Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) Nükleer Radyasyon Dedektörleri Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÜRDAM), yangınla mücadele teknolojilerinde çığır açacak önemli bir adım atarak, dünyanın ilk gazlı fotokatot tabanlı alev dedektörünü geliştirdi. Tamamen yerli imkanlarla hayata geçirilen bu yenilikçi proje, mevcut alev dedektörlerinin karşılaştığı kısıtlamaları aşmayı hedeflemektedir.
Bu çığır açan dedektörün geliştirilmesinde, NÜRDAM Müdürü Doç. Dr. Yalçın Kalkan’ın fikir önderliği büyük rol oynadı. Geliştirme sürecine İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’dan Doç. Dr. Arif Kösemen ve Prof. Dr. Sadullah Öztürk de değerli katkılar sağladı. Dedektörün elektronik devre kartının tasarım ve geliştirme süreçleri ise BAİBÜ Elektronik Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rıfkı Terzioğlu tarafından yürütülmektedir. Bu çok yönlü akademik iş birliği, projenin farklı disiplinlerden beslenerek güçlenmesini sağladı.
Doç. Dr. Yalçın Kalkan, günümüzde kullanılan alev dedektörlerinin özelliklerinin oldukça kısıtlı olduğunu belirtti. Kalkan, yangın dedektörlerinin duman veya kızılötesi gibi farklı sinyalleri algıladığını, ancak ultraviyole ışığı tespit eden mevcut dedektörlerin teknolojilerinin yarı iletken tabanlı olduğunu vurguladı. Bu mevcut dedektörlerin dezavantajlarına değinen Doç. Dr. Kalkan, şunları ifade etti: “Ultraviyole ışığı tespit eden dedektörlerin teknolojileri şu anda yarı iletkendir. Bunlar radyasyon hasarı açısından oldukça kısa ömürlüdür. Bunun dışında algılama mesafesi olarak 25 metre gibi bir sınıra sahip olup, algılama açısı olarak en fazla 120 dereceye kadar bir algılama açısına sahiptir.”
NÜRDAM ekibinin geliştirdiği gazlı alev dedektörü ise bu sınırlılıkların tamamını ortadan kaldırmaktadır. Yeni dedektör, yarı iletken muadillerinin aksine 360 derece açıda ve 100 metrenin üzerinde alev tespiti yapabilme kapasitesine sahiptir. Doç. Dr. Kalkan, bu başarıyı TÜBİTAK’ın hakem raporlarının da teyit ettiğini belirterek, “Bizim geliştirdiğimiz gazlı dedektör çözümüyle bu sınırlılıkları ortadan kaldırmış durumdayız. Dünyada ilk defa gazlı teknoloji kullandığımız için algılama açısını 360 dereceye çıkarmış durumdayız ve her açıyı da test ettik. Bunun dışında algılama mesafesi olarak 100 metreyi aştık. Bizim için hedef buydu, 100 metreyi aşmak. Şu anda bir buçuk katını aşmış durumdayız. Bunlar da TÜBİTAK’ın hakem raporlarında yer almıştır” dedi.
Yeni gazlı dedektör, algılama süresi açısından da mevcut teknolojilere kıyasla üstün bir performans sergilemektedir. Doç. Dr. Kalkan, bu önemli farkı şu sözlerle açıkladı: “Algılama süresi olarak mevcut teknolojilerin sinyal üretme kapasitesi saniyelerle ölçülüyor. Bizim mikrosaniyelerde sinyal üreten bir dedektörümüz mevcut. Tamamen yerli teknoloji, üniversitemize ait.” Bu hızlı tepki süresi, yangınların çok daha erken aşamalarda tespit edilerek olası felaketlerin önüne geçilmesinde kritik bir rol oynayacaktır. Ayrıca, dedektörün içerisinde kullanılan gaz karışımları da yine ekip tarafından özel olarak geliştirildi ve bu özgün bileşim için uluslararası PCT patent başvurusu yapıldığı kaydedildi.
Doç. Dr. Yalçın Kalkan, projenin yaklaşık 5 yıl önce başladığını ve gelinen noktada önemli başarılar elde edildiğini ifade etti. Dedektörün endüstriyel hazırlıklarının tamamlandığını ve uluslararası sertifikasyon süreçleri için bir firmanın başvurularını yapma aşamasında olduğunu bildirdi. Kalkan, bu yenilikçi yerli ve milli alev dedektörlerinin 2026 yaz ayına kadar kullanıma hazır olmasını ümit ettiklerini belirtti. İlk aşamada özellikle orman yangınlarını tespit etmek için pilot bölgelerde ve yakıt istasyonlarında kullanılması planlanan bu teknoloji, Türkiye’nin yangınla mücadele kapasitesini önemli ölçüde artıracaktır.
Aksarayda Polis Cenazesi Konvoyuna Sopalı Taşlı Saldırıda Dört Kişi Yaralandı
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem