdi

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2026 yılı bütçe görüşmelerinin ardından milletvekillerinden gelen soru ve eleştirilere ayrıntılı yanıtlar verdi. Bakan Yumaklı, tarım sektörüne sağlanan desteklerin kapsamı, çiftçi sayısındaki artış, pestisit denetimleri ve su yönetimi gibi birçok kritik konuya açıklık getirdi.

Tarım Sektörüne Sağlanan Desteklerin Kapsamı Genişliyor

Bakan Yumaklı, "Üreticiye verilen desteklerin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 1'inden daha az olmasına" yönelik eleştirilere karşılık, desteklerin sadece doğrudan nakdi yardımlarla sınırlı olmadığını vurguladı. Tarım sektörüne yönelik yatırım ödenekleri, kredi sübvansiyonları, müdahale alımları ve ihracat desteklerinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Yumaklı, "Toplam itibarıyla GSYH'nin yüzde 1,14'üne denk geliyor, 888 milyar Lira" şeklinde konuştu. Bu açıklama, tarım sektörüne yönelik toplam ekonomik desteğin ne denli geniş bir yelpazeyi kapsadığını ortaya koydu.

Çiftçi Sayısı Ve Ekilen Alanlarda Önemli Artışlar

Çiftçi sayısı ve ekili alanların gelişimine ilişkin sorulara yanıt veren Yumaklı, tarımsal üretimin temelini oluşturan bu göstergelerdeki artışı somut verilerle paylaştı. Bakan Yumaklı, "Çiftçi sayısı, 2021'de 2 milyon 173 bin 9 kişiydi, 2025 itibarıyla 2 milyon 363 bin 734 kişiye yükseldi. Alan, 2021'de 151 milyon 642 bin 705 dekardı, 2025'te 170 milyon 126 bin 627 dekar oldu" dedi. Bu rakamlar, son yıllarda tarım sektörüne olan ilginin ve ekilebilir arazilerin kullanımının arttığını gösterdi.

Genç Çiftçilerin Tarımsal Üretime Kazandırılması

İşlenmeyen tarım arazilerinin ekonomiye kazandırılması amacıyla çıkarılan yasalar çerçevesinde yürütülen çalışmalara dikkat çeken Bakan Yumaklı, bu konuda önemli bir farkındalık oluştuğunu belirtti. Ayrıca, çiftçilerin yaş ortalaması hakkında bilgi veren Yumaklı, Türkiye'deki ortalama çiftçi yaşının 57 olduğunu, bu oranın Avrupa Birliği'nde 57, ABD'de ise 58 olarak tespit edildiğini aktardı. Genç çiftçilere yönelik desteklerin önemini vurgulayan Yumaklı, "Tarımsal desteklerden yararlanan genç çiftçi oranı 2023'te yüzde 12,6 olarak tespit edildiğini belirterek, 2024'te yüzde 13,5, 2025'te yüzde 14,7'ye çıktı. 2013'ten bugüne kadar alırsak 3 bin 548 projeye, 5,2 milyar Liralık reel hibe verildi. Ama en önemlisi IPARD destekleri, kırsal kalkınma destekleri ve diğer özel projelerle bu kardeşlerimizi tarımsal üretimin içerisinde tutmamız gerekiyor" şeklinde konuştu.

Türkiye'nin Tarım Ürünleri İhracatındaki Yükseliş

Türkiye'nin tarımda net ihracatçı olduğu yönündeki eleştirilere de yanıt veren Bakan Yumaklı, bu alandaki başarılı performansı rakamlarla destekledi. Dünya ihracatında gıda ve tarım ürünlerindeki Türkiye payının yüzde 0,77'den yüzde 1,5'a çıktığını ifade eden Yumaklı, "186 ülke, 2 bin 218 çeşit ürün, dünya ihracatındaki payı 112 milyar Dolar" bilgisini paylaştı. Bu veriler, Türk tarım ürünlerinin küresel pazardaki rekabet gücünün ve çeşitliliğinin arttığını ortaya koydu.

Pestisit Kullanımı Ve Gıda Güvenliği Denetimleri

Pestisitlerin denetimi konusundaki hassasiyeti dile getiren Bakan Yumaklı, Türkiye'nin pestisit kullanımının birçok ülkeye göre daha düşük seviyede olduğunu belirtti. Yumaklı, "Dünyada pestisit kullanımı, hektara Japonya'da 10, Hollanda'da 7, İtalya'da 4,2, ülkemizde 2,4 kilogram" şeklinde bir kıyaslama yaptı. Pestisit kalıntısının ve tavsiye dışı kullanımın önlenmesi için risk bazlı ve istatistiksel metotlarla denetimlerin titizlikle yürütüldüğünü ifade eden Yumaklı, "Uygunsuz ürünleri imha ediyoruz. Bitki koruma ürünlerini kayıt altına alacak ve standart doz aşımı dışında alım satım ve kullanımına izin verilmeyecek yeni bir uygulamayı da hayata geçirmiş olacağız" açıklamasında bulundu. Bu yaklaşım, gıda güvenliği ve tüketici sağlığına verilen önemi gözler önüne serdi.

Bitki Hastalıkları Ve Zararlılarıyla Mücadele

Kahverengi kokarca zararlısı ile ilgili eleştirilere değinen Bakan Yumaklı, zararlının insan sağlığına etkileri konusunda Sağlık Bakanlığından olumsuz bir bildirim alınmadığını kaydetti. İlk olarak 2017'de tespit edilen kahverengi kokarcayla mücadelenin uzun soluklu bir süreç olduğunu vurgulayan Yumaklı, bu dönemde "sahada ve kırsalda 1,3 milyon binayı ilaçladıklarını" belirtti. Ayrıca, buğday üretimine yönelik desteklerin hesaplanma yöntemleri hakkında bilgi veren Bakan Yumaklı, süt tozu ithalatının söz konusu olmadığını da kesin bir dille ifade etti.

Tarımsal Sigorta Sisteminde (Tarsim) Yenilikler

TARSİM'de yapılan yeniliklere de değinen Yumaklı, üreticilerin talepleri doğrultusunda kapsamın genişletildiğini bildirdi. Limon, mandalina ve portakal gibi ürünlerde sıcak hava zararı ve güneş yanıklığı riskinin tamamen teminat kapsamına alındığını aktaran Yumaklı, temel sigorta paketi oluşturulduğunu ve zirai don teminatındaki prim desteğinin yüzde 70'e çıkarıldığını hatırlattı.

Şeker Fabrikalarının Durumu Ve Nişasta Bazlı Şeker Denetimleri

Şeker fabrikalarının özelleştirilmesi konusundaki sorulara yanıt veren Bakan Yumaklı, Türk Şeker'in 14 fabrikası ve sektördeki yüzde 36 pazar payıyla lider konumda olduğunu ve piyasa düzenleyici görevi üstlendiğini dile getirdi. Yumaklı, "Özelleştirilerek kapanan herhangi bir fabrika yok. Burada, pancar üretimi 2 milyon 107 bin ton, şeker üretimi 329 bin ton. Halihazırda özelleştirme kapsamında herhangi bir şeker fabrikası yok" şeklinde net bir açıklama yaptı. Nişasta bazlı şeker kotasının yüzde 2,5 oranında değişmesinin söz konusu olmadığını da vurgulayan Yumaklı, sektör denetimlerinin Bakanlığa geçmesiyle birlikte şeker şirketlerinin denetimlerinin 4 kat arttığını belirtti. Özellikle nişasta bazlı şeker fabrikalarının her 15 günde bir yerinde kontrol edildiğini ifade eden Bakan, "2025'te denetim sayısı 2 bine çıktı. Usulsüzlükler tespit edildi mi? Evet. Bununla ilgili de 600 milyon Liralık ceza uygulandı" bilgisini paylaştı. Bu açıklamalar, şeker sektöründeki sıkı denetimlerin devam edeceğini gösterdi.

Su Yönetimi Ve Kuraklıkla Mücadele Stratejileri

Sulama sistemlerinin desteklenmesi kapsamında 2025 yılı başvuru şartlarını karşılayan 3 bin 114 projenin tamamının hibe kapsamına alındığını ve bu projelerle 280 bin dekar alanda sulama sistemi kurulmasının planlandığını belirten Yumaklı, kuraklıkla ilgili acil eylem planlarının yürürlükte olduğunu vurguladı. "Su Kanunu ve Taşkın Kanunu'na ilişkin çalışmalarımızı tamamladık. Takdir Türkiye Büyük Millet Meclisimizin. Görüşlere açılacak" diyen Bakan, ülkenin yağış seyrini ve baraj doluluk oranlarını yakından takip ettiklerini ifade etti. Yumaklı, "01 Ekim 2024-30 Eylül 2025 tarihlerinde ülkemizde 422 milimetre yağış gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı döneminde bu 597 milimetreydi. Uzun yıllar ortalamasına göre yüzde 26,5, 2024 su yılına göre yüzde 29,4 daha az yağış aldık. Kar yağmıyor, yağış yok. Burada sadece tarım kesimi değil, bütün kesimler için mutlaka ama mutlaka kayıp kaçaklarımıza bakmamız gerekir. Suyu verimli kullanmamız gerekir. Bununla ilgili çalışıyoruz" diyerek suyun verimli kullanımının önemine dikkat çekti.

Melen Barajı'ndaki çalışmalara da değinen Yumaklı, rehabilitasyon projesinin tamamlandığını ve yapım ihalesinin yıl sonu itibarıyla gerçekleştirileceğini açıkladı. Bakan, "Hedefimiz 2027'nin sonunda Melen Barajı'nda su tutularak İstanbul'un içme suyuna katkıda bulunmak" dedi.

Ormancılık Faaliyetleri Ve Yangınlarla Mücadele

Cumhurbaşkanlığı kararıyla orman sınırı dışına çıkarılan alanın 4 bin 668 hektar olduğunu belirten Bakan Yumaklı, buna karşılık Hazine'den orman tesis etmek üzere 9 bin 957 hektar alanın tahsis edildiğini söyledi. Orman yangınlarında insan faktörünün etkisine dikkat çeken Yumaklı, her yangın için otomatik olarak soruşturma başlatıldığını kaydetti.

Görüşmelerin sonunda, Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Su Enstitüsü ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 2026 yılı bütçeleri Komisyon'da kabul edildi.