Yeni Vergi Ve Sosyal Güvenlik Düzenlemelerini İçeren Teklif Meclis Komisyonunda Kabul Edildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan ve geniş kapsamlı vergi, sosyal güvenlik ve diğer mali düzenlemeleri içeren kanun teklifini kabul etti. Teklif, çeşitli alanlarda önemli değişiklikler öngörürken, 01 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek bazı hükümlerle birlikte kademeli bir geçiş sürecini de kapsıyor.

Gelir Vergisi Ve Kira Gelirlerine Yönelik Yeniden Düzenlemeler

Kabul edilen teklif kapsamında, Gelir Vergisi Kanunu'nda önemli değişikliklere gidildi. Bu düzenlemelerle birlikte, mesken kira gelirlerine uygulanan istisna konusunda yeni bir yaklaşım benimsendi. Kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı alan kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri mesken kira gelirlerine ilişkin istisna, 01 Ocak 2026 tarihinden itibaren yeniden düzenlenecek.

Teklif ayrıca, konut kredisi kullanarak gayrimenkul satın alıp kiraya verenler ile kredisiz alanlar arasındaki vergi yükü farkını gidermeyi hedefliyor. Bu kapsamda, konutlar hariç olmak üzere kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süreyle iktisap bedelinin yüzde 5'i gider olarak indirilebilecek. Bu hüküm, 2025 yılı gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek. Böylece, servet edinimi için katlanılan borç giderlerinin vergiye tabi gelirin tespitinde matrah erozyonuna neden olmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Geçici vergi mükellefiyetine sahip olanlar için de yeni bir düzenleme yapıldı. Artık mükelleflerin kazançları 3, 6, 9 ve 12 aylık dönemlerle tespit edilebilecek. Bu sayede dördüncü geçici vergi dönemi sisteme dahil edilerek bu döneme ait faaliyet sonuçlarını içeren geçici vergi beyannamesi alınması sağlanacak. Bu hüküm de 2025 yılı gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Sermaye Piyasaları Ve Çeşitli Harç Düzenlemeleri

Sermaye piyasalarına yönelik olarak, sürekli olarak portföyünün en az yüzde 51'i Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonlardan, katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılabilen, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) işlem görmeyen ve fon portföyüne alınacak varlık ve işlemlere ilişkin herhangi bir oransal sınırlamaya tabi olmayanlar için bir yıllık elde tutma süresine bağlı tevkifat istisnası kaldırılacak. Bunun dışında kalan fonlar için ise istisna uygulaması devam edecek.

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, büyükşehirlerdeki il özel idareleri yerine kurulan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları (YİKOB) da il özel idarelerinde olduğu gibi adlarına kayıtlı taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna tutulacak. Aynı şekilde Harçlar Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre, YİKOB'lar taşınmaz edinimlerinde ve satışlarında tapu harçlarından muaf olacaklar.

Tapu işlemlerinde önemli bir değişiklik de harçlara ilişkin yapıldı. Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harcın tarh edilmesinde, vergi ziyaı cezası yüzde 25 yerine "bir kat" şeklinde uygulanacak. Ayrıca, noterde yapılan sıfır araçların ilk tescili ile ikinci el araçların satış ve devir işlemlerinden 1.000 Lira'dan az olmamak üzere satış ve devir bedeli üzerinden nispi noter harcı alınacak. Bu hüküm 01 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Teklifle, mevcut durumda harca tabi olmayan ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları ile ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşlarına ait belgeler, veteriner hekim muayenehane ve poliklinikleri ile hayvan hastanelerine verilen ruhsatlar, kıymetli madenler kuruluş ve faaliyet izin belgeleri, kuyum, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yetki belgeleri ile ticari havayolu ve genel havacılık işletme ruhsatlarından yıllık harç alınması kararlaştırıldı. Kuyum işletmeleri için yıllık 30.000 Lira, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yetki belgeleri için 20.000 Lira harç tahsil edilecek. Bu harçlar, nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç büyükşehir belediyesi olan illerde bir kat artırımlı uygulanacak. Özel sağlık kuruluşları, veteriner klinik ve hastaneleri ile turizm işletmeleri için de yıllık harç bedelleri belirlendi.

Eğitim, Ulaşım Ve Katma Değer Vergisi İstisnaları

Yükseköğretim Kanunu'nda yapılan değişiklikle vakıf yükseköğretim kurumlarındaki öğrenim ücretlerinin güncellenmesine ilişkin kurallar belirlendi. Buna göre, hazırlık sınıfı ve/veya birinci sınıfa yerleştirme yılı dışındaki öğrenim ücretleri, cari yıl Haziran ayı yıllık üretici fiyat endeksi artışı ile cari yıl Haziran ayı yıllık tüketici fiyat endeksi artışı ortalaması dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara göre belirlenecek.

Karayolları Trafik Kanunu'nda yapılan değişiklikle, noterler tarafından gerçekleştirilen tescil edilmiş ikinci el araçların satış ve devir işlemlerine ilişkin harç istisnası kaldırıldı. Bu hüküm 01 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler KDV'den istisna tutulacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımını izleyen ayın başında yürürlüğe girecek. Ayrıca, 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali, 2027 UEFA Konferans Ligi Finali ve 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası organizasyonlarına ilişkin olarak Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), katılımcı takımlar ve organizasyonda görevli tüzel kişilerin Türkiye'de yaptıkları mal teslimleri ve hizmet ifaları KDV'den muaf tutulacak. Aynı zamanda, UEFA'nın Türkiye'de elde ettiği kazanç ve iratlar da gelir ve kurumlar vergisinden muaf olacak.

Kıyı Kanunu'na eklenen hükümle, Orta Karadeniz Serbest Bölgesi alanında sınai, ticari ve hizmetle ilgili faaliyetlerin yürütülebilmesi amacıyla yapı ve tesisler inşa edilebilecek.

Sosyal Güvenlik Ve Emeklilik Sisteminde Kapsamlı Değişiklikler

Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'na göre, işveren tarafından ödenenler hariç, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı katılımcılar adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı paylarının yüzde 30'una karşılık gelen tutar devlet katkısı olarak hesaplanacak. Cumhurbaşkanı'na, bu oranı yüzde 50'ye kadar artırma veya sıfıra kadar indirme yetkisi verildi.

Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a eklenen geçici maddeye göre, 2023 yılındaki deprem afeti harcamaları ve 2025 yılı bütçe gelişmelerinin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla net borç kullanım tutarı, 01 Ocak 2025'ten geçerli olmak üzere, Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutara 595 milyar Lira ilave edilerek uygulanacak.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle, durdurulan sigortalılık süresinin ihya maliyetinin yasal süresinde ödenen prim maliyetinden yüksek tutulmasıyla sigortalıların primlerini zamanında ödeme alışkanlığının artırılması amaçlanıyor. Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanan sigortalılar için de borçlanma prim oranları yüzde 45 olarak belirlenerek eşitlik sağlanacak.

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında prim oranlarında artışa gidildi. Uzun vadeli sigorta kolları prim oranındaki bu artışla, Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) aktüeryal dengesinin korunması ve sistemin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması hedefleniyor. Asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanan prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 9 katına çıkarılacak. Bu hüküm 01 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. SGK'den gelir veya aylık alanların, kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, yüzde 25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilecek. Bu düzenleme 01 Ocak 2026'da yürürlüğe girecek.

Bu yıl götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi yapılmış kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularının SGK'ye 31 Aralık 2025 tarihine kadar bu sözleşme kapsamında verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının götürü bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda, aradaki fark terkin edilecek ve bu tutar Bakanlık bütçesinden karşılanacak.

Diğer Önemli Düzenlemeler Ve Kentsel Dönüşüm Yetkileri

Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki değişiklikle, dernek veya vakıflarca elde edilen kesinti suretiyle vergilendirilmiş kira gelirleri ile menkul kıymet ve faiz gelirlerinin iktisadi işletme oluşturmayacağına yönelik düzenlemenin uygulama süresi 31 Aralık 2035'e kadar uzatıldı.

Çek Kanunu'ndaki değişiklikle, ticaretin sürdürülebilirliğini sağlamak ve çek hesabı sahiplerinin nakit akışlarını planlayabilmelerine olanak tanımak amacıyla, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çeklerin ödenmek için muhatap bankaya ibrazının geçersiz olmasına ilişkin düzenlemenin süresi 31 Aralık 2028'e kadar uzatıldı.

İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi (İSMEP) kapsamında, İstanbul Proje Koordinasyon birimine yapılacak teslim ve hizmetler, finansmanı yabancı devletler, uluslararası kurum ve kuruluşlarca karşılanmak şartıyla 31 Aralık 2035'e kadar Katma Değer Vergisinden müstesna olacak.

Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'daki değişiklikle, kanun kapsamında açılan dönüşüm projeleri özel hesabı 31 Aralık 2027 itibarıyla kapatılacak. Kentsel Dönüşüm Başkanlığına 31 Aralık 2027'ye kadar, kanun kapsamındaki uygulamalarda kullanılmak üzere kaynak temin etmek amacıyla sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan bankalardan iç borçlanma yapabilme yetkisi verildi.

Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan değişiklikle, genel aydınlatma giderlerine genel bütçenin katkısını sağlayan düzenlemenin uygulama süresi 2030 yılı sonuna kadar uzatılacak. Bu kapsamda, belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılan kesinti oranları artırılacak; büyükşehir belediyelerinin sınırları içinde yüzde 10'luk kanuni oran yüzde 30'a, diğer belediyelerde yüzde 5'lik oran yüzde 15'e, il özel idarelerinde ise yüzde 10'luk oran yüzde 30'a çıkarıldı. Bu hüküm 01 Ocak 2026'da yürürlüğe girecek.

Mahalli idareler bünyesindeki organlarda ve bu organlara bağlı olarak yürütülen komisyonlarda görev alan kişilerin, kanun kapsamında sayılan görevleri bakımından yalnızca bir görevi için ödeme alabilmesi hedefleniyor.

Yeni Madde İhdası Ve Komisyon Görüşmeleri

Komisyonda verilen bir önergeyle kanun teklifine yeni maddeler de eklendi. Ölçüler ve Ayar Kanunu'na eklenen geçici maddeye göre, 01 Ocak 2026 tarihi itibarıyla damga süresi geçmiş su sayaçları için; 31 Aralık 2028 tarihine kadar muayenesinin yaptırılması veya geçerli muayenesi olan bir sayaçla değiştirilmesi şartıyla bu sayaçlara el konulmayacak ve idari para cezası verilmeyecek. Bu hüküm 01 Ocak 2026'da yürürlüğe girecek.

İşsizlik Sigortası Kanunu'na eklenen geçici maddeyle, imalat sanayi sektörlerinde istihdamı koruma ve artırma amacıyla 01 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2026 tarihleri arasında bu sektörlerde faaliyet yürüten işletmelere Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) tarafından uygulanacak destek programları için İşsizlik Sigortası Fonu'ndan kaynak aktarılması öngörüldü. Bu kaynak, Fon'un 2025 yılı prim gelirlerinin yüzde 15'ini aşmayacak.

Emlak Vergisi Kanunu'nun, emlak vergi değerlerine ilişkin 2017'de düzenlenen Geçici 23. maddesi, uygulama süresi dolduğu için yürürlükten kaldırılacak. Ayrıca Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görevleri arasına, "İşletmelere; kapasite geliştirme, ölçek ekonomisi oluşturma, verimlilik artırma, istihdamı koruma, piyasa koşullarındaki değişimlere karşı dayanıklılık kazandırma, rekabet gücünü koruma ve işletme sürdürülebilirliğini sağlama amaçlarıyla destek vermek ve bu desteklere ilişkin usul ve esasları belirlemek" eklendi.

Komisyon görüşmeleri sırasında Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu, imalat sanayinde istihdamı koruma ve artırma amaçlı destek programlarının devam edeceğini belirterek, "İmalat sanayinde belirlediğimiz dört sektöre, tekstil, konfeksiyon, deri ve mobilya sektörleri olmak üzere, KOSGEB aracılığıyla sağladığımız bir destek vardı halen de devam ediyor. Bu programın etkilerini sahada ve rakamlarda gözlüyoruz. Bu ihtiyacın önümüzdeki sene de devam edeceğini görüyoruz dolayısıyla sektörlerimize desteği devam ettirme kanatindeyiz. Bunun için de kaynak ihtiyacımız olacak" ifadelerini kullandı. Gelir İdaresi Başkanı Bekir Bayrakdar, emekli olup yıllık 1 milyon 200 bin Lira'dan fazla geliri olanların kira istisnasından şu anda da yararlanamadığını aktardı. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail İlhan Hatipoğlu ise, tapu harçlarıyla ilgili eleştirilere katıldıklarını ve gerçek değerin beyanını sağlamak üzere bir çalışma yürüttüklerini belirtti. Hatipoğlu, Yapay Zeka destekli Mekansal Veri Analiz Sistemi (MEVA) çalışmasıyla 78.317 mükellefe mektup gönderildiğini, bunların 40.800'ünün kendiliğinden beyanını düzelttiğini ve buradan 58 milyar Lira matrah farkı ile 1,2 milyar Lira harç ödemesi gerçekleştiğini açıkladı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkanı Raci Kaya ise TÜİK verilerine göre beklenen ortalama ömrün 78 yaş olduğunu, Türkiye'de ölüm yaşının Avrupa düzeyine ulaştığını ve doğurganlık hızındaki düşüşe dikkat çekti.