ABD Başkanı Donald Trump’ın federal hükümetin yeniden açılmasına yönelik geçici bütçe tasarısını imzalamasıyla birlikte, ülke tarihinin 43 gün süren en uzun süreli kapanışı sona erdi. Hükümet kapanmasının sona ermesi piyasalarda olumlu bir karşılama bulurken, bu süreçte ertelenen kritik makroekonomik verilere odaklanıldı. Veri akışındaki kesintiler, enflasyon ve istihdama dair risk algısını artırarak ekonomik görünüme ilişkin tahminleri güçleştirmişti. Bu belirsiz ortamda, Amerikan Merkez Bankası (Fed)’in “bekle-gör” stratejisine yönelebileceği beklentileri de önemli ölçüde güçlendi.
ABD’de federal hükümetin 43 günlük kapanışının son bulması, piyasalarda kısa süreli bir rahatlama yarattı. Ancak, kapanış döneminde açıklanamayan makroekonomik verilerin akıbeti, piyasaların yeni gündem maddesi haline geldi. Analistler, veri toplamadaki uzun süreli boşluklar nedeniyle yayımlanacak raporların eksik veya güvenilirliklerinin düşük olabileceği yönündeki endişelerini dile getirdi. Bu durum, ekonominin mevcut durumu ve gelecekteki seyrine ilişkin öngörüleri zorlaştıran bir etken olarak öne çıktı.
Fed yetkililerinin para politikasına ilişkin sözlü yönlendirmeleri, piyasalar tarafından yakından takip edildi. Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, ek faiz indirimlerine karşı olduğunu net bir dille yineledi. Schmid, son toplantıda faiz indirimi aleyhine oy kullanma gerekçesini açıklarken, enflasyonun hâlâ yüksek seviyelerde seyrettiğini ve ilave bir gevşemenin soğuyan iş gücü piyasasına kayda değer bir katkı sağlamayacağını belirtti. Benzer şekilde, Dallas Fed Başkanı Lorie Logan da Aralık ayı toplantısında yeni bir faiz indirimi kararını desteklemenin zor olacağını ifade etti. Bu şahin tonlar, piyasalardaki faiz indirimi beklentilerini bir miktar törpüledi.
ABD Başkanı Donald Trump, küresel “karşılıklı tarifeler”in kapsamını daraltan önemli bir başkanlık kararnamesi imzaladı. 02 Nisan 2025 tarihinde duyurulan bu kararname ile ABD’de yeterli miktarda üretilmeyen belirli tarım ürünleri gümrük vergilerinden muaf tutuldu. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, kararın son dönemde imzalanan karşılıklı ticaret ve yatırım anlaşmalarında kaydedilen ilerleme ile iç talep ve üretim kapasitesi dikkate alınarak, ABD ekonomisini ve milli güvenliği güçlendirme amacıyla alındığı vurgulandı.
Analistler, Amerikan tüketicilerinin yüksek gıda fiyatlarına yönelik artan kaygılarının, Trump yönetimini bu kararı almaya iten temel faktörlerden biri olduğunu belirtti. Bu bağlamda, temel gıda maddelerinin de yer aldığı 200’den fazla ürüne uygulanan gümrük vergileri geri çekildi. Bu adımın, yaklaşan seçimler öncesinde enflasyonla mücadele ve hane halkının üzerindeki maliyet yükünü hafifletme amacı taşıdığı değerlendirildi.
Çin ekonomisinde, ABD ile süregelen tarife gerilimi ve ekonomik anlaşmazlıkların yarattığı belirsizlik, üretim, tüketim ve yatırımlardaki ivme kaybını Ekim ayında da sürdürdü. Ulusal İstatistik Bürosunun (UİB) açıkladığı verilere göre, Ekim ayında sanayi üretimi %4,9, perakende satışlar ise %2,9 oranında artış gösterdi. Ancak, sabit sermaye yatırımları geçen yılın aynı dönemine kıyasla %1,7 düşüş yaşadı. Üretim ve tüketimdeki artış ivmesi, önceki aylara göre azalmaya devam etti. Yıllık cirosu 20 milyon Yuan (yaklaşık 2,8 milyon Dolar) üzerindeki sanayi işletmelerinin üretim çıktılarının hesaplandığı sanayi üretimi, Ekim’de yıllık bazda %4,9 artış kaydetmesine rağmen, Eylül’deki %6,5’lik artışın gerisinde kaldı. Bu veriler, küresel talep görünümüne ilişkin endişeleri artırdı.
Jeopolitik cephede ise Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılması planlanan zirvenin hazırlık sürecini ele almaya hazır olduklarını bildirdi. Ancak, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın devam etmesi ve özellikle enerji altyapısına yönelik saldırılar, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri canlı tutmaya devam etti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya’nın barış istediğini ancak Ukrayna’nın müzakere kapısını kapattığı için “özel askeri operasyonu” sürdüreceklerini açıkladı.
Petrol piyasalarında, yatırımcıların odağı arz ve talep dengesine ilişkin gelişmelerde kaldı. Brent petrol, haftayı jeopolitik endişelerin etkisiyle pozitif bir seyirle tamamladı. ABD’deki ham petrol stoklarındaki artış, küresel arzın mevcut yakıt talebini fazlasıyla karşıladığı yönündeki endişeleri güçlendirdi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 6 milyon 400 bin varil artışla 427 milyon 600 bin varil seviyesine çıktığını bildirdi. Bu artış, piyasa beklentisi olan yaklaşık 1 milyon 700 bin varilin oldukça üzerinde gerçekleşti. EIA’nın yayımladığı “Kasım 2025 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu” da ABD’de ham petrol üretiminin artacağına işaret ederek fiyatlar üzerinde baskı yarattı. Diğer taraftan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC)’nün günlük ham petrol üretimi ise Ekim’de bir önceki aya göre 33 bin varil artarak 28 milyon 460 bin varile yükseldi. OPEC, 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin küresel petrol talebi artış öngörülerini değiştirmeyerek, bu yıl talebin geçen yıla kıyasla günlük 1 milyon 300 bin varil artışla 105 milyon 140 bin varile ulaşmasını beklediğini ifade etti. Rusya’nın Karadeniz’deki Novorossiysk Limanı’ndaki bir petrol deposuna yönelik insansız hava aracı saldırısı gibi jeopolitik gerginlikler, arz sıkıntısına yol açabileceği beklentilerini artırarak fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı %0,5 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da %5,8 değer kazandı.
Tamamlanan haftada değerli metaller, Fed’in Aralık ayında faiz indireceği yönündeki beklentilerin güçlenmesiyle paladyum hariç genel olarak pozitif bir seyir izledi. Ancak, ABD hükümetinin yeniden açılması ve Fed yetkililerinin şahin açıklamaları sonrasında kazanımlarının bir kısmını geri verdi. Altının ons fiyatı, son iki haftanın zirvesi olan 4 bin 245 Dolar seviyesine yükseldikten sonra Fed’in faiz indirimine yönelik beklentilerin zayıflamasıyla haftayı 4 bin 85 Dolar’dan tamamladı. Analistler, altının dolar endeksinin zayıflaması ve faiz indirimi beklentileriyle güçlü bir performans sergilediğini, ancak hükümetin yeniden açılması ve Fed’in agresif indirimlere gitmeyebileceği beklentilerinin güçlenmesiyle kazançlarının bir kısmını geri verdiğini kaydetti. Gümüşün ons fiyatı da altına paralel hareket ederken, arz sıkıntısı endişelerine ilişkin haber akışı gümüşü pozitif yönde destekleyen bir diğer unsur oldu. Haftalık bazda ons fiyatları, gümüşte %4,6, altında %2, paladyumda %1,8 değer kazanırken, platinde %0,1 değer kaybetti.
Baz metallerde ise fiyatlar üzerindeki temel etkenler, Çin ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri ve ABD’deki hükümet kapanmasının sona ermesi oldu. ABD’de hükümet kapanışının sona ereceğine yönelik beklentiler ve Çin’de deflasyonun hafiflediğini gösteren veriler hafta başında fiyatlara olumlu yansırken, Çin’in zayıf sanayi üretimi ve yatırım verileri talep endişelerini artırarak fiyatlamalar üzerinde baskı yarattı. Bu gelişmelerle, tezgah üstü piyasada baz metallerde hafta genelinde çinkoda %1,6, nikelde %0,9 değer kaybedilirken; bakırda %2, kurşunda %0,8, alüminyumda ise %0,1 artış kaydedildi.
Tarım emtialarındaki fiyatlamalar, tamamlanan haftada karışık bir görünüm sergiledi. Arjantin, Brezilya, Hindistan ve Çin gibi ana üretici ülkelerden gelen yüksek rekolte tahminleri, buğday ve mısır başta olmak üzere fiyat artışlarını törpülerken, ABD’den gelen güçlü ihracat verileri ise fiyatları yukarı yönlü taşıdı. Bu gelişmelerle, Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına pirinçte %1,9, buğdayda %2,5, mısırda %3,9 ve soya fasulyesinde %0,5 artış yaşandı.
Yıl boyunca Brezilya’daki kuraklık ve ihracat kısıtlamaları nedeniyle rekor seviyelere tırmanan kahve fiyatları, ABD yönetiminin seçim öncesi enflasyonla mücadele adımı olarak kahve ithalat vergilerini kaldıracağını açıklamasıyla geri çekildi. Kakao fiyatları da ABD’nin kakao ürünlerine yönelik tarifeleri kaldırma planını duyurmasının ardından değer kaybetti. ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede %2,9 değer kaybederken, pamukta %0,8 ve şekerde %5,3 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı %11,6 azalışla tamamladı.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, piyasalardaki son duruma ilişkin değerlendirmesinde, “ABD ekonomisinden iyi veriler geliyordu. Bu da dolar endeksinin güçlenmesine yol açmıştı.” ifadelerini kullandı. Gümüşteki son toparlanmanın en büyük etkenlerinden bir tanesinin dolar endeksinde daha sonra görülen gerileme olduğunu belirten Ergezen, “Tabii burada özellikle ABD-Çin arasında hâlâ tarife savaşlarının devam ediyor olması, bir miktar yumuşamaya rağmen jeopolitik risklerin sürmesi ve merkez bankalarının altın alımları burada genel olarak kıymetli metalleri de desteklemeye devam ediyor.” şeklinde ekledi.
Türkiye’nin Demiryolu Tünelleri F-16 Savaş Uçağını Barındıracak Kapasitede
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi