Bahçeli Roma Havuzu Su Tedavi Merkezi Olduğu Kesinleşti

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras” projesi kapsamında Bahçeli Roma Havuzu’nda yürütülen kazı çalışmaları, Antik Tyana kenti hakkında bilinenleri temelden değiştiren önemli bulgulara ulaştırdı. Aksaray Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Kazı Başkanı Prof. Dr. Osman Doğanay ve ekibi tarafından gerçekleştirilen araştırmalar, M.S. 2’nci yüzyılda inşa edilen bu yapının, bugüne dek sanılanın aksine sadece bir su kemeri sistemi parçası olmadığını, aynı zamanda bir sağlık ve tedavi merkezi olarak işlev gördüğünü kesin olarak ortaya koydu.

Antik Tyana kentine içme suyu sağladığı düşünülen Bahçeli Roma Havuzu, 2025 yılındaki yoğun kazı faaliyetleriyle bambaşka bir kimliğe büründü. Kazı Başkanı Prof. Dr. Osman Doğanay, yürütülen çalışmalar hakkında şu bilgileri aktardı: “Tyana Antik Kenti sınırları içerisindeki Roma Havuzu’nda 2025 yılında Bakanlığımızın Geleceğe Miras Projesi kapsamında iki buçuk aya yakın bir çalışma yürüttük. Bu çalışmalar neticesinde önemli bilgilere ulaştık. En önemlisi de bu havuzun Tiyana Antik Kenti’ne su getiren işlevsel bir yapı olmaktan ziyade, aynı zamanda önemli bir suyla tedavi merkezinin olduğu ortaya çıktı.”

Asklepios Kültü Ve Şifa Merkezi Kanıtları Günyüzüne Çıktı

Kazılar sırasında gün ışığına çıkarılan Asklepios kültüne ait buluntular, havuzun tıbbi ve dini bir işlev üstlendiğini net bir şekilde doğruladı. Prof. Dr. Doğanay, bu tarihi keşiflerin önemini vurgulayarak, “Kazılar sırasında bulduğumuz en önemli eser, sağlıkla ilişkilendirilen tanrı Asklepios’a ait bir sunak. Üzerinde yılan tasvirleri bulunan bu sunak ve yine yılan figürlü heykel parçaları, burasının bir tedavi merkezi olduğuna açık kanıt sunuyor. Ayrıca havuzun doğu cephesinde çıkan kalıntılar, Asklepios’a adanmış bir tapınak ya da kült merkezi olduğunu kesinleştiriyor,” ifadelerini kullandı. Bu bulgularla birlikte, havuzun daha önce yalnızca içme suyu sağlayan bir yapı olduğu düşüncesi yerini, şifalı sularla tedavi yapılan bir tapınak kompleksine bıraktı.

Kazı ekibi, ele geçirilen bir kitabe sayesinde yapının tarihlendirilmesinde de önemli ilerlemeler kaydetti. Prof. Dr. Doğanay, kitabenin içeriği hakkında şunları belirtti: “Marcus Aurelius ve Commodus tarafından yaptırıldığını veya onlara ithaf edildiğine dair önemli bir kitabe ortaya çıktı. Her iki imparatorun adının bu kitabede geçmesi, hem yapının tarihini netleştirdi hem de inşa sürecinin M.S. 177-180 yılları arasında, yani üç yıllık bir dönemde tamamlandığını gösterdi.” Bu bilgi, Roma Havuzu’nun İmparator Hadrian ve Trajan dönemlerinde temelinin atılmasına rağmen, önemli eklemeler ve kullanımlarının Marcus Aurelius ve Commodus dönemlerinde de devam ettiğini işaret etmektedir.

Bölgesel Arkeoloji İçin Büyük Önem

Bahçeli Roma Havuzu’nda yürütülen kazılar, sadece Niğde tarihi açısından değil, tüm Kapadokya arkeolojisi için de büyük bir önem taşımaktadır. Prof. Dr. Osman Doğanay, bu yılki kazıların getirdiği bulguları değerlendirerek, “Bu yılki kazılar, Kapadokya ve Niğde tarihi açısından çok önemli bir bulguya işaret ediyor. Artık kesin olarak biliyoruz ki burası suyla tedavi yapılan bir yer. Yaklaşık 80 yıl aradan sonra yeniden yapılan kazılar sayesinde, bu bilgiler ilk kez bilimsel olarak teyit edildi,” şeklinde konuştu. Bu tespit, bölgenin antik dönemdeki sosyal ve dini yaşamına dair yeni pencereler açmaktadır.

Kazıların 2026 yılında da devam edeceğini belirten Doğanay, alanın mimari dokusunun bütünüyle gün yüzüne çıkarılacağını ve sonrasında turizme kazandırılacağını ifade etti. Gelecek dönem hedeflerini açıklayan Doğanay, “Önümüzdeki yıl yapacağımız çalışmalarla Roma Havuzu’nun çevresindeki kompleksleri de gün yüzüne çıkaracağız. Yapılacak çevre düzenlemeleriyle birlikte burasının ziyaretçilere açık bir arkeolojik sağlık merkezi olarak turizme kazandırılmasını hedefliyoruz. Kazıların genişlemesiyle birlikte daha sürpriz eserlere ulaşacağımızı düşünüyoruz. Böyle tedavi merkezleri antik dönemde de çok ziyaretçi alırdı. Ziyaretçiler burada adaklar adar, sunular bırakırdı. Bu nedenle kazılar ilerledikçe çok daha fazla kalıntıya ulaşacağımızdan eminiz,” dedi. Bahçeli Roma Havuzu’nun, antik dönemdeki şifa ve inanç turizminin önemli bir durağı olarak yeniden canlandırılması planlanmaktadır.