Kira Gelirinden Sosyal Güvenliğe Kentsel Dönüşümden Harçlara Yeni Vergi Düzenlemeleri Meclis’ten Geçti

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, vergi düzenlemelerini de içeren ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran önemli bir kanun teklifini onaylayarak yasalaştırdı. Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplanan Genel Kurul’da, "Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" üzerine yapılan müzakereler tamamlandı ve teklif, oy çokluğuyla kabul edildi. Bu yeni yasal düzenleme, gayrimenkulden motorlu taşıtlara, sosyal güvenlik sisteminden kentsel dönüşüme kadar birçok alanda köklü değişiklikler getiriyor.

Gayrimenkul Ve Emlak Vergisi Kapsamında Yeni Düzenlemeler

Yasalaşan teklifle birlikte, gayrimenkul piyasasında önemli adımlar atıldı. Özellikle konut sahipleri arasında var olan eşitsizliklerin giderilmesi hedeflendi. Buna göre, kredi çekerek gayrimenkul satın alıp kiraya verenlerin, ödedikleri faizleri kira gelirlerine beyan ederek indirme imkânı ile kredisiz konut sahipleri arasındaki farklılık ortadan kaldırıldı. Bu düzenleme, kira geliri elde eden tüm mükellefler için daha adil bir vergilendirme zemini oluşturmayı amaçlıyor.

Diğer yandan, gayrimenkul satışında yapılan yanlış beyanlara uygulanan cezalar önemli ölçüde artırıldı. Mevcut durumda yüzde 25 oranında uygulanan ceza, iki katına çıkarıldı, bu da mükelleflerin beyan yükümlülüklerini daha dikkatli yerine getirmelerini teşvik etmeyi hedefliyor.

Emlak vergisinde de yüksek artışların önüne geçilmesi amacıyla kritik bir üst sınır getirildi. Kanuna göre, 2026 yılı için hesaplanacak bina ve arazi değerleri, 2025 yılına ait vergi değerlerinin iki katından fazlasını geçemeyecek. Ayrıca, emlak vergisi değeri her yıl, bir önceki yılın vergi değeri üzerinden değerleme oranı kadar artırılacak. Bu düzenleme, emlak vergisi mükelleflerinin karşılaşabileceği ani ve yüksek vergi artışlarını dengelemeyi amaçlıyor.

Motorlu Taşıtlar Ve Çeşitli Harçlara İlişkin Yenilikler

Kanun, motorlu taşıtlar ve çeşitli harçlar alanında da dikkat çekici değişiklikler içeriyor. Büyükşehirlerdeki İl Özel İdareleri yerine kurulan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları (YİKOB), il özel idarelerinde olduğu gibi adlarına kayıtlı ve tescilli taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna tutulmasını sağladı. Aynı şekilde, YİKOB’lar taşınmaz edinimleri ve satışlarında tapu harçlarından da istisna olacak. Bu adım, kamu kurumları arasındaki vergisel eşitliği sağlamaya yönelik bir düzenleme olarak öne çıkıyor.

Noterlerde yapılan sıfır araçların ilk tescil işlemleri ile ikinci el araçların satış ve devrine ilişkin işlemlerde yeni bir nispi noter harcı uygulamasına geçildi. Buna göre, bu işlemlerden 1.000 Liradan az olmamak üzere satış ve devir bedeli üzerinden nispi harç tahsil edilecek. Bu hüküm, 01 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Böylece, noter işlemlerinden elde edilen kamu gelirlerinin artırılması hedefleniyor.

Ayrıca, kanun ile çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren bazı kurum ve kuruluşlardan yıllık harç alınması kararlaştırıldı. Harç ödemeyen ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları, ağız ve diş sağlığı hizmeti sunan özel sağlık kuruluşları, veteriner hekimler, hayvan hastaneleri, kıymetli maden kuruluşları ile ticari havayolu ve genel havacılık işletmeleri artık yıllık harç ödeyecek. Bu harçlar, büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK tarafından yayımlanan son verilere göre nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere, bir kat artırımlı uygulanacak. Turizm sektöründe ise birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf turizm müessesesi işletme belgelerine ödenen harçlar da yıllık olarak tahsil edilecek.

Sosyal Güvenlik Sisteminde Yapısal Değişiklikler

Yasalaşan kanun teklifi, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da önemli değişiklikler getirdi. Bu değişikliklerin temel amacı, sigortalılık primlerini yasal süresinde ödeme alışkanlığını artırmak ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak oldu. Buna göre, durdurulan sigortalılık süresinin ihya maliyetinin, yasal süresinde ödenen prim maliyetinden daha yüksek tutulmasıyla, sigortalıların prim ödemelerini zamanında yapmaları teşvik edilecek. Böylece, primlerini düzenli ödeyen sigortalıların dezavantajlı duruma düşmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi sigortalılar için borçlanma prim oranları yüzde 45 olarak belirlenerek, farklı sigorta kolları arasındaki eşitsizliklerin giderilmesi amaçlandı. Uzun vadeli sigorta kolları prim oranında yapılan artış ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun mali dengesinin korunması ve uzun vadede sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması hedefleniyor. Bu kapsamda, asgari ücretin 7.5 katı olarak uygulanan prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 9 katına çıkarıldı. Bu düzenleme, yüksek gelirli çalışanların sosyal güvenlik prim yükümlülüklerini artırarak, sistemin gelir tabanını genişletmeyi amaçlıyor.

Çekler Ve Kentsel Dönüşümde Yeni Yaklaşımlar

Kanun, ticaret hayatının önemli bir aracı olan çeklerle ilgili de bir düzenleme içeriyor. Çek Kanunu’nda yapılan değişiklikle, ticaretin sürdürülebilirliğine ve nakit akışlarının daha öngörülebilir hale gelmesine imkan tanımak amacıyla, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihinden önce çeklerin ödenmek üzere muhatap bankaya ibrazının geçersiz olmasına ilişkin düzenlemenin süresi uzatıldı. Bu hüküm, 31 Aralık 2028 tarihine kadar geçerli olacak ve belirtilen tarihten önce çekin ödenmek üzere bankaya ibrazı geçersiz sayılacak. Bu sayede, çeklerin vade tarihlerinin öneminin korunması ve çekle ödeme sisteminde istikrarın sağlanması amaçlanıyor.

Kentsel dönüşüm alanında da önemli finansal ve idari değişiklikler yapıldı. Açılan dönüşüm projeleri özel hesabının 31 Aralık 2027 itibarıyla kapatılmasına karar verildi. Bu tarihten sonra ilgili mevzuata göre özel hesaba kaydedilen gelirler, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı bütçesine gelir olarak kaydedilecek; özel hesaptan yapılan harcamalar ise Başkanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilen ödeneklerden karşılanacak. Ayrıca, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na 31 Aralık 2027 tarihine kadar, kanun kapsamındaki uygulamalarda kullanılmak üzere kaynak temin etmek maksadıyla, taksitli toplam alacak miktarı esas alınarak sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan bankalardan iç borçlanma yapabilme yetkisi verildi. Bu yetki, kentsel dönüşüm projelerinin finansmanını güvence altına almayı ve projelerin hız kesmeden devam etmesini sağlamayı hedefliyor.

Diğer Önemli Maddeler: UEFA Ve Su Sayaçları

Yasalaşan kanun, uluslararası organizasyonlara yönelik vergi istisnaları da getirdi. 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali, 2027 UEFA Konferans Ligi Finali müsabakaları ile 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası organizasyonuna ilişkin olarak UEFA’ya katılan takım, organizasyon görevlileri ve mal ile hizmet alımlarından Katma Değer Vergisi (KDV) alınmayacak. Bu istisna, Türkiye’nin bu büyük spor etkinliklerine ev sahipliği yapmasını kolaylaştırmayı ve uluslararası arenadaki tanıtımına katkı sağlamayı amaçlıyor.

Kanunun getirdiği bir diğer önemli değişiklik ise "Ölçüler ve Ayar Kanunu"na eklenen geçici madde oldu. Bu madde ile, 01 Ocak 2026 tarihi itibarıyla damga süresi geçmiş su sayaçları için özel bir düzenleme getirildi. Buna göre, 31 Aralık 2028 tarihine kadar muayenesi yaptırılan veya geçerli muayenesi olan bir sayaçla değiştirilen sayaçlar için el konulmayacak, mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilmeyecek ve idari para cezası uygulanmayacak. Ancak, söz konusu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilmiş idari para cezaları iade edilmeyecek. Ayrıca, 31 Aralık 2028 tarihini bir yıla kadar uzatma yetkisi Bakanlığa verildi. Bu hüküm, 01 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olup, vatandaşlara sayaçlarını yenilemeleri veya muayene ettirmeleri için ek süre ve kolaylık sağlıyor.