Anayasa Mahkemesi (AYM), Basın İlan Kurumu (BİK) tarafından uygulanan resmi ilan ve reklam kesme cezalarına ilişkin düzenlemeler ile bu cezalara karşı açılan davalarda verilen kararların kesin olduğuna dair hükmü iptal etti. Kamuoyuna duyurulan bu karar, basın ve ifade özgürlüğü açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Resmi Gazete’nin yeni yayımlanan sayısında yer alan bilgiye göre, İstanbul’daki Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi, 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 49. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvuruda bulunmuştu. Mahkeme, söz konusu düzenlemenin iptalini talep etmişti.
Başvuru dilekçesinde, resmi ilan ve reklam kesme cezalarına ilişkin koşulların yeterince açık ve kesin bir şekilde belirlenmediği, yaptırım ve ceza öngören kuralların yeterli netlikten yoksun olduğu iddia edildi. Ayrıca, resmi ilan ve reklamları kesme yaptırımının kapsamı belirlenirken ölçülülük ilkesinin göz ardı edildiği de dile getirilen şikayetler arasında yer aldı.
AYM, yaptığı değerlendirme sonucunda kanunun “a” bendinde yer alan, “Kurum tarafından o gazete veya dergi ya da internet haber sitesine verilecek ilan ve reklamlar, kesinleşen Yönetim Kurulu Kararına dayanılarak, Kurum Genel Müdürlüğünce iki ayı geçmeyecek bir süre ile kesilir. Ayrıca, bu kanunla temin edilen menfaatlerden de aynı şekilde faydalandırılmaz.” hükmünü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Bu iptal kararıyla, Basın İlan Kurumu’nun gazete, dergi ve internet haber sitelerine resmi ilan ve reklam verme yetkisini kullanırken keyfi uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yüksek Mahkeme’nin bir diğer önemli iptal kararı ise, Basın İlan Kurumu tarafından verilen cezalara karşı asliye hukuk mahkemelerinde açılacak davalarda “verilen kararların kesin olduğu” yönündeki düzenlemeye ilişkin oldu. AYM, bu hükmü de mahkeme kararlarının denetlenmesini isteme hakkına aykırı bularak iptal etti. Böylece, basın kuruluşlarının yargı yollarında daha etkin bir hak arayışına sahip olmaları sağlanmış oldu.
AYM, iptal kararının gerekçesinde Anayasa’nın 26. maddesinde ifade özgürlüğünün, 28. maddesinde ise basın özgürlüğünün güvence altına alındığını hatırlattı. Mahkeme, Basın İlan Kurumu’nun gazeteler için önemli bir gelir kaynağı olan resmi ilan ve reklamların adil dağıtımını sağlayarak yayın kalitesinin artırılmasına katkıda bulunduğunu belirtse de, ilan ve reklam kesme cezalarının uygulanmasının doğrudan ifade ve basın özgürlüğüne müdahale anlamı taşıdığına dikkat çekti.
Gerekçeli kararda, söz konusu müdahalenin yasal bir çerçevede olması ve keyfiliğe asla izin vermemesi gerektiği vurgulandı. Ancak iptal edilen düzenlemede, yaptırım uygulanmasını gerektirecek eylem ve işlemlerin hangi hususlara ilişkin olabileceği, öngörülen yaptırımın bu eylem ve işlemlerden hangilerine, hangi sürelerle ve ne ölçüde uygulanabileceği gibi temel hususların çerçevesinin net bir şekilde çizilmediği değerlendirmesi yer aldı.
AYM, iptal edilen düzenlemenin Basın İlan Kurumu’na geniş bir “yaptırım uygulama gerektiren eylem ve işlemleri belirleme yetkisi verdiği”ni, ancak bu yetkinin açık ve net ifadelerle ele alınarak düzenlenmesi gerektiğinin altını çizdi. Bu gerekçelerle söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmedildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan Gazze Ateşkesi Zirvesi İçin Mısır’a Gitti
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem