Geçtiğimiz günlerde ABD Beyaz Saray’da gerçekleşen kritik görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı daha da derinleştirecek önemli adımlar attı. Liderlerin F-16 tedariki ve Suriye meselesinin yanı sıra enerji alanındaki işbirliklerine odaklandığı bu görüşmelerin en somut çıktılarından biri Türkiye ile ABD arasında imzalanan Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı oldu.
Anlaşma Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından liderlerin huzurunda imza altına alındı. Bu yeni süreç köklü ve çok boyutlu Türkiye-ABD ortaklığının nükleer enerji sahasında da genişlemesinin bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar imzalanan mutabakat zaptının her iki ülke için de karşılıklı fayda sağlayacağını belirtti. Bakan Bayraktar “Görüşme sonrası ABD Dışişleri Bakanı Sayın Marco Rubio ile birlikte liderlerin huzurunda Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı’nı imza altına aldık. Anlaşma kapsamında yürütülecek çalışmaların önümüzdeki dönemde her iki ülke için de karşılıklı fayda üretmesini diliyorum” ifadelerini kullandı.
İmzalanan bu mutabakat zaptının detaylarına dair resmi bir açıklama henüz yapılmamış olsa da kulislerde ve enerji çevrelerinde büyük ölçekli nükleer santraller ile küçük modüler reaktörlerin (SMR) inşası konusunda iki ülke arasında uzun süredir görüşmeler yürütüldüğü biliniyor. Enerji Bakanlığı Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürü Yusuf Ceylan 2024 yılında Reuters’a verdiği demeçte Türkiye’nin planladığı nükleer enerji tesislerine ABD’nin de ilgi gösterdiğini ve taraflar arasında niyet beyanı niteliğinde görüşmelerin sürdüğünü belirtmişti.
Ceylan mevcut santral alanlarının veya yeni sahaların değerlendirilebileceğini hem büyük ölçekli santraller hem de küçük modüler reaktörler için ABD ile müzakerelerin devam ettiğini ifade etmişti. Geçtiğimiz yıl Ekim ayında dönemin ABD Enerjiden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Geoffrey Pyatt da Haberturk.com’a yaptığı özel açıklamalarda ABD’li şirketlerin Türkiye’de SMR projelerinde işbirliği yapma arzusunu dile getirmişti.
ABD’nin daha önce farklı ülkelerle imzaladığı benzer mutabakat zaptı metinlerinde “Nükleer Enerji projelerinde ABD’li şirketlere öncelik tanınması” maddesi yer alıyordu. Resmi bir açıklama olmasa da bu yeni anlaşma içeriğinde de benzer bir maddenin bulunabileceği güçlü bir ihtimal olarak öne sürülüyor.
Bakan Bayraktar Sinop ve Trakya’daki nükleer santral projeleri ile SMR’lar konusunda Çin Kanada Güney Kore gibi pek çok ülkenin ilgisi olduğunu daha önce dile getirmişti. Son anlaşmalar kapsamında ABD’nin Türkiye’deki bu kritik enerji projelerinde en etkili ülkelerden biri haline geleceği öngörülüyor.
Türk heyeti ABD ziyaretinde nükleer enerji kadar sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) alanında da stratejik öneme sahip anlaşmalara imza attı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump arasındaki görüşmeden birkaç gün önce BOTAŞ dünyanın önde gelen enerji gruplarından Mercuria ve Woodside Energy ile uzun vadeli LNG tedarik anlaşmaları imzaladı.
Mercuria ile imzalanan anlaşma önümüzdeki 20 yıl boyunca toplamda yaklaşık 70 milyar metreküp doğalgaz eşdeğeri ABD kaynaklı LNG tedarikine imkan tanıyacak. 2026-2045 yıllarını kapsayan bu anlaşma uyarınca BOTAŞ’ın her yıl yaklaşık 4 milyar metreküp doğalgaz eşdeğeri LNG’yi ağırlıklı olarak kış dönemlerinde teslim alması planlanıyor. Teslimatlar ABD yükleme limanlarından Türkiye Avrupa ve Kuzey Afrika’daki gazlaştırma terminallerine yapılabilecek ve 2026 yılında başlayıp 2045 yılının sonuna kadar devam edecek.
Buna ek olarak BOTAŞ ile Woodside arasında bir ön anlaşma imzalandı. Bu anlaşmaya göre taraflar 2030 yılından itibaren 9 yıl süreyle yaklaşık 5.8 milyar metreküplük LNG’nin çoğunlukla Louisiana LNG Projesi’nden olmak üzere BOTAŞ’a tedarik edilmesi konusunda ön mutabakata vardı. Bu LNG anlaşmalarının toplam değeri 43 milyar Doları buluyor.
ABD ile Türkiye arasındaki ikili ticaret hacmi 2024 verisine göre yaklaşık 32.6 milyar Dolar seviyesindeyken yapılan bu devasa enerji anlaşmaları 100 milyar Dolar olarak belirlenen ikili ticaret hacmi hedefine ulaşma yolunda önemli bir ivme kazandırıyor.
Türkiye’nin nükleer enerji ve LNG alanındaki bu adımları enerji arzını çeşitlendirme doğalgaza olan bağımlılığı azaltma ve artan elektrik talebini karşılama çabaları kapsamında değerlendiriliyor. ABD ile varılan son anlaşmalar Türkiye’nin uzun vadeli enerji güvenliği ve ekonomik hedefleri açısından stratejik bir gelişim olarak görülüyor.
Türkiye Yüksek Gelirli Ülkeler Sınıfına Yükseliş Hedefini 2025’E Koydu
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi