Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Aralık Enflasyonunun Tahminlerin Altında Kalacağını Açıkladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu'nun (PPK) 11 Aralık tarihli toplantı özetini yayımladı. Söz konusu özet, enflasyonun ana eğiliminin eylül ayındaki artışın ardından ekim ve kasım aylarında bir miktar gerilediğini ortaya koyarken, üç aylık ortalamalar bazında belirgin bir değişiklik gözlenmediğini belirtti. Öncü göstergeler ışığında, Aralık ayı enflasyonunun son Enflasyon Raporu'nda öngörülen seviyelerin altında seyretme olasılığının yüksek olduğu vurgulandı.

Kasım Ayı Enflasyon Dinamikleri Ve Gıda Fiyatlarının Belirleyici Rolü

Kasım ayında tüketici fiyatları yüzde 0,87 oranında bir artış kaydetti. Bu gelişmeyle birlikte yıllık enflasyon, 1,80 puanlık bir düşüşle yüzde 31,07 seviyesine geriledi. Yıllık tüketici enflasyonundaki bu düşüşün ana itici gücü gıda fiyatlarındaki olumlu gelişmeler oldu. Gıda dışı tüketici fiyatlarındaki yıllık enflasyon ise bu dönemde görece yatay bir seyir izledi. B Endeksi'nin yıllık değişim oranı 0,35 puan azalarak yüzde 32,17'ye, C Endeksi'nin yıllık değişim oranı ise 0,40 puan düşüşle yüzde 31,65'e indi.

Enflasyona katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ve hizmet gruplarında sırasıyla 1,61, 0,20 ve 0,17 puanlık azalışlar yaşanırken, alkol-tütün-altın ve enerji gruplarında sırasıyla 0,10 ve 0,08 puanlık artışlar kaydedildi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, tüketici fiyatlarının aylık bazdaki artışının bir önceki aya kıyasla zayıfladığını gösterdi. Kasım ayında tüketici enflasyonunun beklentilerin altında kalmasında gıda fiyatlarındaki gelişmeler belirleyici oldu. Özellikle sebze ürünleri öncülüğünde işlenmemiş gıda alt grubundaki düşüş dikkat çekti. İşlenmiş gıdada ise aylık fiyat artışı yavaşladı. Bu dönemde işlenmemiş gıda fiyatları yüzde 3,33 oranında azalırken, sebze fiyatlarında yüzde 9,52, yumurta fiyatlarında yüzde 8,38 ve beyaz et fiyatlarında yüzde 8,24'lük gerilemeler etkili oldu. İşlenmiş gıda grubunda ise fiyatlar yüzde 1,50 arttı; et ürünleri yüzde 5,17 ve katı-sıvı yağlar yüzde 4,22'lik artışlarla öne çıktı.

Hizmet Sektörü Enflasyonu Ve Kira Dinamikleri

Kasım ayında hizmet fiyatları yüzde 1,46 oranında artış gösterirken, mevsimsel etkilerden arındırıldığında hizmet enflasyonundaki yatay seyir korundu. Temel mal grubundaki aylık fiyat artışı ise görece ılımlı bir görünüm sergiledi. Enerji aylık enflasyonu, ham petrol fiyatlarından ayrışan motorin ürün fiyatlarındaki artışa bağlı olarak yükseldi.

Hizmet sektöründeki fiyatlama davranışının önemli ölçüde atalete yol açtığı ve şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin uzun bir zamana yayıldığı belirtildi. Bu dinamikler, hizmet enflasyonunun mallara göre daha yüksek seyretmesine neden oldu. Kasım ayında yıllık enflasyon, kira ile haberleşme hizmetlerinde azalırken, diğer gruplarda artış kaydetti. Kira enflasyonu aylık bazda yüzde 2,49 ile güç kaybetmeye devam ederken, grup yıllık enflasyonu yüzde 63,59'a geriledi. Ulaştırma alt grubunda fiyatlar yüzde 1,69 arttı ve yıllık enflasyon yüzde 43,24'e yükseldi; bu gelişmede hava yoluyla yolcu taşımacılığı kalemindeki fiyat artışı etkili oldu. Haberleşme alt grubu aylık fiyat artışında (yüzde 1,51) telefonla yapılan görüşme ile internet ücretlerindeki yükselişler etkili oldu. Lokanta-otellerde ise aylık enflasyon, otel ücretlerindeki gerileme ile yüzde 0,89'a indi.

Perakende Ödeme Sistemi (PÖS) mikro verileri üzerinden takip edilen öncü göstergeler, aralık ayında sözleşme yenileme oranındaki düşüşün devam ettiğini ve sözleşmelerde referans olarak kullanılan artış oranlarının yavaşladığını gösterdi. Hem aylık hem de yıllık bazda kira enflasyonundaki gerileme eğilimi devam etti. Raporda, "Gerek PÖS mikro verilerinden elde edilen yeni ve yenilenen sözleşmelerde oluşan gerekse konut değerleme raporları üzerinden takip edilen kira artış oranlarının Tüketici Fiyat Endeksindeki (TÜFE) mevcut yıllık kira enflasyonunun altında değerler aldığı ve gerilemeye devam ettiği izlenmektedir" ifadeleri kullanıldı. Ancak, kira enflasyonu deprem ve kentsel dönüşüm gibi konut sektörüne özgü arz yönlü unsurların etkisiyle öngörülenden yüksek seyretmeyi sürdürdü.

Üretici Fiyatları Ve Küresel Emtia Gelişmeleri

Yurt içi üretici fiyatları kasım ayında yüzde 0,84 oranında arttı ve yıllık enflasyon 0,23 puan yükselerek yüzde 27,23 oldu. Üretici fiyatları aylık enflasyonu, Türk Lirası'nın görünümünün etkisiyle önceki aylara kıyasla zayıfladı. Bu dönemde enerji fiyatları yüzde 0,48 gerilerken, sermaye malları fiyatları yüzde 1,54 ve ara malları fiyatları yüzde 1,27 oranında artışlarla öne çıktı.

Kasım ayında uluslararası emtia fiyatları, temelde enerji ve tarım emtia fiyatlarındaki artışın etkisiyle bir miktar yükseldi. Altın fiyatlarındaki yükseliş ise daha ılımlı gerçekleşti. FAO gıda fiyatları endeksi ise kasım ayında şeker, süt ürünleri ve yağ fiyatları öncülüğünde geriledi. Ekim ayında ortalama 64,7 Amerikan Doları civarında seyreden Brent ham petrol fiyatları, 01 Aralık – 10 Aralık dönemi itibarıyla ortalama 63,8 Amerikan Doları seviyesine indi. Emtia fiyatları yıl genelinde enerji tarafında gerilerken, enerji dışında kalanlarda artış gösterdi ve toplamda dezenflasyonu destekleyici bir görünüm sergiledi.

Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi kasım ayında tarihsel ortalamasının bir miktar altında gerçekleşti. Küresel ve Çin'e yönelik konteyner endekslerinde temmuz ayında başlayan düşüş eğilimi kasım ayında yönünü artışa çevirse de, bu durum 01 Aralık – 10 Aralık dönemi itibarıyla kalıcı olmadı. Döviz kuru sepeti kasım ayında daha düşük bir oranda artış kaydetti. Mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat sanayi PMI verileri hem girdi fiyatlarında hem de ürün fiyatlarında gerilemeye işaret etti.

Enflasyon Beklentileri Ve Gelecek Görünümü

Kasım ayında firma ve hane halkı enflasyon beklentilerinde iyileşme gözlenirken, piyasa katılımcıları beklentileri farklı yönlerde gelişti. Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2025 yıl sonu enflasyon beklentisi 0,4 puan yükselerek yüzde 32,2 seviyesine ulaştı. 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi 1,1 puan artışla yüzde 23,2 düzeyinde gerçekleşirken, diğer vadelerdeki beklentilerde de yükselme görüldü. Gelecek 12 ay ve 24 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentileri sırasıyla 0,2 puan ve 0,3 puan yukarı yönlü güncellenerek yüzde 23,5 ve yüzde 17,7 oldu. 5 yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise 0,1 puan azalışla yüzde 11,3 düzeyinde ölçüldü. Reel sektör beklentilerine bakıldığında, firmaların 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi kasım ayında 0,6 puan azalarak yüzde 35,7 seviyesine geriledi. Aynı dönemde hane halkının 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentileri de 2,2 puan düşerek yüzde 52,2 seviyesinde seyretti. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları iyileşme işaretleri göstermekle birlikte dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etti.

Aralık Ayı Enflasyon Tahmini Ve Para Politikası Kararları

Öncü veriler, gıda fiyatlarında kasım ayında gözlenen olumlu seyrin aralık ayında da devam ettiği yönünde sinyal verdi. İşlenmemiş gıda tarafında taze meyve ve sebze fiyatları gerilerken, kırmızı et fiyatlarında gözlenen artış bu olumlu seyri kısmen sınırladı. İşlenmiş gıda aylık enflasyonundaki kademeli yavaşlama eğilimi sürdü. Enerji fiyatları, akaryakıt fiyatlarındaki düzeltmeye bağlı olarak görece yatay seyretti. Öncü göstergeler, aralık ayında temel mal ve hizmet gruplarında geçen aya kıyasla daha ılımlı fiyat artışlarını ima etti. Ana eğilim göstergelerinin de aralık ayında düşüş eğilimini sürdürmesi beklendi. Bu çerçevede, öncü veriler aralık ayı enflasyonunun son Enflasyon Raporu'nda öngörülene kıyasla daha düşük seyredeceğini ima etti.

Para Politikası Kurulu, 11 Aralık tarihinde politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 39,5'ten yüzde 38'e indirilmesine karar verdi. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 42,5'ten yüzde 41'e, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 38'den yüzde 36,5'e indirdi. Toplantı özetinde, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir" ifadesine yer verildi. Kurul, politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceğini aktardı.

Adımların büyüklüğü, enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla gözden geçirildi. Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir biçimde ayrışması durumunda, para politikası duruşunun sıkılaştırılacağı belirtildi. Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makro ihtiyati adımlarla destekleneceği ifade edildi. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği vurgulandı. Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyeceğini, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacağını bildirdi.