Tüik 2024 Verileriyle Türkiye’nin En Zengin Ve Gelişen İlleri Belli Oldu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin il bazında gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Bu kapsamlı rapor, ülkenin ekonomik dinamiklerine ve bölgesel farklılıklarına ışık tutarak, iller arası gelir dağılımı ve büyüme performansları hakkında önemli bilgiler sundu. Açıklanan verilere göre, İstanbul kişi başı gelirde zirvedeki yerini korurken, bazı iller ekonomik büyümede dikkat çekici performanslar sergiledi.

Kişi başı gelir sıralamasında, ülkenin ekonomik motoru konumundaki İstanbul, 24.452 Dolar ile açık ara ilk sırada yer aldı. Bu rakam, İstanbul'un Türkiye ekonomisindeki merkezi rolünü bir kez daha gözler önüne serdi. Ülke genelinde kişi başı gelirin 15.325 Dolar olarak gerçekleştiği gözlendi. Toplamda 11 il, bu Türkiye ortalamasının üzerinde bir kişi başı gelire erişmeyi başardı. Bu durum, sınırlı sayıda ilin ekonomik refah seviyesinde öncü rol oynadığını ortaya koydu. Buna karşılık, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden Şanlıurfa, 5.731 Dolar ile kişi başı gelirin en düşük olduğu il olarak belirlendi. Bu önemli farklılık, bölgesel kalkınmışlık eşitsizliklerinin devam ettiğini ve dengeli bir büyüme stratejisinin gerekliliğini vurguladı.

Yıllık GSYH'nin, zincirlenmiş hacim endeksiyle bir önceki yıla göre %3,3 oranında arttığı tespit edildi. Bu ulusal büyüme oranı dikkate alındığında, 46 ilin Türkiye ortalamasının üzerinde bir artış kaydettiği görüldü. Özellikle 06 Şubat 2023 tarihinde yaşanan depremlerin ardından toparlanma sürecinde olan illerden Adıyaman, %31,4’lük dikkat çekici bir değişim oranıyla 2024 yılında en yüksek artışı gösteren iller sıralamasında zirveye oturdu. Adıyaman'ı %17,1 ile Bayburt ve %17 ile Malatya takip etti. Bu veriler, bölgesel toparlanma ve kalkınma çabalarının bazı illerde belirgin sonuçlar verdiğini ortaya koydu ve ekonomik dayanıklılığın önemini bir kez daha gösterdi.

Diğer yandan, bazı iller ise ekonomik daralma yaşadı. 2024 yılında bir önceki yıla göre en yüksek azalış gösteren üç il sırasıyla %2,4 ile Bilecik, %5,7 ile Kırşehir ve %7,9’luk değişim oranı ile Erzincan oldu. Bu illerdeki ekonomik yavaşlama nedenleri üzerinde detaylı analizlerin yapılması gerektiği belirtildi. Ülke genelindeki %3,3'lük yıllık GSYH artışına en büyük katkıyı veren il, %0,62 ile İstanbul olarak kaydedildi. İstanbul'u %0,44 ile Ankara ve %0,16 ile Hatay izledi. GSYH büyümesine negatif yönlü katkı veren iller arasında ise %0,017 ile Erzincan, %0,012 ile Kırşehir ve %0,011 ile Adana başı çekti. Bu veriler, Türkiye ekonomisindeki bölgesel dinamiklerin karmaşık yapısını ve iller arasındaki derin farklılıkları bir kez daha gözler önüne serdi, ekonomik politikaların bölgesel çeşitliliği dikkate alması gerektiğini gösterdi.