Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçelerini görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplandı. Bu önemli toplantıda, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, bakanlığının çalışmalarına ve gelecek hedeflerine dair kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı yolunda atılan adımları, madencilikten nükleer enerjiye, doğal gazdan yenilenebilir kaynaklara kadar geniş bir yelpazede ele aldı.
Bakan Bayraktar, madencilik sektöründe iş sağlığı, işletme ve çevre güvenliğinin artırılmasına yönelik yoğun denetimlerin kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade etti. Arama ve üretim süreçlerinin her aşamasında etkin kontrollerin yapıldığına dikkat çeken Bayraktar, “Bu kapsamda, 2025 yılı Kasım ayı sonu itibarıyla aylık ortalama 775 saha denetimi gerçekleştirdik. Bu denetimler sonucunda 1.578 firmaya idari para cezası uygulandı ve 2.225 adet faaliyet durdurma tedbiri alındı” sözleriyle denetimlerin ciddiyetini vurguladı.
Madencilik faaliyetlerinin çevreyle uyumlu bir şekilde yürütülmesinin öncelikleri arasında yer aldığını belirten Bakan Bayraktar, Temmuz ayında yapılan yasal düzenlemelerle yatırımcıların rehabilitasyon yükümlülüklerinin artırıldığını hatırlattı. Bu düzenlemelerle rehabilitasyon çalışmalarının madencilik faaliyetiyle eş zamanlı yürütülmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, ruhsat sahiplerinden tahsil edilen rehabilitasyon bedelinin iki katının üzerine çıkarılması ve bu bedelin nemalandırılması ile rehabilitasyon faaliyetlerinin sürdürülebilirliği güvence altına alındı. Madencilik yapılan sahaların doğaya yeniden kazandırılmasına yönelik gösterilen hassasiyetin somut bir sonucu olarak, bugüne kadar 18 bin futbol sahası büyüklüğündeki bir alan rehabilite edildi ve yaklaşık 24 milyon ağaç dikildi.
Madencilik alanındaki dışa bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda üretim kapasitesinin her geçen yıl artırıldığını dile getiren Bakan Bayraktar, 2024 yılı itibarıyla altın dahil maden ithalatının yaklaşık 32 milyar Dolar seviyesinde olduğunu belirtti. Sektörün Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki payının 22 yıl önce bugünkü fiyatlarla 117 milyar Türk Lirası iken, 2024 yılında 529 milyar Türk Lirası’na yükseldiği açıklandı. Aynı dönemde maden ihracatının ise 7 kat artarak 6 milyar Dolar’a ulaştığı kaydedildi. Dünya rezervinin önemli bir kısmına sahip olunan bor madeninde ise 2024 yılında 2,5 milyon ton satışla 1,3 milyar Dolar gelir elde edilerek bir rekor kırıldığı ve 2025 yılının da benzer seviyelerde tamamlanmasının beklendiği ifade edildi.
Nadir toprak elementlerindeki yükseliş trendinin yıllar öncesinden tespit edildiğini ve potansiyelin bulunduğu bölgelerdeki çalışmalara hız verildiğini aktaran Bakan Bayraktar, “Bu kapsamda, Eskişehir Beylikova’da 125 bin metreden fazla sondaj yaparak 694 milyon tonluk, dünyada tek sahada en büyük ikinci rezervi keşfettik. Akabinde, pilot tesisimizi 2023 yılı Nisan ayında devreye aldık. 570 bin ton kapasiteli endüstriyel tesisin temelini de önümüzdeki yıl atmayı hedefliyoruz” açıklamasında bulundu. Bakan, bu kaynağın milli menfaatlere en uygun şekilde, devlet eliyle işletileceğini ve en katma değerli haliyle ekonomiye kazandırılacağını vurguladı.
Türkiye’nin yıllık yaklaşık 60 milyar metreküp doğal gaz tüketimiyle Avrupa’nın dördüncü büyük ülkesi konumunda bulunduğunu dile getiren Bayraktar, bu yüksek tüketimi mümkün olduğunca kendi kaynaklarından karşılamak amacıyla yurt içinde ve yurt dışında arama ve üretim faaliyetlerinin artırıldığına değindi. Yurt içi ve yurt dışındaki kara ve deniz sahalarında günlük doğal gaz üretiminin 22 milyon metreküpün üzerine çıkarak bir üretim rekoru kırıldığı belirtildi. Bu üretim seviyesinin, konut tüketiminin %42’sine, sanayi tüketiminin %63’üne ve toplam doğal gaz talebinin ise %15’ine karşılık geldiği açıklandı.
Enerji altyapısını geliştirmek adına birçok önemli yatırımın hayata geçirildiğini vurgulayan Bayraktar, devreye alınan doğal gaz iletim ve dağıtım hatları, yer altı depolama tesisleri, LNG terminalleri ve Yüzer Depolama ve Yeniden Gazlaştırma Üniteleri (FSRU) ile doğal gaz altyapısının önemli ölçüde güçlendirildiğini aktardı. Bu süreçte sadece yerli üretim kapasitesinin artırılmadığı, aynı zamanda kaynak ülke ve tedarik güzergahlarının da çeşitlendirildiği ifade edildi. Özellikle LNG alanında yapılan yatırımlar sayesinde, günlük gazlaştırma kapasitesinin beş katına çıkarılarak 161 milyon metreküpe ulaşıldığı ve doğal gaz tüketiminin neredeyse yarısının LNG tedarikiyle karşılanabildiği bilgisi verildi. Önümüzdeki dönemde bu kapasitenin günlük 200 milyon metreküpe yükseltileceği belirtildi.
Kısa süre önce iki adet yedinci nesil ultra derin deniz sondaj gemisinin filoya kazandırıldığını belirten Bakan Bayraktar, “Bu gemilerden ilki Eylül ayında, ikincisi ise bu ayın başında Mavi Vatanımıza ulaştı. Böylece, altı sondaj gemisi, iki sismik araştırma gemisi ve destek unsurlarıyla birlikte, Türkiye’yi dünyanın en büyük dördüncü arama ve üretim filosuna sahip ülkesi konumuna getirdik” dedi. Karadan 170 kilometre açıkta ve 2.100 metre deniz derinliğinde, deniz tabanından sonra ilave 2.500-3.000 metre sondajla bulunan gazın, 3 yıl gibi kısa bir sürede karaya çıkarılarak vatandaşların hizmetine sunulduğu bilgisi paylaşıldı. Milli filoyla sürdürülen çalışmalar kapsamında, 2025 yılı içinde güncel ekonomik değeri yaklaşık 37 milyar Dolar olan 92 milyar metreküpün üzerinde yeni doğal gaz rezervi bulunduğu açıklandı. Sakarya Gaz Sahası’nda üretimi artırmaya yönelik çalışmalara hız verildiği, bir yıl önce günlük 7 milyon metreküp olan üretimin 9,5 milyon metreküpe çıkarıldığı ve bu artışla son bir yılda ilave bir milyondan fazla evin ihtiyacının yerli doğal gazdan karşılandığı belirtildi. Filoya geçen yıl katılan yeni yüzer üretim platformu “Osman Gazi” ile günlük üretim kapasitesinin 2026 yılında 20 milyon metreküpe çıkarılacağı, 2028’de devreye alınacak ikinci yüzer üretim platformuyla bu kapasitenin günde 40 milyon metreküpün üzerine çıkarılacağı ifade edildi. Toplam depolama kapasitesi 6,3 milyar metreküpe çıkarılan iki yeraltı doğal gaz depolama tesisinde %100 doluluk oranıyla kış mevsimine hazır olunduğu da eklendi.
Dışa bağımlılığın yüksek olduğu petrol alanında, Şırnak Gabar’da tarihin en büyük petrol rezervinin keşfedildiğine değinen Bakan Bayraktar, yoğun çalışmalarla Ankara-Edirne Otoyolu uzunluğuna tekabül eden yaklaşık 700 kilometrelik bir yol ağı inşa edildiğini belirtti. Geçen yıl aynı dönemde Gabar’da günlük 61 bin varil olan üretimin, bugün günlük 81 bin varil seviyesine çıktığı vurgulandı. Gabar sahasındaki bu başarının sadece üretim rakamlarıyla sınırlı kalmadığını dile getiren Bakan, sahadaki faaliyetler kapsamında 3.500’ün üzerinde, çoğunluğu Şırnaklı gençlere iş imkanı oluşturulduğunu aktardı.
2025 yılında toplam 182 kara ve 17 deniz sondajının tamamlandığı, 48 kara ve 4 deniz sondajına ise devam edildiği kaydedildi. Bu çalışmalar neticesinde, bu yıl 62 milyon varillik yeni rezerv tespit edildiği belirtildi. 2026 yılında ise karada 282 ve denizde 18 adet sondaj yapılması hedefleniyor. Diğer taraftan, Diyarbakır’da yürütülen çalışmalarda yatay sondaj yöntemiyle üretilebilecek önemli miktarda kaya petrolü rezervi olduğuna inanıldığı açıklandı. Bakan Bayraktar, “Gabar sahasıyla birlikte Şırnak’ı petrolün en fazla üretildiği il haline getirdik, bu yeni üretim yöntemi ile sırada inşallah Diyarbakır var” sözleriyle yeni hedeflere işaret etti. Tüm bu adımlarla birlikte, petrolde tarihin en yüksek üretim seviyesine ulaşarak yurt içi ve yurt dışında günlük toplam 180 bin varil üretim gerçekleştirildiği ve böylece her gün yaklaşık 7 milyon aracın yakıt ihtiyacının kendi kaynaklarıyla karşılandığı ifade edildi.
Geçtiğimiz yıl elektrik talebinin %6 oranında artarak 354 milyar kWh’e ulaştığını vurgulayan Bayraktar, bu yıl mevsim koşullarının da etkisiyle elektrik talebinde hem günlük hem de aylık bazda yeni rekorlar kırıldığını kaydetti. Bu rekor tüketimin yaklaşık %60’ının yerli ve yenilenebilir kaynaklardan karşılandığı belirtildi. Elektrikli araçlar, yapay zeka, veri merkezleri ve klima kullanımı gibi elektrik tüketimini artıran unsurlardan dolayı elektrik talebinin önümüzdeki 30 yılda üç katına çıkarak yıllık 1 trilyon kWh’i aşacağı öngörüldü. Bu yüksek talebin azami seviyede yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından ve karbon emisyonu oluşturmadan karşılanmasına yönelik yatırımların hayata geçirildiği dile getirildi.
Son bir yılda, yaklaşık 5 Keban Barajı’na denk ve tamamına yakını yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşan, 7.500 MW’ın üzerinde kapasitenin devreye alınarak, elektrik üretimindeki kurulu gücün 121.412 MW’a çıkarıldığı bildirildi. Sadece son bir yıl içinde devreye alınan yenilenebilir enerji santrallerinin, işletme ömürleri boyunca toplam 81 milyar metreküp doğal gaz ithalatını önleyeceği ve 118 milyon ton karbon emisyonunu engelleyeceği açıklandı. Bu alandaki yatırımlar sayesinde, yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güç içindeki payının %62’ye, yerli kaynakların oranının ise %71’e yükseltildiği belirtildi. Yenilenebilir enerji kaynaklı kurulu gücünde Türkiye’nin, Avrupa’da 5’inci, Dünya’da ise 11’inci sırada yer aldığına dikkat çekildi. İlk 10 ayda yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen 136 milyar kWh elektriğin doğal gazdan yapılmış olması durumunda, yaklaşık 12 milyar Dolar tutarında ilave doğal gaz ithal edilmesi gerekeceği ifade edilerek, gerçekleştirilen yeşil dönüşümün ekonomik etkisi somut bir şekilde ortaya konuldu.
Toplam rüzgar ve güneş kurulu gücünün önümüzdeki 10 yılda 3 katına yükseleceğine vurgu yapan Bayraktar, bu amaçla her yıl YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları) kapasite yarışmaları düzenlendiğini söyledi. 2025 yılında yatırım tutarı 4 milyar Dolar olan toplam 3.800 MW kurulu gücündeki YEKA yarışmalarının başarıyla tamamlandığı ve bu sayede 20 yıl boyunca piyasa fiyatının yaklaşık yarısı mertebesinde sabit fiyatla elektrik temin edileceği belirtildi. Ayrıca, yatırımcılardan toplam 624 milyon Dolar katkı payı alındığı ve bu yıl yarışması yapılan projeler devreye girdiğinde 4 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacağı ifade edildi. YEKA-2025 ile bir ilkin gerçekleştirilerek Manisa Demirköprü Barajı üzerinde Türkiye’nin ilk yüzer YEKA-GES Projesi’nin hayata geçirileceği açıklandı. İşletmeye alınacak yenilenebilir enerji santrallerini şebekeye sorunsuz şekilde bağlamak için 2035’e kadar 30 milyar Dolar’lık yatırımla 25 bin kilometre yeni yüksek gerilim hatları ve trafo merkezlerinin devreye alınmasının planlandığı belirtildi. Bu kapsamda, Türkiye’de bir ilk olarak Yüksek Gerilim Doğru Akım (HVDC) iletim hatlarının da inşa edileceği ve bunun için iletim altyapı projelerinde kullanılmak üzere Dünya Bankası ile ilk etapta 6 milyar Dolar’lık finansman paketi hususunda anlaşmaya varıldığı bilgisi paylaşıldı.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesinin reaktörlerin hepsi tamamlandığında elektrik ihtiyacının yaklaşık %10’unu tek başına karşılayacağını belirten Bakan Bayraktar, bu sayede yıllık 7 milyar metreküp doğal gaz ithalatının ve 35 milyon ton karbon salımının önleneceğini vurguladı. Nükleer kapasitenin artırılması amacıyla Sinop ve Trakya nükleer güç santrallerine yönelik çalışmaların devam ettiğini aktaran Bakan, geleneksel nükleer santrallerin yanı sıra, önümüzdeki yıllarda yaygınlaşması beklenen küçük modüler reaktörlere (SMR) yönelik çalışmaların da sürdürüldüğünü kaydetti. Yerli sanayinin kabiliyetleri ve yetişmiş insan kaynağının bir araya getirilerek Türkiye’yi, kendi SMR teknolojilerini geliştiren ve bunları bölgesel pazarlara sunabilen bir konuma taşımayı amaçladıklarını ifade eden Bayraktar, bu çerçevede 2050’ye kadar 5.000 MW düzeyinde SMR kurulu gücüne erişerek toplam 20.000 MW nükleer kapasiteye sahip bir ülke olunmasının planlandığını dile getirdi.
2024-2030 İkinci Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı kapsamında 2030 yılına kadar kamu ve özel sektör tarafından yapılacak 20 milyar Doları aşan enerji verimliliği yatırımıyla, 2040 yılına kadar 46 milyar Dolar’lık enerji tasarrufu sağlanmasının hedeflendiği açıklandı.
Karbon fiyatlama mekanizmasını hayata geçirmek üzere Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) bünyesinde hazır hale getirilen Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) uygulamaya alınacağını kaydeden Bakan Bayraktar, bunun yanı sıra Türkmenistan doğal gazının Mart ayından itibaren Türkiye’ye getirilmesinin, stratejik bir hedefin gerçekleşmesi bakımından öneminin altını çizdi. Günlük 2 milyon metreküp kapasiteli Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı’nın açılışının Mart ayında gerçekleştirildiğini, Kilis üzerinden Halep’e uzanan doğal gaz boru hattının açılışının ise Ağustos ayında gerçekleştirilerek Suriye’ye ilk doğal gaz ihracatının yapıldığını belirtti. Diğer taraftan, Avrupa’ya yönelik olarak Bulgaristan ve Yunanistan’ın yanı sıra, sınırımız olmayan Macaristan, Romanya, Sırbistan ve Kuzey Makedonya’ya da doğal gaz ihraç edildiği bilgisi verildi.
Benzer şekilde, petrol alanındaki uluslararası faaliyetlerin de çok yönlü enerji politikası doğrultusunda gelişim gösterdiğini ifade eden Bakan, Azerbaycan, Irak ve Rusya’daki mevcut ortaklıkların sürdürülürken, aynı zamanda Somali’de yürütülen çalışmalarla yeni sahalara odaklanıldığını belirtti. Bu doğrultuda, Somali deniz alanlarında sismik arama faaliyetlerinin tamamlandığı ve Türkiye ile Somali arasındaki enerji iş birliğine yeni bir halka ekleyerek 2026 yılında ilk sondajın gerçekleştirilmesinin hedeflendiği kaydedildi. Pakistan ile de 2 kara ve 3 deniz sahasında petrol ve doğal gaz aranmasına yönelik bu ay başında anlaşma imzalandığı ve dost ve kardeş ülke Pakistan’da arama faaliyetlerinin en kısa sürede başlatılacağı ifade edildi. Ayrıca, petrol ve doğal gaz arama ve üretim alanında Libya, Irak, Umman, Kazakistan, Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Nijer ile yürütülen faaliyetlerin somut projelere dönüştürülmeye yönelik çalışmaların sürdüğü belirtildi.
Türkiye olarak, madencilikte uluslararası iş birliklerinin genişletilerek Nijer’deki altın arama faaliyetlerinde ilk fazın tamamlandığını ifade eden Bayraktar, önümüzdeki dönemde üretime geçilmesinin planlandığını söyledi. Benzer şekilde, Özbekistan’da da maden arama çalışmalarının devam ettiği belirtildi. Bu ülkelere ek olarak; Azerbaycan, Fas, Kırgızistan, Libya, Pakistan ve Suriye ile yürütülen faaliyetlerin yakın bir gelecekte somut projelere dönüştürüleceği dile getirildi. Küresel enerji krizinin, güçlü enerji altyapısı ve tedarik portföyünü oluşturamayan ülkelerin enerji arz güvenliğinin tehlikeye girdiğini gösterdiğini belirten Bakan, alınan tedbirlerle Türkiye için buna izin verilmediğini ve verilmeyeceğini vurguladı. “Yapılamaz, mümkün değil” denilen projelerin hepsinin tek tek hayata geçirildiğini ve daha iyilerinin yapılmaya devam edildiğini aktardı.
Bu çerçevede, 2025 yılının ilk 11 ayında tüm vatandaşların elektrik ve doğal gaz faturalarının yaklaşık 578 milyar Türk Lirası’nın devlet tarafından karşılandığı açıklandı. Yıl sonuna kadar bu tutarın 646 milyar Türk Lirası’nı aşacağının öngörüldüğü belirtildi. Halihazırda konutlarda kullanılan elektriğe ortalama %55, doğal gaza ise %45 oranında destek sağlandığı bilgisi verildi. Bakanlık Merkez Teşkilatı’nın 2024 yılı bütçesi başlangıç ödeneğinin 48,3 milyar Türk Lirası iken, uygulanan tasarruf tedbirleri kapsamında 7,5 milyar Türk Lirası azaltılarak 40,8 milyar Türk Lirası’na düşürüldüğü kaydedildi. Bu tutarın 38,2 milyar Türk Lirası’nın harcanmış olup kalan 2,6 milyar Türk Lirası ödeneğin yıl sonunda iptal edildiği belirtildi. 2026 yılı bütçe teklifinin ise, genel aydınlatma giderleri dahil olacak şekilde 36,1 milyar Türk Lirası olduğu ifade edildi. Merkez Teşkilatı ile birlikte MTA, MAPEG, TENMAK, EPDK ve NDK’nın 2024 yılı giderinin 51,8 milyar Türk Lirası olarak gerçekleştiği ve 2026 için teklif edilen toplam bütçe tutarının 58,4 milyar Türk Lirası olduğu bilgisi paylaşıldı.
Hakkari’de Narkotik Operasyonunda 14 Şüpheli Gözaltına Alındı
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem