Trafikte Yeni Dönem Magandalara Yüz Binlerce Lira Para Cezası Uygulanacak

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda görüşülecek olan trafik yasası değişikliği teklifiyle karayolları düzenlemelerinde köklü bir dönüşüm hedefleniyor. Toplam 36 maddeden oluşan ‘Karayolları Trafik Teklifi’, yol kurallarını yeniden belirleyerek özellikle kamuoyunda “trafik magandası” olarak nitelendirilen, kuralsız ve agresif sürücüler ile başkalarının hayatlarını tehlikeye atan kişilere karşı caydırıcı yaptırımlar getirmeyi amaçladı.

Hazırlanan yeni düzenlemeler, sadece ceza miktarlarını artırmakla kalmayıp, trafikte her geçen gün sayısı artan tüm motosikletleri zorunlu trafik sigortası kapsamına alarak önemli bir adım attı. İhlallerin tekrarlanması durumunda cezaların kademeli olarak yükseltildiği zincirleme bir yaptırım sistemi öngörülürken, bazı özel durumlarda sürücü belgelerinin iadesi için “psiko-teknik rapor” ibraz etme zorunluluğu da getirildi.

Trafikte Agresif Sürüşe Ve Tehlikeli Eylemlere Ağır Yaptırımlar

Meclise sunulan teklife göre, trafikte saldırı maksadıyla başka bir aracı ısrarla takip eden ya da bu amaçla araçtan inen kişilere 180 bin Lira idari para cezası uygulanması öngörüldü. Bu tür eylemleri gerçekleştiren sürücülerin belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araçları 30 gün boyunca trafikten men edilecek. Ayrıca, karayollarında hız yarışı yapan motorlu araç sürücülerine 46 bin Lira para cezası kesilecek ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle ellerinden alınacak.

Saldırı amaçlı araçtan inme veya hız yarışı gibi özel yasakların ihlali durumunda sürücü belgesinin iadesi için psiko-teknik rapor talep edilme zorunluluğu getirildi. Bu eylemleri basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya ya da diğer elektronik cihazlar aracılığıyla yayarak trafik kuralı ihlali yapmaya özendiren ve bu görüntüleri alenen yayınlayıp öven kişilere ek olarak 25 bin Lira ceza kesilmesi de kararlaştırıldı.

Tehlikeli Sürüş Manevraları Ve Teknik Değişiklikler

Trafiği tehlikeye atacak veya aksatacak biçimde art arda birden fazla şerit değiştiren, otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş karayollarında ters istikamette araç süren sürücülere karşı da ciddi yaptırımlar belirlendi. Araçlarını konvoy halinde veya münferit olarak sürerken diğer araçların geçişini zorlaştıracak ya da tehlikeye sokacak keyfi hareketlerle trafiğin akışını kısmen veya tamamen engelleyen kişilere de 90 bin Lira para cezası uygulanacak. Bu ihlalleri gerçekleştiren sürücülerin belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araçları 30 gün trafikten men edilecek.

Mevzuata uygun olmayan teknik değişikliklerle çevreyi rahatsız edecek derecede gürültü çıkaran (abartı egzoz veya özel ses düzenekli) araçlar için ise 16 bin Lira ceza uygulanması öngörüldü. Tehlikeli sürüş eylemlerinden biri olan “drift” yapmanın cezası, mevcut 46 bin 392 Lira’dan 140 bin Lira’ya yükseltildi. Bu kuralı ihlal eden sürücülerin belgeleri 60 gün geri alınacak ve psiko-teknik değerlendirmeden geçmeleri gerekecek. Araçlarda yönetmeliğe uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazları için ise 21 bin Lira ceza uygulanması kararı alındı.

Kaza Yeri Sorumlulukları Ve Yeni Araç Tanımları

Ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, güvenlik görevlisinin iznini almadan zorunluluk dışında olay yerinden ayrılan sürücülere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi kararlaştırıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte, motorlu bisiklet sahiplerine de zorunlu trafik sigortası yaptırma yükümlülüğü getirildi. Ayrıca, Karayolları Yasası’na "elektrikli skuter" kavramı da eklenerek, bu araçlar ilk kez "motorsuz araç" olarak tanımlandı ve kullanıcıları "genel hükümlere bağlı olarak" hukuki sorumluluk üstlenecek.

Yolcu ve eşya taşımacılığı yapan araçlar dışında, illerin hava ve iklim şartlarına göre belirli durumlarda kış lastiği kullanma zorunluluğu da getirildi.

Hız İhlallerine Yönelik Caydırıcı Yaptırımlar

Hız sınırlarına uymayan sürücülere yönelik cezalar önemli ölçüde artırıldı. Yeni düzenlemelere göre, hız sınırlarını aşan sürücülere uygulanan idari para cezaları şu şekilde belirlendi:

• 6-10 kilometre/saat aşanlara 2 bin Lira
• 11-15 kilometre/saat aşanlara 4 bin Lira
• 16-20 kilometre/saat aşanlara 6 bin Lira
• 21-25 kilometre/saat aşanlara 8 bin Lira
• 26-35 kilometre/saat aşanlara 12 bin Lira
• 36-45 kilometre/saat aşanlara 15 bin Lira
• 46-55 kilometre/saat aşanlara 20 bin Lira
• 56-65 kilometre/saat aşanlara 25 bin Lira
• 66 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin Lira

Hız sınırını 46-55 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin sürücü belgeleri 30 gün, 56-65 kilometre/saatten fazla aşanların 60 gün, 66 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin ise 90 gün süreyle geri alınacak.

Acil Durum Araçlarına Yol Verme Yükümlülüğü

Cankurtaran araçları, yaralı veya acil hasta taşıyan araçlar ile itfaiye ve orman yangınlarıyla mücadele eden araçlara yer açmayan ve gerektiğinde durmayan sürücülere 46 bin Lira para cezası verilmesi ve sürücü belgelerinin 30 gün süreyle geri alınması kararlaştırıldı. Bu düzenleme, acil durum ekiplerinin görevlerini daha hızlı ve güvenli bir şekilde yerine getirebilmelerini temin etmeyi amaçladı.

Mevcut Cezalarda Önemli Artışlar

Teklifle birlikte mevcut trafik cezalarında da kayda değer artışlar öngörüldü. Yapılan düzenlemeler şu şekilde sıralandı:

• Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara uygulanan ceza 18 bin 677 Lira’dan 40 bin Lira’ya yükseltildi.
• Sürücü belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alındığı halde araç kullananlara 18 bin 677 Lira’dan 200 bin Lira’ya kadar ceza verilebilecek.
• Kırmızı ışık ihlali cezası 2 bin 167 Lira’dan 5 bin Lira’ya çıkarılırken, bir yıl içinde ikinci ihlalde 10 bin, üçüncüde 15 bin, beşincide 30 bin, altıncıda ise 80 bin Lira ceza uygulanacak.
• Seyir halinde cep telefonu kullanma cezası 2 bin 167 Lira’dan 5 bin Lira’ya yükseltildi. Bir yıl içinde birinci tekrarda 10 bin Lira, iki veya daha fazla tekrarında 20 bin Lira ceza kesilecek ve sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak.
• Alkollü araç kullanma cezası 9 bin 267 Lira’dan 25 bin Lira’ya çıkarılırken, bir yıl içinde birinci tekrarında 50 bin Lira, ikinci tekrarında ise 150 bin Lira ceza uygulanacak.
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere uygulanan ceza 47 bin 842 Lira’dan 150 bin Lira’ya çıkarıldı.
• Uyuşturucu veya alkol maddelerin kullanılıp kullanılmadığının tespiti için test yaptırmayan sürücülere 26 bin 557 Lira’dan 150 bin Lira’ya kadar ceza verilebilecek.
• Kavşaklarda geçiş hakkı kuralına uymayanlar için ceza 993 Lira’dan 5 bin Lira’ya yükseltildi.
• Emniyet kemeri kullanmama cezası 993 Lira’dan 2 bin 500 Lira’ya çıkarılırken, bir yıl içinde dört ve üzeri tekrarda sürücü belgesi 30 gün süreyle geri alınacak.
• Kask takmayan motosiklet sürücüsü ve yolcusuna uygulanan ceza 993 Lira’dan 2 bin 500 Lira’ya yükseltildi. Bir yıl içinde birinci tekrarında 5 bin Lira, daha fazla tekrarında ise 10 bin Lira ceza uygulanacak.
• Maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında zabıtanın iznini almadan zorunluluk dışında olay yerinden ayrılanlara uygulanan ceza 4 bin Lira’dan 46 bin Lira’ya çıkarıldı.
• Çalışma ruhsatı almadan çalışan ticari araçlara 46 bin Lira’dan 140 bin Lira’ya kadar ceza kesilecek. Alınan ruhsatta belirtilen faaliyet dışında çalışanlara 18 bin 677 Lira’dan 46 bin Lira’ya, ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi dışında çalışanlara ise 9 bin 267 Lira’dan 20 bin Lira’ya kadar ceza uygulanacak.
• Takograf bulundurmayanlara 4 bin 512 Lira’dan 75 bin Lira’ya kadar ceza kesilecek.
• Taksimetre bulundurmayanlara uygulanan ceza 4 bin 512 Lira’dan 46 bin Lira’ya yükseltildi.

Yasama Sürecindeki Tartışmalar Ve Önergeler

Cumhur İttifakı, Adalet Komisyonu’ndan 36 madde olarak geçen bu kapsamlı teklifi, büyük ölçüde değiştirmeden Genel Kurul’dan geçirmeyi hedefledi. Ancak, özellikle kamuoyunda eleştirilere neden olan hız cezalarıyla ilgili baremlerde değişiklik önergeleri hazırladığı biliniyor. Muhalefet partileri de teklifin özellikle radar baremleri, konvoy yasağı gibi maddeleri ile fahiş buldukları ceza miktarlarında değişiklik yapılması yönünde taleplerini dile getirdi.