Yargıtay Görev Başında Vefat Eden Kamu Görevlileri İçin Emsal Vazife Malullüğü Kararı Verdi

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, görevi başında hayatını kaybeden bir Jandarma Uzman Onbaşı hakkında emsal niteliğinde bir karara imza atarak, vefat eden kamu görevlilerinin "vazife malulü" sayılması için ölümün görevin sebep ve etkisiyle meydana gelme şartının aranmayacağına hükmetti. Bu karar, asker ve emniyet mensupları başta olmak üzere, görev esnasında yaşamını yitiren tüm kamu görevlilerinin hukuki statülerini yeniden şekillendirecek önemde bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.

Olayın Gelişimi Ve Hukuki Sürecin Başlangıcı

Dava dosyasına yansıyan bilgilere göre olay, Jandarma Uzman Onbaşı Kenan Yalçın’ın Yenifoça Jandarma Terörle Mücadele Hareket Okul Komutanlığı bünyesindeki görevini ifa ettiği sırada aniden rahatsızlanmasıyla başladı. Askeri revire kaldırılan Yalçın, burada yapılan tüm tıbbi müdahalelere rağmen 23 Şubat 2020 tarihinde yaşamını yitirdi. Kenan Yalçın'ın vefatına ilişkin Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan raporda, ölümün kesin tanısı konulmayan bir hastalığa bağlı olarak meydana geldiği belirtildi.

Yalçın'ın ailesi, oğullarının "vazife malulü" olarak kabul edilmesi talebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) başvuru yaptı. Ancak, Kurumun yasal süre içerisinde bu başvuruya herhangi bir yanıt vermemesi üzerine, ailenin avukatı İsmail Kılıç, hukuki süreci başlatarak Ankara 17. İş Mahkemesi'ne dava ikame etti. Avukat Kılıç, dava dilekçesinde, Kenan Yalçın'ın vazife malulü olduğunun tespitini ve vefat tarihinden itibaren vazife malullüğü aylığının yasal faiziyle birlikte SGK'dan alınmasına karar verilmesini talep etti. Ne var ki, yerel mahkeme davayı reddetti. Bu karar, bir üst mahkeme olan İstinaf Mahkemesi tarafından da onandı.

Yargıtay'dan Emsal Karar

Yerel mahkeme ve İstinaf Mahkemesi kararlarının ardından, avukat İsmail Kılıç, söz konusu karara karşı temyiz yoluna başvurdu. Dava dosyasının temyiz incelemesi, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından gerçekleştirildi. Yargıtay, titiz bir değerlendirmenin ardından, benzer dosyalar için öncül niteliğinde bir karar alarak yerel mahkemenin ve İstinaf Mahkemesi'nin kararlarının bozulmasına oybirliğiyle hükmetti.

Yargıtay kararında, ilgili mevzuat hükümleri detaylıca anımsatıldı ve önemli bir prensip vurgulandı. Kararın gerekçesinde, “Madde hükmünde rahatsızlık sigortalıların vazifelerini yaptıkları sırada meydana gelen kazadan doğmuş olursa vazife malulü sayılacaklarının açıkça belirtilmiş olması ve vazife malulü sayılmaları için görevin neden ve etkisiyle meydana gelmesi gerekmediğinin açıkça anlaşılması karşısında mahkemece davacının vazife malulü sayılması ve bu yönden davanın kabulüne dair hüküm tesis edilmesi gerekirken, rahatsızlığın görev sebep ve tesirinde oluştuğunun ispatlanmadığı gerekçesiyle ret kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir” ifadeleri yer aldı.

Avukat İsmail Kılıç, Yargıtay'ın bu emsal teşkil eden kararına ilişkin yaptığı açıklamada, “Yargıtay’ın bu içtihadı ile asker ve emniyet mensupları başta olmak üzere görevi başında hayatını kaybeden tüm kamu görevlilerinin vazife malulü (şehit) kabul edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır” değerlendirmesinde bulundu. Bu açıklama, kararın sadece Jandarma Uzman Onbaşı Kenan Yalçın'ın davası için değil, benzer durumdaki tüm kamu görevlileri için de geniş kapsamlı sonuçlar doğuracağını ortaya koydu.

Vazife Malullüğü Statüsünün Getirdiği Haklar

Jandarma Uzman Onbaşı Kenan Yalçın'ın vazife malulü sayılmasıyla birlikte, birinci dereceden yakınlarının yararlanacağı bir dizi önemli hak elde edildi. Bu haklar, vefat eden kamu görevlisinin ailesine devlet tarafından sağlanan sosyal ve ekonomik destekleri kapsıyor. Kenan Yalçın'ın vazife malulü statüsüne kavuşmasıyla birlikte, ailesine sağlanacak başlıca haklar şunlardır:

Kenan Yalçın’ın anne, babasına ve eşine SGK tarafından düzenli bir şekilde maaş bağlanacak. Ayrıca, vefat eden askerin birinci derece yakını olan iki kişinin kamuda istihdam edilmesi sağlanacak, böylece aile üyeleri için yeni iş imkanları yaratılacak. Yakınlarına özel olarak ücretsiz serbest dolaşım kartı tahsis edilecek, bu da toplu taşıma hizmetlerinden faydalanmalarını sağlayacak. Askerin kendisinden sonra gelen ilk kardeşi, askerlik hizmetinden muaf tutulacak. Bununla birlikte, yakınlarına Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti ile araç alma hakkı tanınacak, bu da önemli bir ekonomik avantaj sağlayacak. Yakınlarına ayrıca Toplu Konut İdaresi (TOKİ) projelerinden sabit taksitle 20 yıl süreli ev alma hakkı verilecek, konut edinme sürecini kolaylaştıracak. Son olarak, aile üyelerine elektrik ve su faturalarında indirim uygulanarak, hane halkı bütçesine destek sağlanacak.