Avrupa’da Asgari Ücrette Beş Yıllık Dönüşüm Türkiye’nin Bölgesel Sıralamadaki Yeri Değişti

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren yeni asgari ücreti belirleme sürecinde bugün kritik ikinci toplantısını gerçekleştirdi. Ancak, işçi kesimini temsil eden TÜRK-İŞ’in bu toplantıya da katılım göstermediği öğrenildi. TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay’ın Çalışma Hukuku Buluşmaları toplantısı öncesinde yapacağı açıklamada asgari ücretle ilgili güncel gelişmeleri değerlendirmesi bekleniyor. Kamuoyu, yeni asgari ücretin ilerleyen toplantılarda kesinleşmesini sabırsızlıkla bekliyor.

Geçtiğimiz yıl asgari ücret, yüzde 30’luk bir artışla 20.002,50 Türk Lirası’ndan 26.005,50 Türk Lirası’na yükseltilmişti. Euro bazında değerlendirildiğinde ise 2024 yılı Temmuz ayına kıyasla yüzde 24,6 oranında bir artış kaydedildiği görüldü. Türkiye’de asgari ücretin yıllık bazda belirlendiği dönemlerde, Ocak ayında döviz bazında görece yüksek bir seviyede konumlandığı ancak yılın ikinci yarısında önemli ölçüde değer kaybettiği gözlemlenmektedir. Özellikle 2024 ve 2025 yıllarında yıllık olarak belirlenen asgari ücret, bu dinamiklerin çarpıcı örneklerini sunmuştur. 2024 yılı Ocak ayında 613 Euro olan asgari ücret, Temmuz ayında 568 Euro’ya geriledi. Benzer bir durum 2025 yılı için de yaşandı; yılın başlangıcında 708 Euro ile Cumhuriyet tarihinin döviz bazında en yüksek asgari ücreti olarak belirlenen rakam, kurdaki artışlar ve Euro’nun Dolar karşısındaki değer kazanımı gibi faktörlerle Temmuz ayında 558 Euro’ya, dünkü kur itibarıyla ise 520 Euro’ya düştü.

Türkiye’de Asgari Ücretin Euro Karşısındaki Seyri

Türkiye’de asgari ücretin Euro bazındaki beş yıllık seyrine bakıldığında dalgalı bir tablo ortaya çıkmaktadır. 2020 yılında 440 Euro seviyesinde olan asgari ücret, 2022 yılının ikinci yarısında 328 Euro’ya kadar gerilediği bir dönem yaşadı. Ancak sonraki yıllarda önemli toparlanmalar gözlemlendi. 2023 yılında 501 Euro’ya ulaşan asgari ücret, 2024 yılının başında 613 Euro’ya, 2025 yılının başında ise 708 Euro’ya yükselerek zirveye ulaştı. Ne var ki, son Temmuz ayı verileriyle 558 Euro seviyesini dikkate aldığımızda, 2020 yılından bu yana asgari ücrette kaydedilen net artışın Euro bazında yüzde 27 oranında kaldığı belirlendi. Bu oran, diğer Avrupa ülkelerindeki artışlarla kıyaslandığında Türkiye’nin konumunu daha iyi anlamamızı sağlamaktadır.

Avrupa Ülkelerinde Dikkat Çeken Asgari Ücret Artışları

Son beş yıllık dönemde Avrupa genelinde asgari ücretlerde çarpıcı artışlar yaşandı. En dikkat çekici yükseliş, yüzde 448’lik oranla Moldova’da kaydedildi. 2020 yılında 52 Euro olan asgari ücret, bu ülkede beş katına çıkarak 285 Euro seviyesine ulaştı. Moldova’yı takip eden diğer ülkelerde de kayda değer artışlar gözlemlendi: Karadağ’da yüzde 102, Arnavutluk’ta yüzde 92, Polonya’da yüzde 80, Sırbistan’da yüzde 80, Hırvatistan’da yüzde 78, Bulgaristan’da yüzde 77, Letonya’da yüzde 72. Romanya, Litvanya ve Kuzey Makedonya’da ise asgari ücretler yüzde 71 oranında artış gösterdi.

Enflasyon oranlarının genellikle daha düşük seyrettiği Avrupa Birliği’nin önde gelen ekonomilerinde dahi asgari ücretlerde önemli yükselişler yaşandı. Almanya’da asgari ücret yüzde 40 oranında artarken, İrlanda’da yüzde 38, Portekiz’de yüzde 37, Hollanda’da yüzde 36, Yunanistan’da yüzde 35, Belçika’da yüzde 32, Lüksemburg’da yüzde 26 ve İspanya’da yüzde 25 oranında artışlar meydana geldi. Bu veriler, Euro Bölgesi’ndeki ekonomik koşullara rağmen yaşam standartlarını iyileştirme çabalarını yansıtmaktadır.

Öte yandan, Avrupa Birliği’ne aday ülkelerden olan ve son iki yıldır savaşın etkilerini yaşayan Ukrayna’da durum farklı bir seyir izledi. Yerel para birimiyle belirlenen asgari ücret, Euro bazında düşüş gösterdi. 2020 yılında 183 Euro olan Ukrayna’daki asgari ücret, bu yılın Temmuz ayında 164 Euro’ya geriledi. Bu düşüş, ülkenin içinde bulunduğu zorlu ekonomik ve sosyal koşulların doğrudan bir yansıması olarak değerlendirildi.

Türkiye’nin Bölgesel Asgari Ücret Sıralamasındaki Değişimi

Beş yıl önceki duruma bakıldığında, 2020 yılında Avrupa Birliği üyesi ve aday ülkeler arasında Türkiye’den daha düşük asgari ücret uygulayan altı ülke bulunuyordu. Ancak güncel verilere göre bu sayı, Ukrayna ve Moldova olmak üzere ikiye düşmüş durumda. Bu durum, Türkiye’nin son beş yılda diğer bazı ülkelerin gerisinde kaldığını veya aradaki farkın kapandığını gözler önüne sermektedir.

2020 yılında Türkiye’nin gerisinde konumlanan ülkelerden bazıları, kaydettikleri ciddi artışlarla Türkiye’yi geride bırakmayı başardı. Örneğin, Letonya’da asgari ücret 430 Euro’dan 740 Euro’ya yükselirken, Karadağ 331 Euro’dan 670 Euro’ya, Kuzey Makedonya 342 Euro’dan 584 Euro’ya ve Sırbistan 344 Euro’dan 618 Euro’ya çıktı. Bu ülkeler, beş yıllık süreçte Euro bazında asgari ücretlerini önemli ölçüde artırarak Türkiye’nin önüne geçti. Aynı dönemde, 2020 yılında 312 Euro olan Bulgaristan asgari ücreti bu yıl 551 Euro’ya çıkarak Türkiye’nin güncel Euro bazındaki seviyesine oldukça yaklaştı.

Türkiye ile yakın seviyelerde olan bazı ülkeler ise arayı açarak önemli farklar yarattı. 2020 yılında 466 Euro ile Türkiye seviyesinde seyreden Romanya’daki asgari ücret, bu yıl 797 Euro’ya çıkarak Türkiye’nin oldukça üzerine çıktı. Benzer şekilde, 2020 yılında 487 Euro ile Türkiye’ye yakın konumda bulunan Macaristan’da ise asgari ücret 727 Euro’ya yükseldi. Bu örnekler, bölgesel ekonomik dinamiklerin asgari ücret seviyeleri üzerindeki farklılaştırıcı etkisini açıkça göstermektedir.

Avrupa’nın En Yüksek Asgari Ücretleri

Avrupa kıtasında en yüksek asgari ücret uygulaması, 2.704 Euro ile Lüksemburg’da bulunmaktadır. Bu ülkeyi sırasıyla İrlanda 2.282 Euro, Hollanda 2.246 Euro, Almanya 2.161 Euro, Belçika 2.112 Euro ve Fransa 1.802 Euro ile takip etmektedir. Listenin devamında ise İspanya 1.381 Euro, Slovenya 1.278 Euro, Polonya 1.100 Euro, Litvanya 1.038 Euro, Yunanistan 1.027 Euro, Portekiz 1.015 Euro ve Güney Kıbrıs 1.000 Euro asgari ücretle yer almaktadır. Bu ülkelerdeki yüksek asgari ücret seviyeleri, refah düzeyleri ve ekonomik yapıları ile doğru orantılı olarak görülmektedir.